“Men terrorchi emasman” filmi Suriyada suratga olinganmi?

Xabaringiz bor, ayni kunlarda Yoshlar ijodiyot saroyida «Yangi O‘zbekiston va milliy kinematografiya» oyligi doirasida «O‘zbek milliy kino san’ati haftaligi» bo‘lib o‘tmoqda.

Haftalik davomida yangi kinoloyihalar taqdimoti, yoshlar uchun mahorat darslari, davra suhbatlari, kasting va konferensiyalar hamda yangi filmlar premyeralari taqdim etilmoqda.

«O‘zbekkino» Milliy agentligi, «Mir Ali cinema» va «Iskandariy visual» kinokompaniyalari bilan hamkorlikda O‘zbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati ko‘magida suratga olingan yosh kino rejissyor Muhammad Ali Iskandarovning debyut filmi “Men terrorchi emasman. O‘limim tarixi” badiiy filmining katta premyerasi bo‘lib o‘tdi. Unda terrorchilik guruhlariga qo‘shilib qolganlarning ayanchli taqdiri haqida hikoya qilinadi.

Kino haftalik doirasida Zamon.uz’ muxbiri rejissyor Muhammad Ali Iskandarov bilan suxbat uyushtirdi.

Aytishlaricha, film real voqealarga asoslangan ekan, bu qanchalik haqiqatga to‘g‘ri?

-Bu film darhaqiqat real hayotiy voqelarga asoslangan. G‘oyasi esa menga o‘z o‘zidan kelmadi. Maskva shahrida qadrdon do‘stim bor. Men uni O‘zbekistonga taklif qildim. U esa, men bilan sen yaxshi insonsan, biroq, men yurtingizga borishga qo‘rqaman, dedi. Men unga bu noto‘g‘ri tushuncha ekanligini, bizdan aslo qo‘rqish kerak emasligini tushuntirdim. Shundan so‘ng men bu haqda film qilish kerakligi haqida o‘yladim. Oradan bir qancha vaqft o‘tib bir yaqin do‘stimning uyida fojea sodir bo‘lgan xaqida xabar topdim. Do‘stimning aytishicha, ukasi to‘g‘ri yo‘ldan adashib Rossiyada ishlayman deb, Suriya davlatining ekstremistik jangarilariga qo‘shilib ketgan va u yerda halok bo‘lgan. Do‘stimga ukasining o‘limi haqidagi xabar juda kech yetib kelgan. Bu voqea shu mavzuda film olishga yana bir turtki berdi.

Shuningdek, “Mehr” operasiyasida Suriyada xor bo‘lib, og‘ir axvolga tushib qolgan opa-singillarimiz, jajji ukalarmizning ona yurtimizga qaytarishgan jarayonlarini ham ko‘rib ta’sirlandim. Shundan so‘ng, men shu yo‘nalishda izlanishni boshlab, davlat xavfsizlik xizmatlariga murojaat qildim.

Menga film olish uchun real voqealarga asoslangan materiallar, kadrlarni taqdim etishdi. Maqsadim yoshlarga terrorizmning mudhish mohiyati, uning insoniyatga qarshi jinoyat ekanligi hamda terrorizim din, yosh tanlamasligini butun dunyoga yetkazish edi. Menga taqdim etilgan materiallardagi bir necha taqdirlarni badiylashtirib film qildim. Filmda bor haqiqatni faktlar bilan ko‘rsatishga xarakat qilganman.

– Film ma’lum vaqtgacha to‘xtatilgan ekan. Sabab nima bo‘ldi?

-Bu film xususiy studiyada olindi. Avvalo pandemiya, qolaversa moliyaviy jihatdan ham qiyinchilik bo‘lgani sabab filmni bir muddat suratga olish ishlari ortga surildi. Shunda biz “O‘zbekkino” Milliy agentligiga murojaat qildik. Ularning yordami bilan filmni oxiriga yetkazdik.

– Shu yo‘nalishda yana film olish rejada bormi?

– Bu yo‘nalishda yana bir film olish niyati bor. Farg‘onalik ikkinchi jaxon urushida qatnashgan Mamadali Topvoldiyev degan qahramonimiz bor. Bu insonning vatanimiz tinchligi yo‘lida ko‘rsatgan jasoratlari bo‘yicha ma’lumotlar o‘rganyapmiz. Ushbu qahramon xaqida film olish arafasida turibmiz .

– Ko‘rib turibmizki, filmda portlash sahnalari tabiiy, grafikadan foydalanilmagan. Qonli sahnalar jonli chiqishi uchun ranglarga e’tibor berilgan. Qon rangini beruvchi qiz rangli bo‘yoqlar chet davlaridan olib kelingan. Bu jang va portlash jarayonlari bir martada olinadigan jarayondir, qayta-qayta olish mablag‘ jihatidan to‘g‘ri kelmaydi. Bu esa ijodiy jamoadan katta mahorat talab etiladi. Mana shunday qiyin sahnalardan qanday o‘tilgan?

– Filmga professionallarni jalb qilganimiz sabab bu jarayonlardan o‘tish deyarli qiyin bo‘lmadi. Jangavor sahnalar albatta aktyorlarga qiyinchiilk tug‘dirdi. S’yomkalar qulab tushish arafasida bo‘lgan binolarda olingan. Tabiiyki bu binolarning xatarli joylari juda ko‘p edi.

– Film Suriyada olinganmi?

-Yo‘q, O‘zbekistonda olingan.

– Suriyadagi vayronalarga o‘xshash binolar qayerdan topilgan?

-Bu Chirchiq shahridagi tashlandiq oyna zavodi. Rassom Baxriddin Shamsuddinov va yordamchi rassomlar bu binolarni Suriya davlatidagi portlagan va yongan binoga o‘xshash ko‘rinishga keltirishdi. Har bir binoning devorlariga, dekorasiyalarga, hattoki mayda detallarigacha alohida etibor qaratilgan. Hech bir detal, rassomlar va dekoratorlar e’tiboridan chetda qolmagan.

Film ijodkorlari terrorizmning ochko‘z va xoin yuzini ko‘rsatishga, odamlar pul uchun o‘z Vataniga, ota-onasiga, do‘stlariga xiyonat qilishini ochib berishga uringan. Shu jihatdan film yaxshi chiqqan deya olamiz. Zero, bahoni tomoshabin beradi.

Munojat Valiyeva suhbatlashdi.