Kasbga fidoyilikni onamdan o‘rgandim

Yoshligimda bir gapni ko‘p eshitardim: «Umr — oqar daryo». O‘sha paytlar yosh bo‘lganim uchunmi, bu jumlalarga e’tibor bermagan ekanman. Endi bilsam, umrni bekorga oqar daryoga o‘xshatishmas ekanlar. Umrimimizning o‘tgan har bir daqiqasi qadrli ekanligini endi dildan his qilyapman. Shoir aytganlaridek: «Umr daftarini shoh satrlar bilan bezamoq» fursati yetdi, nazdimda.

Inson yoshi ulg‘aygan sari ko‘ngli noziklashib, dil tubiga cho‘kkan sirli hislar g‘alayon qila boshlarkan. Bu g‘alayon bolalik yillarimni eslatganday, go‘yo menga.

Bolalik yillarimni eslasam, ko‘z o‘ngimda so‘lim Oltinsoyimdagi jonajon maktabim bag‘rida o‘qigan kezlarim, menga ta’lim bergan beminnat ustozlarim birma- bir ko‘z o‘ngimdan o‘tadi. Go‘yoki u paytlar ustozlar ham boshqacha bo‘lganday, men uchun.

Hali hamon esimda, maktabni tugatish arafasida «Men tanlagan kasb» mavzusida insho yozdik. Yuragimning qat-qatidagi bisyor orzularimni oq qog‘ozga to‘kdim. Bilmadim, eng zo‘r inshoni men yozganga o‘xshardim, o‘zimcha. Ertasi kuni qo‘llarim titrab, ming bir hayajon bilan inshoni sinfdoshlarimga o‘qib berganim hozirgidek esimda. Ijodimning songgida esa «Men kelajakda mehribon ustozim — Onajonimga o‘xshagan ustoz bo‘lmoqchiman», degan jumlalar bor edi. Bugunchi, bugun men rostdan ham shunday ustoz bo‘la oldimmi? Kim bilsin, mana shu hayajonlar, mana shu qalbimga oshyon qurgan eng pokiza orzular, balki meni o‘qituvchi bo‘lishim uchun oliygoh tomon yetaklagandir. Shukronalar bo‘lsinkim, hozir o‘z kasbimni sevuvchi va shu kasbning fidoyi egasiman.

Bugungi kunda ta’lim sohasida juda katta tub o‘zgarishlar amalga oshirilmoqda. Maktablar qaytadan qurilib zamon talabiga javob bera oladigan darajada jihozlanmoqda. Qisqasi, ustozlarga e’tibor kuchaymoqda. Bu esa, albatta, bizni o‘z kasbimizga bo‘lgan mehrimizni yanada oshiradi. Uzoq yillik o‘qituvchilik faoliyatim davomida shu kasbning naqadar mashaqqatli, ammo sharafli ekanligini sezdim. O‘zim ustoz bo‘lib ustozlarimning qadrini, ona bo‘lib esa onamning qadrini his qilyapman. Menga shu kasbga ilk bor havas uyg‘otgan inson onam-ustozim Saodat Islomovadir. Adabiyotga, she’riyatga bo‘lgan qiziqishim onam tufaylidir. Bugun ular haqida ilk marta samimiy fikrlarimni dildan to‘kyapman. Qanchadan-qancha shogirdlar yetishtirgan, qanchadan-qancha murg‘ak qalblarga ezgulik urug‘larini sochib charchamagan mehri cheksiz onajonim. Yuragingiz tubida ilm bulog‘ini yaratib, chanqoq qalblarga shu buloqdan suv tutgan mehribonim. Qaynoq og‘ushingizda biz 5 farzandni oq yuvib, oq taragan, har birimizni oily ma’lumotli qilib, o‘qitib hayot ummonlariga yetaklagan mushtipar volidam. Sizning qadringizni, sizning mehringizni endi tushunib yetyapman. Siz menga ham ona, ham ustozsiz.

Onam — Saodat Islomova hozir nafaqadalar. Uzoq yillar davomida Navoiy viloyati Xatirchi tumanidagi 55-maktabda o‘qituvchilik qildilar. 33 yillik o‘qituvchilik faoliyati davomida o‘z umrini maktabga, o‘quvchilarga bag‘ishlagan bu fidoyi ustoz oldida bir umr qarzdorman. Vujudimda ham farzandlik, ham shogirdlik tuyg‘ulari shamol misol tinmay uchyapti. Esimda, qanday tanlov, qanday tadbir bo‘lsa shu ustozga ergashardik. Yutuqlarimizni ko‘rgach esa xuddi yosh boladek xursandligidan yeru ko‘kka sig‘masdilar. Uyda esa bu xursandchiliklarni biz farzandlar bilan bo‘lishardilar. Xuddi shu holatni endi o‘zim o‘quvchilarimning arzimagan kichik yutug‘ini ulkan muvaffaqiyat sifatida ko‘ryapman.

Har yili ona tili va adabiyot fanidan olimpiadada maktabdan tumanga, tumandan viloyat bosqichiga o‘tib faxrli o‘rinlarni egallardim. She’riyat tanlovlarida doim 1-o‘rinni qo‘lga kiritganman. Bularning barchasi sizning mehnatlaringiz evaziga kelganligini endi anglab yetayapman, Onajon. Mana shunday mashaqqatli mehnatlaringiz evaziga oliy toifali o‘qituvchi bo‘ldingiz, «Xalq maorifi a’lochisi», «Metodist o‘qituvchi» (o‘sha paytlardagi unvon) unvonlariga sazovor bo‘ldingiz. Ta’limga, fanga oid kichik maqolalaringiz tuman va viloyat gazetalarida bosilib chiqqanlari yodimda. O‘sha paytlar sizdan juda faxrlanardim, ammo bugun bu faxr undanda ziyoda, undanda bisyor ekanligini his qilyapman.

Har safar onam huzurlariga yo‘l olganimda ularning qaynoq mehrlarini his qilaman, sho‘x-shodon bolaligim ko‘z ongimdan o‘taveradi. Yuzlarida ajin, qo‘llarida titroq, qalblarida esa hech ham keksaymaydigan ijod uchqunlari lovullaydi Onajonimning. Yoshlari o‘tib keksayib qolganlariga qaramay ulardagi o‘qituvchilik kasbiga bo‘lgan mehrni, shijoatni sezaman. O‘z ijodlaridan menga o‘qib berib keyin yengil tin oladilar. «Haqiqiy o‘qituvchi ijodkor bo‘lishi kerak», —deydilar ular.

Ha, bir muddat o‘ylab qolaman, men ham onamdek ustoz bo‘la oldimmi? Sizdagi shijoat, sizdagi bilim, ijodkorlik uchqunlari mening qalbimni ham olovlantirdimikan? Sizdek mas’uliyatli, jonkuyar ustoz bo‘la oldimmi?

Sidqidildan o‘z kasbini sevuvchi ustozim-onam borligidan g‘ururdaman. Darhaqiqat, bir narsaga amin bo‘ldim, men onamdan kasbga fidoyilikni o‘rgandim.

Toshkent shahar Mirzo Ulug‘bek tumanidagi
248-maktabning ona tili va adabiyot fani o‘qituvchisi
Nargiza ERGASHEVA