Besh marta sudlangan shaxs yana jinoiy ish ustida qo‘lga olindi

Iskandar To‘rayev (ism-shariflar o‘zgartirilgan) giyohvandlik balosiga yo‘liqqanlardan. U muqaddam bir necha marotaba sudlangan bo‘lishiga qaramay, yana jinoyat yo‘liga kirdi.

I. To‘rayev dastlab sudlanganida unga nisbatan 3 yil ozodlikdan mahrum qilish jazosi tayinlangan, jazoni to‘liq o‘tagan. Ikkinchi marotaba esa, unga 5 yilu 6 oy ozodlikdan mahrum qilish jazosi tayinlangan. Jinoyat ishlari bo‘yicha Koson tuman sudining ajrimi bilan JKning 74-moddasiga asosan ish haqining 20 foizini davlat daromadi hisobiga ushlab qolgan holda 1 yil 7 oy axloq tuzatish ishlari jazosi tayinlangan. Uchinchi marotaba esa, Jinoyat ishlari bo‘yicha Yakkasaroy tuman sudining
hukmiga ko‘ra, unga 3 yil ozodlikdan mahrum qilish jazosi tayinlangan, Jinoyat kodeksining 72-moddasini qo‘llab, 1 yil sinov muddati belgilangan. To‘rtinchi marotaba sudlanganida esa, unga Olmazor tuman sudining hukmiga ko‘ra, ish haqining 20 foizini davlat daromadi hisobiga ushlab qolgan holda 2 yil 6 oy axloq tuzatish ishlari jazosi tayinlangan. Beshinchi marotaba sudlanganida Jinoyat ishlari bo‘yicha Shayxontohur tuman sudining hukmiga ko‘ra, 3 yil 3 oy ozodlikdan mahrum qilish jazosini olgan. Jinoyat ishlari bo‘yicha Bo‘ka tuman sudining ajrimi bilan Jinoyat kodeksining 74-moddasiga asosan o‘talmay qolgan 2 yil 2 oy 19 kun jazosi shu muddatga ish haqining 20 foizini davlat daromadi hisobiga ushlab qolgan holda axloq tuzatish ishlari jazosiga almashtirilgan. Jinoyat ishlari bo‘yicha Sirg‘ali tuman sudining ajrimi bilan mazkur kodeksning 73-moddasiga asosan o‘talmay qolgan 10 oy 19 kun axloq tuzatish ishlari jazosidan muddatidan ilgari shartli ozod qilingan, sudlanganlik holati tugallangan.

Bu safar ham I. To‘rayev yana jinoiy ish ustida qo‘lga olinganiga nima deysiz. O‘rgangan ko‘ngil o‘rtansa qo‘ymas ekan. U hayotida shuncha marotaba sudlangan, jazoni o‘tab chiqqan bo‘lishiga qaramay, bundan xulosa chiqarmadi. Shuncha jazolar, boshiga tushgan ko‘rguliklar ham unga kamlik qildi.

I. To‘rayevning egnidagi nimchasi cho‘ntagidan 1,01 gramm “marixuana” giyohvandlik vositasi topildi. Olmazor tumani IIO FMB binosida milisiya xodimlari tomonidan tekshiruv o‘tkazilganida uning yonidan “marixuana” giyohvandlik vositasi va bir dona “REGAPEN” dori kapsulasi topildi.

Sud-kimyoviy eskpertizasining xulosasiga ko‘ra, olingan modda tarkibida faol giyohvand modda tetragidrokannabinol mavjud bo‘lib, bu modda “marixuana” deb atalishi, uning og‘irligi 1,01 grammga tengligi, dori vositasi esa, “REGAPEN” kapsulasi bo‘lib, tarkibidagi Pregabalin moddasi qonunan taqiqlanganligi ma’lum bo‘ldi.

Sudlanuvchi sud majlisida aybiga to‘liq iqror bo‘lib, o‘sha kuni u Zangiota tumani Xonobod mahallasidan o‘tib ketayotgan vaqtida ariq bo‘yida o‘sib yotgan nasha o‘simligini ko‘rib qolganligini, qiziqib, chekib ko‘rish maqsadida uni yulib olganligini tan oldi.

U yonidan chiqqan buyumlarni sotishni yoki boshqa birovga berishni o‘ylamaganligi, yovvoyi nasha bilan Regapen kapsulasini o‘zining iste’moli uchun yonida olib yurganligini aytdi. Sudlanuvchi giyohvandlik vositasini birovga sotish yoki o‘tkazish maqsadi bo‘lmaganligini aytib, qilmishidan chin ko‘ngildan pushaymonligini bildirib, suddan yengillik berishni so‘radi.

Sud majlisida guvohlarning ko‘rsatmalari ham tinglandi. Sudlanuvchining aybi, uning o‘z aybiga to‘liq iqrorlik bildirib bergan ko‘rsatuvidan tashqari, narsani olish, so‘roq qilish, yuzlashtirish bayonnomalari, sud-kimyoviy ekspertizasining xulosasi hamda ishda to‘plangan boshqa dalillar yig‘indisi bilan to‘liq o‘z isbotini topdi.

Sud sudlanuvchiga nisbatan jazo tayinlashda O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining 2006 yil 3 fevraldagi “Sudlar tomonidan jinoyat uchun jazo tayinlash amaliyoti to‘g‘risida”gi 1-sonli qaroridagi tushuntirishlariga amal qilgan holda uning aybiga to‘liq iqrorligini, qilmishidan chin ko‘ngildan pushaymonligini hisobga olib unga axloq tuzatish ishlari jazosi tayinlashni lozim deb topdi. Sudlanuvchiga Jinoyat kodeksi 276-moddasining birinchi qismi bilan ish haqining 20 foizini davlat daromadi hisobiga ushlab qolgan holda 2 yil axloq tuzatish ishlari jazosi tayinlandi.

Sud sud-narkologiya ekspertizasining xulosasiga ko‘ra, I. To‘rayev giyohvandlik (nasha, geroin) va zaxarvandlik (pregabalin) kasalliklaridan majburiy davolanishga muhtojligi sababli, unga nisbatan Jinoyat kodeksining 96-moddasini qo‘llab, majburiy davolanish chorasi tayinlandi.

Xulosa o‘rnida aytadigan bo‘lsak, yuqoridagi jinoyat ishi misolida giyohvandlikning tuzalmas dard, insonni sog‘lom hayotidan chalg‘itib, abgor etuvchi illat ekanligi yana bir bor o‘z isbotini topdi. Bu illat domiga tushganlarni sog‘lom turmushga qaytarish esa, barchamizning insoniy burchimizdir. Giyohvandlikka va uni targ‘ib qilishning oldini olishga qarshi profilaktik tadbirlarda keng jamoatchilikning faol ishtiroki zarur. Sababi, giyohvandlik yo‘liga kirgan kimsalar uni faqat o‘zlari iste’mol qilib qolmasdan, o‘zgalarni, ayniqsa, yoshlarni bu yo‘lga tortishga, ular orqali giyohvand vositalar bozorini rivojlantirishga harakat qiladilar.