Xudbinlikdan saqlanaylik

Alhamdulillah, yurtimizda diniy-ma’rifiy islohotlarda yangi o‘zgarishlar ro‘y berdi. Respublikamiz viloyatlarida qur’on, hadis, fiqh maktablari, ilmiy-tadqiqot markazlari ochildi. Qur’on musobaqalari, hadis ilmi bo‘yicha ko‘rik-tanlovlar o‘tkazildi. Oynai jahon orqali diniy-ma’rifiy mavzuda ko‘rsatuvlar yo‘lga qo‘yildi. Zero, bundan maqsad xalqimizga islom dini ma’naviy yetuklikni, ma’rifatni, boshqa dinlarga nisbatan bag‘rikenglikni, sabr-toqat, shukronalikni targ‘ib etuvchi din ekanligini tushuntirishdan iboratdir. Bu mening diniy erkinligim ekan deya o‘zi xohlagan ishni qilib yurish degani emas.

Islom olamida mo‘min-musulmonlar doimo rahbarlari boshchiligida, ulamolar ishtirokida qarorlar qabul qilganlar. Har kim din nomidan o‘z bilganini qilavermagan. O‘zboshimchalik oqibatida o‘tgan yillarda ne-ne oilalar boshiga tushgan musibatlarni esga olaylik. Ekstremistik oqimga mansub kimsalar qilmishlari bilan ota-onalarini ham yuzlarini yerga qaratdilar, alam-iztirobga soldilar.

Ilmsizligimiz, tajribasizligimiz din dushmanlarining oramizga nifoq, ixtilof, parokandalik solish uchun tinmay uyushtirayotgan fitna-nayranglariga e’tiborsizligimizdir. Bizlar namoz o‘qiyapmiz, ro‘za tutyapmiz, Hajga borib kelyapmiz. Ammo Islomning asl mohiyatiga kirib borolmayapmiz, dinimizning bag‘rikenglik talablarini tushuna olmayapmiz.

Dinimiz xudbinlikni, kekkayish va manmansirashni qattiq qoralaydi. Chunki bu illatlar Alloh yoqtirmaydigan mutakabbirlikka olib borgani uchun musulmonlar bulardan qaytarilgan. Alloh taolo bandalarini O‘z huzurida hamisha xokisor, itoatli, qullik qilgan holda ko‘rishni istaydi. Xudbin kimsada esa bularning aksi bo‘ladi.

Xudbinlik insonning o‘z “men”iga tobe bo‘lishidir. Inson o‘z nafsini, xoyu havasini, istaklarini jilovlamasa, u xudbindir, xudbinlik to‘riga ilingandir. Xudbinlikning asl ma’nosi har ishda, har bir harakatda “O‘zim bo‘lay”, “Mening aytganim bo‘lsin” qabilida fikr yuritish va shunga intilishdir.

Xudbinlikning yana bir nomi “manmansirash”, “kekkayish”, o‘zini boshqalardan ustun ko‘rish. Xudbinlik Alloh suymaydigan kibr degan choh tomonga sudraydi, oxiri halok qiladi.

Xudbin odamdan yaxshilik, mehr-oqibat, odamgarchilik, insof kutish mushkul ish. U haqli kishilarning rioyasini qilib o‘tirmaydi, barcha vositalarini ishga solib, o‘z maqsadiga erishadi. U chet ellik manfaatparastlardan ozgina cho‘tal olish uchun yurtimizga g‘arazli mafkuralarning, buzuq e’tiqodlarning kirishiga darvozani lang ochib beradi. U oxiri pul yoki amal ilinjida Vatanini, iymon-e’tiqodini, xalqini sotishdan ham or qilmaydigan bo‘lib qoladi.

O‘zidan ilmda peshqadam bo‘lganlar bilan xolis maslahat qilish o‘rniga ularga dushmanlik qilishga o‘tadi, hatto jiddiy zarar keltirish payidan bo‘ladi. Xudbin kishi hatto ota-onasi va xotiniyu farzandlaridan ham yaxshiligini, yordamini, mehrini qizg‘anadi. Xullasi, xudbin kishi odamlarga foyda keltirish haqida mutlaqo bosh qotirgisi kelmaydi. Chunki u xudbin, manmansiragan, kekkaygan, uning nafsi, shaytoni, xoyu havasi odamlardan o‘zini ustun ko‘rishga, ularni mensimaslikka tinmay targ‘ib etib turadi.

Xudbinlik oqibatida katta-katta xayrli ishlar amalga oshmay qoladi. Xudbinning kasridan davlatlarga, jamiyatlarga, xalqlarga jiddiy zararlar yetadi.

Xudbin bo‘lmaslik uchun odamlar bilan munosabatda juda e’tiborli bo‘lish lozim. Boshqalarning aybini ular oldida ham, ortidan ham gapirilmaydi.

Imom Muslim rivoyatidagi sahih hadisi sharifda: “Musulmon musulmonga do‘st-birodar, unga zulm ham etmaydi va uni o‘z holiga tashlab ham qo‘ymaydi”, deyilgan. Yuqorida aytganimizdek, xudbinlikning oxiri kekkayish, manmansirash, o‘zini boshqalardan ustun qo‘yishga olib boradi. Shundan keyin esa kibrga, kalondimog‘likka bir qadam qoladi.

Xudbinlik dardiga mubtalo bo‘lgan odam o‘zining fikri bilan kekkayadi va unga qoyil qoladi. U nasihat etuvchining nasihatiga quloq solmaydi. U najot deb e’tiqod etgan narsani qanday qilib tark etadi? Bu dardning umumiy muolajasi shuki, bu dard sohibi o‘z fikrini doimo tanqid-taftish etishi, fikriga g‘ururlanmasligi lozim. Bunga u ilm ahli ila maslahat qilish va ularning ilmlaridan ko‘p tajriba hosil qilish orqali yetishadi.

Xudbinlik, manmansirash musulmonlar qaytarilgan zararli illatlardandir. Uning zararini barcha insonlar har qadamda, har lahzada o‘z tajribalarida ko‘rishadi. Musulmonmiz, shu bois ham xudbinlik, manmansirash xastaligidan tezroq qutulishimiz, bu illatlardan uzoqroq yurishimiz lozim.

Manba: muslim.uz