Yurtimizda o‘zbek tili Davlat tili maqomiga ko‘tarilganiga 30 yil bo‘ldi. Bu tilda emin-erkin so‘zlashayotganimizga 28 yil to‘ldi. Millatning asosiy zaboni uchun kurash qilganimizga esa 70 yildan oshdi. Ammo... Shuncha yillar jafo chekkan xalqning birgina tilini sofligicha asrash uchun qilgan harakatlariga soya solish hollari, afsuski yo‘q emas.
Garchi 30 yillik sana yaqinlashayotgan bo‘lsa-da, davlat tilini davlat maqomi darajasiga olib chiqa olmayotganimiz qaysidir ma’noda bor gap.
Xususan, ko‘cha-ko‘ylardagi turli reklama yorliqlari, atamalardagi xatoliklar haqida bot-bot eslatib turilayotgani haqiqat. Ammo bugun aynan ko‘chalarimizga zeb berib turgan do‘konlar faoliyatida o‘zbek tilining ahamiyatiga qanday e’tibor berilmoqda?
Keling, shu o‘rinda kuzatuvimizni O‘zbekistondagi eng nufuzli yorliqlardan biri bo‘lgan “korzinka.uz” do‘konlaridagi narxnomalardan boshlasak.
“korzinka.uz” do‘konlari mustaqillik davrida ochilganiga qaramay, negadir do‘konda o‘zbek tilidagi narxnomani topa olmaysiz. Narxlar rus tilida e’lon qilinishiga qarshilik qilmoqchi emasmiz, ammo O‘zbekiston Respublikasining Davlat tili haqidagi Qonunning 20-moddasida narxnomalar davlat tilida rasmiylashtirilishi va e’lon qilinishi lozimligi qayd etilgan.
Boshqa tillarda esa tarjima berilishi mumkin. Do‘kon rahbariyati Davlat tili haqidagi qonundan bexabarmikan, deb ham o‘ylab qolasan kishi.
Asosan o‘zbek tilida so‘zlashuvchi aholidan iborat dahalardagi “korzinka.uz” do‘konlarida ham o‘zbekcha narxnomani uchratmaysiz.
Hatto xalq tilida aytiladigan “yopgan non” ham ushbu do‘konlarda “lepyoshka” tarzida qayd etilgan. Qizil qovunni esa rus tiliga tarjima qilishda biroz ter to‘kib “dinya krasnomyasko” so‘zini ixtiro qilishganiga “ofarin” deysiz.
Kezi kelganda fidokormiz, loqayd emasmiz, deymizu biroq yirik tarmoqli do‘konlarda o‘zbekcha so‘zni uchratmasak ham bilmaganga olib ketaveramiz.
Fidoyilik, davlat tilini hurmat qilishdan, qonunlarga itoat etishdan boshlanmaydimi? Kezi kelganda, vijdondan ko‘ra qonun ham fidoyilikka undovchiga aylanadi. Davlat tilini mensimagan, jamoat joylarida o‘zbek tilini hurmat qilmagan tadbirkorlar ham nazarimizda, qonun oldida javob berishi kerak.
Kim biladi deysiz, balki o‘zbek tiliga Davlat tili maqomi berilganiga 30 yil to‘layotgani arafasida ushbu nufuzli tarmoq do‘kon rahbariyati savdo rastalarida davlat tiliga ham e’tibor berib qolar... Kuzatuvlarimiz esa davom etadi. Quyidagi videoda korzinka.uz do‘koni narxnomalaridan o‘zbekcha so‘zni topib ko‘ringchi.
Anora SODIQOVA, O‘zA
Matnda xatolik topsangiz, o‘sha xatoni belgilab, bizga jo‘nating (Ctrl + Enter)
Fikr bildirish uchun qaydnomadan o'tishingiz so'raladi va telefon rakamni tasdiklash kerak buladi!
Ўз тарихида илк марта жаҳон чемпионатида иштирок этадиган Ўзбекистон миллий жамоасининг айни пайтдаги вақтинчалик бош мураббийи Тимур Кападзе истеъфога чиқарилиб, унинг ўрнига Пауло Бентуни бош мураббий этиб тайинланиши мумкинлиги ҳақидаги хабар Хитой матбуотида умид учқунларини уйғотди.
Бутун дунёда ҳомиладор аёлларнинг ярмидан кўпи оғриқ ва иситмани даволаш учун қабул қиладиган парацетамол (ацетаминофен) болаларда асаб тизими ривожланишининг бузилиши хавфи билан боғлиқ бўлиши мумкин.
Давлат хавфсизлик хизмати ва ички ишлар ходимлари ҳамкорлигида ўтказилган тезкор тадбирда мазкур ер майдонидан жами 247 туп каннабис ўсимлиги ва 27 кг 708 гр марихуана ашёвий далил сифатида олинди.
Янги тадқиқотга кўра, тропик ҳудудларда ўрмонларни кесиш натижасида ҳосил бўлган иссиқлик билан боғлиқ касалликлар сўнгги 20 йилда ярим миллиондан ортиқ инсоннинг ҳаётига зомин бўлган.
Ғазо секторидаги тиббий манбалар душанба, 25 август куни хабар беришича, сўнгги 24 соат ичида Ғазо секторидаги шифохоналарда очлик ва камоқатдан 11 нафар фуқаро, шу жумладан икки нафар бола ҳалок бўлган.
Кўллар ҳудудининг дурдонаси бўлмиш Бурдур вилояти Туркиянинг Ўрта ер денгизи минтақасида жойлашган. У кўплаб тарихий ва маданий бойликлар, жумладан, қадимий шаҳарлар, тепаликлар, карвонсаройлар, қаср ва масжидлар, шунингдек, табиий гўзалликлари, жумладан, кўллар, ғорлар, қўриқхоналар, боғлар ва платолар билан машҳурдир. Вилоят тарихда Фригия, Рим, Пергамон қироллиги ва Византия даврларини бошдан кечирган.
Меҳнат муҳофазаси – бу ходимларнинг меҳнат фаолияти жараёнида ҳаёти ва саломатлигини сақлашга қаратилган ижтимоий-ҳуқуқий, ташкилкий, техник ва гигиеник чоралар мажмуасидир.
25 август, душанба куни Исроил ҳаво кучлари Жанубий Ғазода жойлашган Нассер шифохонасига икки йирик ҳужумни амалга оширди. Хабарларга кўра, ҳужумлар оқибатида камида 15 киши ҳалок бўлди, улар орасида тўрт нафар журналист бор.