Suyak yemirilishi: Kasallikni operasiyasiz davolash mumkinmi?

Avaskulyar nekroz kasalligi to‘rt bosqichda rivojlanadi va shunga ko‘ra og‘riqlar vaqt o‘tishi bilan kuchayadi.

I bosqich (6 oy). Son suyagi boshchasi tuzilishi 10 foizgacha o‘zgaradi, biroq bo‘g‘imlar harakati cheklanmaydi. Vaqti-vaqti bilan chov sohasida og‘riqlar paydo bo‘ladi. Biroq suyak strukturasidagi mikroskopik o‘zgarishlar rentgen tasvirlarida ko‘rinmaydi.

II bosqich (6 oy). Son suyagi boshchasida yoriqlar shakllanadi. Kasallik o‘chog‘ida zararlanish maydoni 10-30 foizni tashkil qiladi. Bo‘g‘imlar harakati bir muncha cheklanib, oqsoqlanish, chov sohasida kesuvchi og‘riqlar kuzatiladi.

III bosqich (3-6 oy). Bu davrda ikkilamchi artroz rivojlanadi. Suyakdagi shikastlanishlar hajmi 30-50 foizgacha yetib, bo‘g‘imlar harakati keskin kamayadi va kuchli og‘riqlar doimiy tusga kiradi.

IV bosqich. Son suyagi boshchasi to‘liq yemiriladi. Bo‘g‘imlardagi doimiy og‘riqlar bel, yonbosh sohalariga ham ko‘chib, xastalangan oyoqlarni harakatlantirish deyarli imkonsiz bo‘lib qoladi. Zararlanish o‘chog‘i esa 50-80 foizni tashkil etadi.

Aseptik nekrozda konservativ muolajalar kasallikning erta bosqichida samara berishi kuzatilgan.

Garchi hozircha son suyagi boshchasi arteriyasida qon aylanishini tiklovchi yagona preparat yo‘q bo‘lsa-da, kompleks davo choralari, masalan, yallig‘lanishga qarshi, qon-tomir tizimiga mo‘ljallangan preparatlar, vitaminlar, fizioterapiya, maxsus mashqlar va bo‘g‘imlar zo‘riqishiga yo‘l qo‘ymaslik orqali suyak yemirilishi jarayonini to‘xtatish mumkin.

Bu esa jarrohlik amaliyotini ortga surish va hatto operasiyasiz ham sog‘lom hayotga qaytish imkonini beradi.

Odatda, avaskulyar osteonekroz 50 foiz bemorlarda bir vaqtning o‘zida ikki oyoqda ham uchraydi. Ammo tegishli davo muolajalari qo‘llanilmasa, bir oyoqda kuzatilgan nekroz bora-bora ikkinchi oyoqdagi son suyagi boshchasining ham yemirilishiga olib keladi.

Xastalikning so‘nggi bosqichlarida esa endoprotezlash muolaja usuliga murojaat qilinadi.

Hozir Respublika ixtisoslashtirilgan travmatologiya va ortopediya markazida eng ilg‘or usullar asosida shunday yuqori texnologik jarrohlik operasiyalari o‘tkazilmoqda.