Oltin kuz – xayrli ishlar mavsumi

Oltin kuz – xayrli ishlar mavsumi

Alloh taolo zamonni yaratib, uni kun, hafta, oy, yillarga taqsim qildi. O‘z navbatida kun soatlarga, hafta kunlarga, oy haftalarga, yil esa fasllarga bo‘lindi.

Alloh taolo fasllarni yaratar ekan, ularning har biriga o‘ziga xos bo‘lgan ob-havo, mevalar, poliz ekinlari, manzaralar va bulardan boshqa biri ikkinchisida topilmaydigan xususiyatlarni berdi.

Bugun fasllar ichida eng chiroylisi — oltin kuz haqida so‘z yuritamiz.

Fasllar orasida kuzning o‘ziga yarasha o‘rni va ahamiyati bor. Aytib o‘tganimizdek, bu faslda insonning rizqi bo‘lgan ko‘pgina anvoi ne’matlar pishadi. Havosi ham iliq, mo‘’tadil bo‘ladi. Manzarasi esa go‘zal, dillarni yayratadi.

Abu Sa’iyd Xudriy roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: «Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning: «Kim Alloh yo‘lida bir kun ro‘za tutsa, Alloh uning yuzini do‘zaxdan yetmish kuz uzoqlashtiradi», deganlarini eshitdim» (Buxoriy va Muslim rivoyat qilgan).

Ibn Hajar Asqaloniy rahmatullohi alayh «Sahihul Buxoriy»ga yozgan mashhur sharhi «Fathul Boriy» kitobida yuqoridagi hadisni bunday izohlaydi: «Kuz — yilning ma’lum bir qismidir. Lekin, bu yerda u bilan «yil» nazarda tutilmoqda. Bu joyda boshqa fasllar: yoz, qish, bahor qolib, aynan kuzning zikr qilinishi unda mevalar pishib, eng yaxshi fasl bo‘lgani uchundir», deydi.

Kuz fasli hamma qatori o‘zbek xalqi uchun juda qadrli. Chunki tinchlik, diyonat, istiqlol, hurlik va qator ulug‘ ne’matlar ana shu oltin kuz fasli boshlanishi bilan xotiralarga muxrlangan.

Yuqorida ta’kidlanganidek, kuz fasli o‘zida juda ko‘p yaxshiliklarni jamlagan. Quyida ulardan uchtasiga e’tibor qaratamiz.

Kuz ibrat fasli

Oqil hikmat, johil ayb qidiradi, deganlaridek, fasllarda ham mo‘min bandalar uchun qanchadan-qancha yaxshiliklar, barakalar, ibratlar, sir-sinoatlar bor.

Alloh taolo bu fasllarni birin-ketin keltirishi borliqni tartib-intizom ustiga qurgani va biz bundan o‘zimizga kerakli xulosalarni chiqarishimizga dalolatdir. Har faslda issiq, sovuq, qor, yomg‘ir, shamol kabi iqlim o‘zgarishlarining bo‘lishi aql egalari uchun ibrat bo‘lishi bilan birga, Buyuk Rabbimizning cheksiz qudratini ko‘rsatadi.

Bu borada Qur’oni karimda shunday deyiladi:

 إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ لَآَيَاتٍ لِأُولِي الْأَلْبَابِ

«Albatta, osmonlaru yerning yaratilishida va kecha-kunduzning almashinishida aql egalari uchun belgilar bor» (Oli Imron surasi, 190-oyat).

Bu haqida So‘fi Olloyor rahmatullohi alayh ham go‘zal bayt keltirgan:

Padid etdi jahon ichra favosil,

Qilur har fasl turluk nash’a hosil.

Alloh taolo bu dunyoni to‘rt fasldan iborat qilib yaratdi. U zot bahor kunlarida o‘lik yerdan turli o‘t-o‘lanlarni chiqarib qo‘ydiki, bu hol odam bolalarining qabrlaridan turib, tirilmog‘iga ishoradir. Yoz faslida nabotot olami tamom o‘sib, to‘la yetiladi. Hammayoq yam-yashil kiyimga burkanadi. Bu odamlarni foniy dunyoda biroz to‘kinlikda yashashlariga ishora. Kuz kelib, boyagi tamom yetilgan o‘t-o‘lanlar butkul gullari-yu mevalaridan ayrilib, quriy boshlaydi. Bu ham odam bolalarining yoshligi o‘tib, qarilikka qadam tashlashlariga ishoradir. Qish faslida boyagi tuzuk dunyo buzilib, suvlar muzlab, qor yog‘ib, butun hayvonlar ustiga mashaqqatlar yog‘iladi. Bu ham maxluqotning qiyomatda qayta tirilib, boshlariga turli mashaqqat va qayg‘ular tushishiga ishoradir.

Kuz shukr fasli

Musulmon kishi doim shukrda bo‘lishi lozim. Ne’matlar ziyoda bo‘lganda shukri ham ziyoda bo‘lishi kerak.

وَالْبَلَدُ الطَّيِّبُ يَخْرُجُ نَبَاتُهُ بِإِذْنِ رَبِّهِ ۖ وَالَّذِي خَبُثَ لَا يَخْرُجُ إِلَّا نَكِدًا ۚ كَذَٰلِكَ نُصَرِّفُ الْآيَاتِ لِقَوْمٍ يَشْكُرُونَ

«Pok yurtning nabototi Rabbining izni ila chiqadir. Nopok bo‘lgani esa, faqat qiyinchilik ila chiqadir. Shukr keltirgan qavmlar uchun oyatlarimizni shunday xilma-xil bayon qilurmiz» (A’rof surasi, 58-oyat).

Oyati karimada ta’kidlanganidek, nabototlarning unib chiqishi, ularning hosil berishi bizni shukrga, fikrga chorlaydi.

Kuz ibodat fasli

Chunki bu faslda yig‘ilgan hosillar, yig‘im-terimlardan zakoti ushri beriladi. Bu bilan odamlar orasida mehr oqibat ziyodalashadi. Alloh taolo aytadi:

كُلُوا مِنْ ثَمَرِهِ إِذَا أَثْمَرَ وَآتُوا حَقَّهُ يَوْمَ حَصَادِه

ِ ۖ وَلَا تُسْرِفُوا ۚ إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ

«Mevalagan paytida uning mevasidan yenglar va yig‘im-terim kunida haqqini beringlar. Va isrof qilmanglar. Albatta, U isrof qilguvchilarni sevmas». (An’om surasi, 141 – oyat).

Demak, biz kuzda zimmamizdagi haqlarni ado qilib, tilimiz bilan shukr etib, amalda uni tadbiqini ko‘rsatib, isrofgarchilikdan tiyilishimiz darkor. Shunda Alloh berayotgan ne’matlarini yana ziyoda qilib beradi.

Manba: muslim.uz


Matnda xatolik topsangiz, o‘sha xatoni belgilab, bizga jo‘nating (Ctrl + Enter)

Bo'limga tegishli qiziqarli xabarlar

Fikr bildirish uchun qaydnomadan o'tishingiz so'raladi va telefon rakamni tasdiklash kerak buladi!

11 martdan dollar qanchaga yetishi aniq bo‘ldi

Марказий банк 2025 йил 11 мартдан валюталарнинг янги курсини белгилади.

Xitoy Ukraina urushiga qo‘shilishi mumkin

Хитой Украинанинг вақтинчалик босиб олинган ҳудудларида ҳарбий ҳаракатларда қатнашиш масаласида Россия билан музокаралар олиб бориши эҳтимоли бор.

Xitoy AQSh bilan urushga tayyor. Nimalar bo‘lyapti?

Хитой, агар Вашингтон Пекин билан можарога интилса, АҚШга қарши савдо, божхона ёки бошқа ҳар қандай урушда охиригача туришга тайёр эканлиги ХХРнинг АҚШдаги элчихонасининг Х ижтимоий тармоғидаги хабарида айтилди.

DXX soliq, bojxona, bank xodimlari va hokim o‘rinbosari hamda tadbirkorlardan iborat uyushgan jinoiy guruh faoliyati fosh etdi

Жиноий гуруҳ фаолиятини солиқ идораларининг собиқ ходими мувофиқлаштириб борган

Arab davlatlari birlashdi: Yevropa endi tanlov qarshisida!

Миср Европа Иттифоқини Ғазо бўйича араб режасини қабул қилишга ундамоқда.

Lavrov: Ukrainaga tinchlikparvar kuchlarni kiritish Rossiya bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri urush

Россия Украина ҳудудига Европа тинчликпарвар контингентини жойлаштириш эҳтимолини жавобсиз қолдирмайди, деди Россия ташқи ишлар вазири Сергей Лавров.

Krishtianu Ronaldu "Real Madrid"ga xabar yubordi

Ҳозирда Саудиянинг "Ан-Наср'' клуби шарафини ҳимоя қилаётган португалиялик юлдуз Криштиану Роналду "Реал Мадрид"ни 123 йиллик юбилейи билан табриклади.

“Malika”da 23 yoshli yigit 6 milliard so‘mlik firibgarlik qildi

Тошкент шаҳрида 2002 йилда туғилган йигит “Малика” савдо мажмуасидаги телефон дўконларининг 11 нафар сотувчисини 5,8 миллиард сўмга фирибгарлик йўли билан чув туширди.

AQSh Rossiyaga qarshi sanksiyalarni bekor qilishga tayyor

Америка Қўшма Штатлари Москва билан муносабатларни тиклаш ва Украинадаги урушни тугатиш учун Россияга қарши санкцияларни юмшатиш режасини ишлаб чиқмоқда, деди Reuters агентлигига бу масаладан хабардор одамлар.

Moskva aeroportida Uzbekistan Airways samolyoti shikastlandi

Таъкидланишича, йўловчилар 2025 йил 5 март ва 6 март кунлари авиакомпания томонидан амалга ошириладиган муқобил рейслар орқали жўнатилади.

Suv ostida ko‘rilgan eng ulkan tirik mavjudot: U 34 metr uzunlikda va Napoleon davridan beri yashab kelmoqda

Океаннинг ўзидан пайдо бўлган маржон рифлари ернинг хазинаси ҳисобланади, чунки улар кўплаб денгиз жонзотларига бошпана беради ва...

Rossiyaliklar rekord sur’atda o‘lmoqda

2024-йил якунларига кўра, Россияда табиий йўқотиш – яъни вафот этганлар ва туғилганлар сони орасидаги фарқ 596,2 минг кишини ташкил этди.

Qurbon hayiti kuni qo‘y so‘yishni to‘xtatishga chaqirdi

Бу йил ёғингарчилик 30 йиллик ўртача кўрсаткичдан 53 фоизга кам бўлиб, натижада чорва учун яйлов етишмайди.

Ruslar Putinga qarshi chiqdi

"Россия Путинга қарши" юриши бошланди.

Rossiya qurilish maydonlarida O‘zbekiston, Tojikiston va Qirg‘iziston muhojirlarini o‘rnini egallaydigan millat paydo bo‘ldi

Мутахассиснинг таъкидлашича, сўнгги пайтларда ўзбекистонликлар учун Россия бозорининг жозибадорлиги пасайган, чунки уларнинг ўз ватанида иқтисодиёт ва қурилиш соҳаси жадал ривожланмоқда.

Rossiya Su-35’larni Xitoyga sotib xato qildimi? Xitoy Su-35’larni uchish uchun emas, nusxa olish uchun olgan!

Россия қирувчи самолётларининг Хитойга сотилиши хато деб баҳоланди.

Rossiya Xitoydan tinchlikparvar kuchlarni qabul qilishga rozi

Москва якуний тинчлик келишуви бўйича музокараларда муваффақиятга эришилса, Украинада вақтинчалик ўт очишни тўхтатишга тайёрлигини билдирди, деб хабар бермоқда Bloomberg манбалари.

Mask bir kechada Ukraina frontini yiqitishi mumkinligini aytdi

Маск, шунингдек, Украина охир-оқибат ютқазишига ишонган можародаги "турғунлик йиллари"дан ҳафсаласи пир бўлганини айтди.

Rossiya urushni davom ettira oladimi? Bir kunlik xarajat – 1 milliard dollar!

Украина разведкаси Россиянинг урушда танаффус хоҳлашининг сабабини тушунтирди.

Zelenskiy kostyum bilan yana diqqat markazida!

Зеленский костюми ҳақида ҳазиллашди...

Kattalarga – superkar, bolalarga – super aravacha!" Lamborghini'dan xayp mahsulot!

5500 долларлик аравача атиги 500 дона чиқади.

Savdo urushi qizimoqda: AQSh bilan savdo urushida Xitoyning "kuchli va arzon vositasi" nima ekanligi ochiqlandi

Хитой божлар билан жавоб қайтарди. АҚШ фермерлари катта зарар кўрадими?

Amerikaga bo‘ysunish halokatga olib keladi!: Hizbulloh Livan hukumatiga ko‘rsatma bermoqda

Ҳизбуллоҳ Эрон учун курашаяптими? Байрут аэропортидаги можаро ортда нима бор?

Evropada Rossiyaga qarshi yangi "Antanta" tuzilmoqda! Ta’rix takrorlanyaptimi?

Европа Россияга қарши катта ҳарбий ҳамкорликка тайёрланяпти (?) Янги блок ҳақида нималар маълум?

Isroil G‘azoni elektrdan uzdi

Исроил энергетика вазири Эли Коэн Ғазо секторига электр узатишни зудлик билан тўхтатишга буйруқ берди, дейилади РИА Новости хабарида.

AQSh 15 yil ichida birinchi marta odamni otishma yo‘li bilan qatl qildi

Жанубий Каролинада собиқ севгилисининг ота-онасини бейсбол таёқчаси билан ўлдирганликда айбланган америкалик Бред Сигмон отиб ўлдирилди. Қўшма Штатлар 2010 йилдан бери биринчи марта қатл қилишнинг бундай туридан фойдаланмоқда.

Vatikan Rim papasining ahvoli yaxshilanganini e’lon qildi

Бу ҳақда Муқаддас Тахт матбуот хизмати баёнотида айтилган.

Polisiyaga 4250 marta qo‘ng‘iroq qilgan yaponiyalik hibsga olindi

Япониянинг Абиго шаҳрида яшовчи Юки Симидзу қўшнилари устидан шикоят қилиб, полицияни бир неча минг марта безовта қилгани учун ҳибсга олинди, деб хабар берди Japan Today.

Xitoy 2026 yilda uchar avtomobillar chiqaradi

Хитойнинг XPeng Motors автомобилсозлик компанияси 2026 йилдан бошлаб учувчи транспорт воситаларини ишлаб чиқармоқчи.

G‘azo bo‘g‘ilmoqda: Yoqilg‘isiz shifoxonalar va ochlik yoqasidagi aholi!

Исроилнинг блокадаси Ғазодаги азоб-уқубатларни чуқурлаштирмоқда.

NATOga darz ketdi: AQSh Yevropa harbiy mashg‘ulotlaridan chekinishga qaror qildi!

АҚШ NATO'даги иттифоқчиларини Европада бўлажак ҳарбий машғулотларни режалаштиришда иштирок этишни тўхтатиш нияти ҳақида хабардор қилди.

Latakiyadagi to‘qnashuvlarda 50 dan ortiq Suriya xavfsizlik kuchlari halok bo‘ldi

Бу ҳақда “ТАСС”ГА таяниб, “Ал Жазеэра” телеканалига минтақавий хавфсизлик раҳбари маълум қилди.

Krokusdagi terakt tashkilotchilaridan biri AQSh qamog‘ida

Муҳаммад Шарифуллоҳ исмли террорчи АҚШ махсус хизматлари сўровига биноан Покистонда ҳибсга олинган. У АҚШ қўшинлари Афғонистонни тарк этиш вақтида Кобул аэропортида теракт уюштиришда гумон қилинмоқда.

AQSh prezidenti Tramp Saudiya Arabistoni bilan yirik sarmoyaviy kelishuvni e’lon qildi

АҚШ президенти Доналд Трамп Саудия Арабистони билан келаси тўрт йил ичида Америка компанияларига 1 триллион доллар сармоя киритиш бўйича келишувга эришганини айтди.

Tramp ilk xorijiy tashrifni qaysi davlatga amalga oshirishini aytdi

АҚШ президенти Дональд Трамп илк хорижий ташрифини Саудия Арабистонига амалга оширади. Бу қарорини у Саудия томони АҚШ компаниялари билан бир триллион долларлик битимга тайёр экани билан изоҳлаган.

Tramp Rossiya bo‘yicha keskin bayonot e’lon qildi

АҚШ президенти Доналд Трамп Россияга йирик санкциялар ва божхона тўловлари билан таҳдид қилди.

Parijda bomba sabab poyezdlar qatnovi to‘xtab qoldi

Париждаги Гаре ду Норд трассаси Иккинчи жаҳон урушидаги бомба топилганидан кейин ёпилди.

Ukraina urushi xaritasi Rossiyaning uch frontda chekinayotganini ko‘rsatmoqda

Украина ютуқлари ҳақидаги хабарлар шуни кўрсатадики, Киев кучлари АҚШнинг Россияга қарши курашни қўллаб-қувватлаши сусайиши тўғрисидаги мунозараларнинг жанг майдонига тезкор таъсир кўрсатишига йўл қўймаган.

Erdog‘an: Biz 40 yillik terror balosidan xalos bo‘lishga juda yaqinmiz

Бу ҳақда Туркия президенти Ражаб Тоййиб Эрдўғон Бештепедаги Миллий кўргазмалар залида қилган чиқишида айтди.

Latakiyada komendantlik soati e’lon qilindi

Сурия хавфсизлик кучлари ва собиқ президент Башар ал-Ассад тарафдорлари ўртасидаги тўқнашувлар фонида Латакия вилояти Ички хавфсизлик бошқармаси жума куни маҳаллий вақт билан соат 10:00 га қадар комендантлик соати жорий қилди.