Sirli ko‘pburchaklar. Mars yuzasi ostidan g‘alati narsalar topildi
Xitoylik olimlar 2021—2022 yillarda Marsda ishlagan “Chjujun” marsoxodi 35 metr chuqurlikda kelib chiqishi noma’lum ko‘pburchaklarni aniqlaganini ma’lum qildi.
"Chjujun" — Xitoyning "Tyanven-1" sayyoralararo missiyasi doirasida 2021 yil 14 may kuni Mars shimoliy yarim sharining sharqiy qismidagi Utopiya nomli yalangligiga qo‘ndi. Xitoy AQShdan keyin Qizil sayyoraga tadqiqotchi marsoxodini muvaffaqiyatli yetkazib bergan ikkinchi davlat bo‘ldi.
"Chjujun" kutilganidek uch oy emas, balki 2022 yil 20 maygacha ishladi, shundan so‘ng u bilan aloqa butunlay uzildi. Bu vaqt ichida qurilma Utopiya tekisligining tubi bo‘ylab ikki kilometrga yaqin masofani bosib o‘tdi.
Bu nafaqat Marsda, balki butun Quyosh tizimidagi diametri uch ming kilometrdan ortiq bo‘lgan eng katta zarba krateridir. Tuzilishi ham qiziq, chunki bu yerdagi qobiq juda nozik va mantiya yuzaga eng yaqin keladi. Butun marshrut bo‘ylab marsoxod bortda o‘rnatilgan RoPeR (Rover Penetrating Radar) georadaridan foydalangan holda radar tekshiruvlarini o‘tkazdi.
Ushbu qurilma 100 metrgacha chuqurlikdagi elektromagnit to‘lqinlarning ikki diapazonida yuqori aniqlikdagi tovush chiqarishni amalga oshiradi.
Taqqoslash uchun: Marsga "Chjujuna" uch oy oldin kelgan va hali ham qo‘shni Isid tekisligini (Isidis Planitia) kraterida ishlayotgan Amerikaning "Perseverance" roveri yer qa’rini atigi o‘n metrgacha "shaffof" qilishga qodir.
Bundan tashqari, "Chjujun" Mars qobig‘ining magnitometrik xaritasini o‘tkazdi, magnit maydondagi mahalliy anomaliyalarni aniqladi, iqlim parametrlarini (harorat, bosim, shamol tezligi) o‘lchadi, spektroskopiya usullari yordamida regolitning mineral tarkibini o‘rgandi va suv qidirdi.
