Qozog‘istonda telefonlarni majburiy ro‘yxatga olish bepul amalga oshirilmoqda, O‘zbekistondachi?

2019-yil 1-apreldan boshlab O‘zbekistonda mobil telefonlarni majburiy ro‘yxatga olish boshlanadi. Qonun loyihasining rus tilidagi talqini bilan ushbu havola orqali tanishib chiqishingiz mumkin.

Qonun loyihasida ta’kidlanishicha(katta ehtimol bilan qabul qilinadi), ushbu xizmat pullik bo‘ladi, bu xizmat uchun UZINFOCOM tomonidan alohida tizim yaratiladi, xizmatlar internet orqali amalga oshiriladi. Hududlarda ro‘yxatdan o‘tkazish va maslahat xizmatlari uchun alohida markazlar tashkil etiladi.

Biror qonunni amaliyotga joriy etishda xorij tajribasidan foydalanish yaxshi samara beradi. 2018-yilda qo‘shnimiz Qozog‘istonda Aloqa to‘g‘risida gi qonun joriy etildi. Ularda mobil qurilmalarni ro‘yxatdan o‘tkazish jadallik bilan davom etmoqda va ushbu jarayon OAVlarda yetarlicha puxta yoritilmoqda. Qozog‘istonda barcha mobil qurilmalar 2019-yil 1-yanvargacha ro‘yxatdan o‘tishi kerak.

Savol tug‘iladi: Qozog‘istonda ushbu ro‘yxatdan o‘tish jarayoni qanday yo‘lga qo‘yildi?

Qozog‘istonda ushbu xizmat bepul amalga oshirilmoqda. Ro‘yxatdan o‘tish uchun pasport yoki uning nusxasidan emas, STIR(INN) dan foydalaniladi. Ro‘yxatdan o‘tishning uchta usuli bor: SMS orqali, USSD-so‘rov orqali hamda mobil operatordagi shaxsiy kabinet(internet) orqali. Agar telefonni sotmoqchi yoki biror qarindoshingizga bermoqchi bo‘lsangiz, STIR orqali ro‘yxatdan o‘tishni bekor qilasiz(SMS, USSD yoki shaxsiy kabinet orqali) va uning yangi egasi o‘z STIRini ro‘yxatdan o‘tkazib, mobil qurilmadan bemalol foydalanishi mumkin. 14 yoshgacha bo‘lgan bolalar telefonlari otasi yoki onasining STIRiga ro‘yxatdan o‘tkaziladi, xorijiy fuqarolar Qozog‘istonda SIM-karta sotib olishganida, ular ham ro‘yxatdan o‘tishlari kerak, bunda xorijliklar telefonni o‘z pasport raqamlariga ro‘yxatdan o‘tkazishlari mumkin. Qozog‘istonda ro‘yxatdan o‘tkazish qulay va tushunarli amalga oshirilmoqda, bu esa jarayonning izchil davom etishiga imkon beradi.

O‘zbekistonda ro‘yxatdan o‘tkazish aholi uchun muammo tug‘dirmasligi hamda qulay bo‘lishi kerak. Ro‘yxatdan o‘tkazishni qulaylashtirish uchun quyidagilarni taklif etaman:

1. Xizmat bepul bo‘lishi kerak.

2. Ro‘yxatga olish xuddi Qozog‘istonda bo‘lgani kabi STIR orqali amalga oshirilishi kerak: barcha SIM-kartalar pasportga olinadi. STIRdan foydalanish esa turli tushunmovchiliklarning oldini oladi.

3. Ro‘yxatdan o‘tkazish SMS, USSD-so‘rov va shaxsiy kabinet orqali amalga oshirilishi kerak: ro‘yxatdan o‘tkazishning qulay yo‘li turganda alohida markazlarni tashkil etishga ketadigan ortiqcha sarf-xarajatlarning nima keragi bor?

4. Ro‘yxatdan o‘tkazilgan telefon vositasini boshqa kishiga sotilsa yoki foydalanishga beriladigan bo‘lsa, eski STIR orqali ro‘yxatdan o‘tishni bekor qilib, yangi STIRni ro‘yxatdan o‘tkazish oson bo‘lishi ta’minlanishi lozim: aka-uka, opa-singil, qarindoshlar telefondan foydalanishda qiynalmasligi kerak.

5. Ikkita SIM-kartali yoki ikkita IMEI(xalqaro mobil qurilmalar identifikatori)ga ega telefonlar ham osonlik bilan STIR orqali ro‘yxatdan o‘tkazilishini ta’minlash lozim, buning uchun har bir slotga SIM-kartalar STIR orqali ro‘yxatdan o‘tkazilishi yetarli bo‘lishi kerak.

Qozog‘iston ushbu ro‘yxatdan o‘tkazish jarayonini boshidan o‘tkazmoqda: jarayon samarali tashkil etilgan, shu sababli ham aholini ortiqcha ovoragarchiliklardan xalos etadi. O‘zbekistonda ham mobil qurilmalarni ro‘yxatdan o‘tkazish foydadan xoli emas: telefon o‘g‘rilash bilan bog‘liq jinoyatlarning keskin kamayishiga olib keladi. Faqat bu ro‘yxatdan o‘tkazish xizmati xuddi Qozog‘istonda bo‘lgani kabiaholi uchun qulay va bepul amalga oshirilishi lozim.

Manba: azon.uz