TARAQQIYOTNING MUHIM OMILI

Davlatimiz rahbarining Oliy Majlisga va ko‘p millatli xalqimizga Murojaatnomasida mamlakatimiz taraqqiyoti bilan bevosita bog‘liq bo‘lgan barcha masalalar o‘z ifodasini topdi. Xususan, kasblarni rivojlantirish va yangi mehnat bozori arxitekturasini yaratish borasida amalga oshirilayotgan ishlar va kelgusidagi rejalar haqida alohida to‘xtalib o‘tilgani ham bejiz emas.

“Hozirgi vaqtda yangi texnologiyalar, raqamlashtirish va sun’iy intellekt ta’sirida dunyoda ish o‘rinlarining soni, shakli va mazmuni keskin o‘zgarmoqda, — dedi Prezidentimiz. — Yaqin besh yilda mavjud kasblarning 30 foizi to‘liq avtomatlashtiriladi, 50 foizi bo‘yicha esa yangi malakalar talab qilinadi. Bu jarayonlar bizni ham chetlab o‘tayotgani yo‘q. Sanoatda —avtomatlashgan liniyalar, agrar sohada — “aqlli”texnologiyalar, transportda — intellektual boshqaruv kundalik hodisaga aylanib bo‘ldi.Endilikda, mamlakatimiz mehnat bozori mutlaqo yangi arxitektura asosida — kasb, malaka, texnologiya va ta’limni birlashtiradigan yagona mexanizm sifatida ishlashi zarur”.

Murojaatnomada aytib o‘tilganidek, mutaxassislarning fikricha bolada biror-bir kasbga qiziqish 7-sinfdan boshlanib, qaysi kasbni puxta egallay olishi 9-sinfda to‘liq ma’lum bo‘ladi. Shu bois, 9-sinf bitiruvchilarini fanlarni o‘zlashtirishi va kasbiy qiziqishiga qarab saralab olish tizimi joriy qilinadigan bo‘ldi. Bunda, oliygohlarga kirish istagida bo‘lmagan yoshlar texnikumlarga yo‘naltiriladi.

“Mening niyatim — yoshlarimiz talab yuqori bo‘lgan kasblar bo‘yicha dunyoda raqobatdosh bo‘lsin, kerak bo‘lsa, boshqalardan bir pog‘ona ustun tursin. Ushbu maqsadga erishish yo‘lida kasbiy ta’limning eng muhim bo‘g‘ini bo‘lgan texnikumlarni yangi sifat bosqichiga olib chiqamiz. Buning uchun, 2026 yildan boshlab, har yili kamida 100 tadan texnikumni to‘liq ta’mirlab, texnologik va talab yuqori bo‘lgan kasblarga mos holda jihozlab boramiz”, — dedi mamlakatimiz rahbari.

Bugungi kunda mamlakatimizda Germaniya, Shveysariya, Buyuk Britaniya, Xitoy, Koreya kabi davlatlarning ilg‘or ta’lim dasturlari asosida faoliyat yuritadigan texnikumlar soni 47 ta bo‘lib, endilikda ularning soni 100 taga yetkaziladi.

“Bugun sizlarga yana bir yangilikni yetkazmoqchiman: 2026 yilda 7 ta viloyatda, 2027 yilda esa qolgan hududlarda Ilg‘or kasbiy mahorat texnikumi va “Kasblar shaharchasi” faoliyati yo‘lga qo‘yiladi”, — dedi Prezidentimiz o‘z Murojaatnomasida.

Bunda Ilg‘or kasbiy mahorat texnikumlari hududdagi boshqa texnikumlar uchun metodik va amaliyot bazasi sifatida faoliyat yuritsa, “Kasblar shaharchasi” maktab o‘quvchilarini qurilish, servis, qishloq xo‘jaligi, sanoat, transport, “yashil” energetika kabi sohalardagi zamonaviy kasblarga yo‘naltirishga xizmat qiladi.

Bu tizim mamlakatimizda uch yil oldin yo‘lga qo‘yilgan bo‘lib, ayni paytda o‘quvchilar qamrovi 15 foizga yetkazildi. Bugun avtomobilsozlik, “yashil” energetika, qurilish, transport, to‘qimachilik, qishloq xo‘jaligi, turizm, servis, IT kabi yo‘nalishlarda 70 mingga yaqin o‘quvchi “dual ta’lim” asosida o‘qib, oyiga 10 million so‘mgacha maosh olmoqda.

Texnikum va ish beruvchilar o‘rtasidagi hamkorlikni yangi bosqichga olib chiqish belgilandi. Xususan, “dual ta’lim” asosida o‘qitishni samarali tashkil qilgan korxonalarga 7 yil muddatga 5 milliard so‘mgacha imtiyozli kredit ajratiladi, ularga tadbirkorlik reytingida qo‘shimcha 5 ball beriladi, korxonalar ishga olgan texnikum o‘quvchisi uchun 1 foizli ijtimoiy soliq imtiyozi yana uch yilga uzaytiriladi.

2026 yildan boshlab texnikumlarda “dual ta’lim” asosida ta’lim olayotgan 100 ming o‘quvchiga ilk bor stipendiya to‘lanadi. “A’lo” baholarga o‘qiyotgan, tanlagan kasbini puxta egallayotgan farzandlarimizga esa oshirilgan miqdordagi stipendiyalar beriladi.

Prezidentimiz, shuningdek, yaqinda bo‘lib o‘tgan Yaponiyaga tashrif chog‘ida O‘zbekistonda “Sukuba” milliy universiteti bilan hamkorlikda aniq fanlar bo‘yicha yangi oliygoh tashkil qilish haqida kelishib olinganini, biz bu tajribani davom ettirib, aniq fanlar va texnika yo‘nalishidagi oliygohlarimizga dunyoning eng nufuzli universitetlarini jalb qilishimizni ta’kidladi.

Mehnat bozoriga yiliga 300 ming oliy ma’lumotli kadrlar kirib kelayotgani, shu sababli endi oliygoh bitiruvchilari va ish beruvchilar o‘rtasida “ko‘prik” bo‘lib xizmat qiladigan raqamli ekotizim yaratilishi aytildi. Unda talabalarning akademik ko‘rsatkichlari va korxonalardagi bo‘sh ish o‘rinlari to‘g‘risidagi ma’lumotlar “onlayn” tarzda ko‘rinib turadi.Ushbu ekotizim bitiruvchi kurs talabalari uchun o‘ziga mos ish topish, korxonalarga esa malakali kadrlarni jalb qilish imkonini beradi.

Shuningdek, tibbiyot tizimida kasbiy ta’limni rivojlantirish maqsadida Angliyaning “Pirson” kompaniyasi bilan har bir hududdagi bittadan texnikumda xalqaro standart asosida hamshiralar tayyorlash boshlandi. Endi ana shu texnikumlarga ham Germaniya, Shveysariya, AQSH, Yaponiya kabi davlatlarning ta’lim dasturlari joriy etiladi. Shu asosda xalqaro talablarga javob beradigan, xorijiy tillarni biladigan hamshiralar tarkibi shakllantiriladi.

Amalga oshirilayotgan bu ishlar va Prezidentimiz Murojaatnomasida aytib o‘tilgan rejalar mamlakatimizda kasbga tayyorlash tizimini takomillashtirish orqali yoshlar bandligini ta’minlash masalasiga alohida e’tibor qratilayotganidan dalolat beradi. Bu esa aholi daromadlarini oshirish va mamlakatimiz taraqqiyotini ta’minlashning muhim omilidir.