Sovuq urush davri yana qaytdimi

NATOga a’zo davlatlar minglab harbiy xizmatchi va texnikani safarbar qildi. Polshada eng katta samarali "Ajdaho-24" mashqlari bo‘lib o‘tmoqda. Bu haqda Kazinform yozmoqda.

Uning ishtirokchilari quruqlik, havo, dengiz va kiberkosmosdagi taktik bilim va tajribasini oshiradi. Chunki Sharqiy Yevropada vaziyat yanada keskinlashdi. NATO ittifoqqa a’zo davlatlar va qadriyatlarni himoya qilishni va Yevroatlantika mintaqasida jamoaviy xavfsizlikni saqlashni istaydi, deb xabar beradi Kazinformning vfpreh mamlakatdagi muxbiri G‘alimjan Qaramanuli.

Britaniya armiyasining yuk mashinalari Germaniyaning Sennelager aholi punktidagi poligondan Polshaga yo‘l oldi. 600 ga yaqin yirik harbiy texnika. Ular bir mamlakatdan ikkinchisiga tez o‘tish qobiliyatiga ega ekanligini ko‘rsatmoqda. Britaniya harbiylari Tumanli Albionda bo‘lganlarida ham jangovar tayyorgarlikni kuchaytirgan. Mashinalarini kemaga yuklagandan so‘ng, ular endi quruqlik orqali mashg‘ulot maydoniga borishlari kerak.

“Harbiy amaliyotlar ko‘lami keng. So‘nggi 20 yil ichida o‘tkazilgan mashqlardan ancha katta. Biz tajriba orttirishga harakat qilamiz. Signal berilganda hamma narsa muvaffaqiyatli bo‘lishi kerak. Albatta, keyingi haftalarda xato qilishimiz mumkin. Ammo biz ular barchamiz uchun saboq bo‘lishi uchun g‘amxo‘rlik qilamiz ", deydi Britaniya qirollik polki a’zosi Saymon Koks.

Buyuk Britaniya va Qo‘shma Shtatlardan tashqari, NATO bo‘yicha boshqa 31 ittifoqchidan 90 000 ga yaqin askar va jihozlar jalb qilinmoqda. Bu Sovuq urush davri tugaganidan beri NATO ittifoqi tomonidan o‘tkazilgan eng yirik tadbirdir. Mashqlar may oyigacha davom etadi. U Atlantika okeanidan NATOning sharqiy qanotigacha bo‘lgan hududni qamrab oladi. Maqsad - "bir xil kuchga ega dushman" bilan to‘qnashuvga tayyorgarlik ko‘rish.

“Polsha o‘z mudofaasini kuchaytirish bo‘yicha dadil rejalar tuzdi. Amerika bizning xavfsizlik bo‘yicha eng muhim hamkorimiz ekanligi quvonarlidir. NATO sammitlarida bergan va’dalarimizni bajardik. O‘ylaymanki, biz hozirda Shimoliy Atlantika shartnomasidagi hamma narsadan ko‘ra mudofaaga ko‘proq mablag‘ sarflayapmiz. Shu yo‘l bilan biz boshqalarga o‘rnak bo‘lmoqchimiz”, - deydi Polsha tashqi ishlar vaziri Radoslav Sikorskiy.

Shimoliy Atlantika Shartnomasi Tashkiloti (NATO) tashabbusi bilan o‘tkazilayotgan harbiy mashg‘ulotlar tinchlikning tugashi va sovuq urush davrining qayta boshlanganidan darak beradi. Mutaxassislar shunday deyishadi. Ma’lumki, birinchi sovuq urush davri o‘tgan asrning 40-yillarida boshlanib, dunyoning barcha burchaklarini qamrab oldi. Sosialistik blok va AQSh boshchiligidagi G‘arb demokratik davlatlari o‘rtasidagi ziddiyat 40 yildan ortiq davom etdi. Endi u yana qaytganga o‘xshaydi.

“Bunday keng ko‘lamli mashqlar, ayniqsa, qo‘shni davlat chegarasi yaqinida o‘tkazilsa, haqiqiy provokasiya bo‘lishi mumkin. Cheksiz inflyasiya, tashqi savdoga talabning sustligi, qo‘shni davlatlar bilan tez-tez sodir bo‘layotgan geosiyosiy mojarolar ko‘pchilikni charchatdi. Odamlarning e’tiborini chalg‘itish uchun Yevropa va AQSh o‘z qurolli kuchlarini ko‘rsatmoqda”, - deydi Jon Fon Neyman universiteti Yevroosiyo markazi direktori Levente Xorvat.

Mutaxassislarning fikricha, NATO dunyoda hukmronlik qilish qobiliyatini ommalashtirishga harakat qilmoqda. G‘arb davlatlarining gegemon qismi dunyodagi yetakchi rolini yo‘qotishdan qo‘rqadi. Iqtisodiy zaif davlatlar harbiy kuchini ko‘rsatishni xohlaydi.

“NATO har yili odamlarni samolyot va tanklar sotib olish kerakligiga ishontirish uchun tashviqotga millionlab yevro sarflaydi. Bu soliq to‘lovchilar mehnati evaziga to‘lanadigan puldir. Buning o‘rniga ular jamoat transporti va poyezdlar sotib olishlari, kasalxonalar va maktablar qurishlari mumkin. NATO, demokratiya, erkinlik va xavfsizlik teng tushunchalar emas. NATOsiz dunyo yaxshiroq”, - deydi Belgiya parlamentining sobiq deputati Lode Vanoost.

Biroq, Yevropa Ittifoqi bo‘ylab mudofaa xarajatlari tez sur’atlar bilan o‘sib bormoqda. NATO Bosh kotibi Yens Stoltenbergning aytishicha, bu yil alyansga a’zo 31 davlatdan 18 tasi yalpi ichki mahsulotining 2 yoki undan ortiq foizini mudofaa uchun sarflaydi. Bu o‘n yil avvalgidan olti barobar ko‘pdir.