Aliment to‘lovchi xorijga ishlash uchun chiqishi mumkinmi?

— O‘g‘lim bir farzandi bilan turmushidan ajrashgan, nabiramga aliment to‘laydi. Ikkinchi turmushidan ham ikki nafar bolasi bor. Hech joyda ishlamaydi, nomida ham hech narsa yo‘q. To‘g‘risi, moddiy tomonlama juda qiynalyapmiz. Shu sabab Rossiyaga ishlash uchun ketmoqchi. Uyimizni garovga qo‘yib, ketishi mumkinmi? Chunki alimentni oldindan naqd pul shaklida to‘lashga imkoniyatimiz yo‘q. Asli nimalarni aliment o‘rniga garovga qo‘ysa bo‘ladi? O‘g‘limning vaziyatida xorijga ishlash uchun chiqishi mumkinmi?
Ismi sir tutildi

Axror Sulaymonov, fuqarolik ishlari bo‘yicha Uchtepa tumanlararo sudi raisi:
— Murojaatda qayd etilgan masalalar Vazirlar Mahkamasining 2018 yil 6 oktyabrdagi 808-sonli “Alimentlarni oldindan to‘lash, shuningdek, aliment to‘lash majburiyatini ta’minlash bo‘yicha garov shartnomasini tuzish tartibi to‘g‘risida”gi Qaroriga Ilova “Alimentlarni oldindan to‘lash, shuningdek aliment to‘lash majburiyatini ta’minlash bo‘yicha garov shartnomasini tuzish tartibi to‘g‘risida”gi Nizom bilan tartibga solinadi.
Mazkur Nizomga asosan, qarzdor moddiy tomonlama qiynalgan va alimentni oldindan naqd pul shaklida bir yo‘la to‘lashga imkoniyati yo‘q bo‘lsa va shu sababli chet davlatga ishlash uchun ketmoqchi bo‘lsa, u o‘z uy-joyini garovga qo‘yish huquqiga ega.
Davlat ijrochisi ish yurituvida bo‘lgan ijro hujjatlari bo‘yicha alimentlarni oldindan to‘lash yoki aliment to‘lash majburiyatini ta’minlashda garov taqdim etish uchun qarorlarni ijro etish usuli va tartibini o‘zgartirish fuqarolik prosessual qonunchiligida belgilangan tartib va muddatlarda amalga oshiriladi.
Qarzdor tomonidan undiruvchiga alimentlarni oldindan to‘lash hisobiga ko‘chmas yoki ko‘char mulk yoxud boshqa qimmatli ashyo taqdim etilishi mumkin. Masalan: uy-joy, avtomashina, qimmatli qog‘ozlar, noyob buyumlar va h.k.
Alimentlar to‘lash majburiyatini ta’minlash bo‘yicha garov taqdim etish faqat qarzdorning aliment to‘lovlaridan qarzdorligi mavjud bo‘lmaganda amalga oshiriladi. Ya’ni, qarzdorning aliment bo‘yicha qarzdorligi bo‘lmasligi kerak.
Aliment to‘lash majburiyatini ta’minlash bo‘yicha garov shartnomasining tuzilishi alimentlarni to‘lamaganlik uchun qonun bilan belgilangan ma’muriy va jinoiy javobgarlikdan ozod qilmaydi.
Alimentlarni oldindan to‘lash yoki aliment to‘lash majburiyatini ta’minlash uchun garov shartnomasining tuzilishi davlat ijrochisi yoki sud tomonidan qarzdor jismoniy shaxsning ilgari belgilangan O‘zbekiston Respublikasidan chiqishini vaqtincha cheklashni olib tashlash uchun asos hisoblanadi. Bunday holatda, qarzdor undiruvchi bilan garov shartnomasini tuzgandan so‘ng, O‘zbekiston Respublikasidan chiqishini vaqtincha cheklashni olib tashlash haqidagi ariza bilan kim tomonidan taqiq qo‘yilganligidan kelib chiqib, davlat ijrochisi yoki sudga murojaat qilishi lozim.
Aliment to‘lash majburiyatini garov bilan ta’minlashda garov qiymati qonunchilikda belgilangan bazaviy hisoblash miqdorining ikki yuz ellik baravaridan kam bo‘lmasligi lozim.
Garov predmeti qiymati taraflar kelishuviga binoan aniqlanadi.
Taraflar kelishuviga asosan garov predmeti qiymatini baholash tegishli baholash tashkiloti tomonidan amalga oshirilishi mumkin.
Aliment to‘lash majburiyatini ta’minlash uchun garovga qo‘yilgan mol-mulkning, qayta garovga qo‘yilishiga yo‘l qo‘yilmaydi, mazkur masala garov shartnomasida aks ettiriladi.
Agar aliment to‘lovchi (qarzdor) chetga chiqib ishlayotgan bo‘lsa, aliment miqdori uning chet elda olayotgan daromadi miqdoridan belgilanadi.
Nizomning 24-bandiga muvofiq, davlat ijrochisi alimentlarni muayyan davr uchun oldindan to‘lash yo‘li bilan ijro hujjatini ijro etish usuli va tartibini o‘zgartirish to‘g‘risidagi ajrimni qabul qilib olganda, shuningdek, mazkur ajrimda ko‘rsatilgan alimentlar summasi to‘liq to‘langandan so‘ng, qarzdor va uning mol-mulkiga belgilangan barcha cheklovlarni, shu jumladan O‘zbekiston Respublikasidan chiqishini vaqtincha cheklashni bekor qiladi.
Alimentlarni oldindan to‘lash uchun undiruvchiga muayyan mol-mulkni o‘tkazib berish yo‘li bilan qo‘yilgan cheklovlarni bekor qilish faqat mol-mulkni topshirish va qabul qilish dalolatnomasiga asosan, shuningdek:
• ko‘chmas mulkni o‘tkazishda — mulkka bo‘lgan egalik huquqi undiruvchi nomiga davlat ro‘yxatidan o‘tganligi to‘g‘risidagi hujjat nusxasiga;

• avtotransport vositasi yoki davlat ro‘yxatidan o‘tkazilishi (hisobga turishi) lozim bo‘lgan boshqa mulklarni o‘tkazishda — avtotransport vositasi yoki boshqa mulkni undiruvchi nomiga davlat ro‘yxatidan o‘tganligi (hisobga turganligi) to‘g‘risidagi hujjat nusxasiga;
• qimmatli qog‘ozlar o‘tkazishda — qimmatli qog‘ozlar undiruvchi nomiga ro‘yxatdan (hisobiga) o‘tganligi to‘g‘risidagi hujjatga asosan amalga oshiriladi.
Agar qarzdorning O‘zbekiston Respublikasidan chiqishini vaqtincha cheklash sud hujjatiga asosan qo‘yilgan bo‘lsa, cheklashni bekor qilish sud tomonidan amalga oshiriladi.