DIQQAT! Elektron sigaretalar tarkibida 80 xil zaharli kimyoviy birikmalar mavjud

✅ Joriy yil 1 mart sanasidan boshlab yurtimizda elektron sigaretalar muomalasi taqiqlanadi.

❓Xo‘sh, bunga qanday zarurat bor edi? Bu borada xalqaro tajriba qanaqa?

👨‍💻 Shu kabi savollarga Sog‘liqni saqlash vazirligining tamakiga qarshi kurash bo‘yicha konsultanti Shuhrat Shukurov batafsil javob berdi.

💬 — So‘nggi yillarda an’anaviy tamaki mahsulotlariga muqobil sanalgan elektron sigaretalarning yurtimizga kirib kelishi, ularning muomalasi tobora ortib bormoqda, — deydi mutaxassis.

📊 2019 yilda mamlakatimiz aholisi orasida olib borilgan tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, 18-69 yoshdagi erkaklar orasida elektron sigaretalarni chekish 0,4 foizni tashkil etgan bo‘lib, bu ko‘rsatkich 18-29 yoshdagi erkaklar o‘rtasida ikki marta ko‘p (0,9 foiz) bo‘lgan. Bugungi kunga kelib esa ushbu ko‘rsatkich yanada oshgan. Eng yomoni, bunday salbiy holat maktab o‘quvchilari orasida ham uchramoqda.

🕯Ta’kidlash lozimki, elektron sigaretalar suyuqligi tarkibida nikotin miqdori odatiy sigaretadan kamida 66 martagacha ko‘proq bo‘lishi mumkin yoki 3 ta quti sigaretadagi nikotin miqdoriga teng. Bundan tashqari, ularda kanserogen, zaharli 80 xil kimyoviy birikmalar va og‘ir metallar mavjud bo‘lib, ular inson sog‘lig‘i va atrof-muhitga jiddiy xavf tug‘diradi.

✔️ Xususan, nikotinga qaramlik o‘smirlarda miya rivojlanishiga salbiy ta’sir ko‘rsatib, bilim va qobiliyat pasayadi, ruhiy agressivlik va bronx-o‘pka yallig‘lanishiga olib keladi. Shuningdek, markaziy nerv, oshqozon-ichak tizimlari, buyrak va jigar funksiyasi buzilishi, gipertoniya, insult, infarkt kabi yurak-qon tomir kasalliklari rivojlanish xavfi yuqori.

🔎 Ko‘pgina zamonaviy elektron sigaretalar aerozoliga sariyog‘ va smetana hidi beruvchi diasetil moddasi qo‘shiladi. Ushbu modda nafas olinganda o‘pkaning mayda g‘ovak to‘qimasi – bronxiolalarning berkilishini keltirib chiqarishi mumkin. Tibbiy amaliyotda bunday holat obliterasiyalovchi bronxiolit (“bodroqsimon o‘pka” kasalligi) deb ataladi.

🟡 Elektron sigareta chekadiganlarda qaramlik odatdagi chekuvchilarga nisbatan tezroq rivojlanadi. Tadqiqotlar ko‘rsatishicha, ham an’anaviy tamaki, ham elektron sigareta chekuvchi yoshlarning 64 foizidan ortig‘ida nikotinga qaramlik belgilari ko‘proq namoyon bo‘ladi.

🌐 Dunyo mamlakatlarida elektron sigaretalar muomalasini huquqiy jihatdan tartibga solishda turlicha yondashiladi. Xususan, bugungi kunda 37 ta davlatda uning muomalasi taqiqlangan. Ular orasida Braziliya, Norvegiya, Singapur, Turkiya, Hindiston, Eron, Qozog‘iston, Turkmaniston, Qirg‘iziston bor. Shuningdek, Belgiya, Buyuk Britaniyada bir martalik elektron sigaretalarni sotish man qilingan.

🔸 Mamlakatimizda ham elektron sigaretalar muomalasining taqiqlanishi, aholi, ayniqsa yoshlar salomatligini muhofaza qilishda muhim qadam bo‘ladi.

‼️ Agar bu borada keskin choralar ko‘rilmas ekan, bunday mahsulotlarni chekuvchi yoshlar keyinchalik uch marta ko‘p oddiy sigareta chekishga o‘tadilar.