PREZIDENTNING MADANIYAT VA SAN’AT SOHASIDAGI BOSh MUKOFOTLARI TOPSHIRILDI
Prezident Rejep Tayyip Erdog‘an 2022-yilgi Prezidentning madaniyat va san’at sohasidagi bosh mukofotlarini topshirish marosimida so‘zlagan nutqida, “Bu yerlardan ilhom olib, o‘z mamlakati, millati va butun insoniyat manfaati uchun asar yaratgan har bir insonni qo‘llab-quvvatlashda davom etamiz. Umid qilamanki, Turkiya Asri bu jihatdan ham san’at va san’atkorlarimiz asri bo‘ladi.” deya ta’kidladi.
Prezident Rejep Tayyip Erdog‘an, Beshtepe Millet Kongress va Madaniyat Markazida bo‘lib o‘tgan Prezidentning madaniyat va san’at sohasidagi bosh mukofotlarini topshirish marosimida ishtirok etib, sovrindorlarga mukofotlarini topshirdi.
Prezidentning madaniyat va san’at sohasidagi bosh mukofotlari Beshtepeda bo‘lib o‘tgan marosimda o‘z egalarini topdi.
Prezidentning madaniyat va san’at sohasidagi bosh mukofotlariga musiqa yo‘nalishida Ajda Pekkan, rasm yo‘nalishida professor doktor Sulaymon Saim Tekjan, kino yo‘nalishida Yilmaz Erdog‘an, teatr yo‘nalishida Ayla Algan, fan va madaniyat yo‘nalishida professor doktor Hayreddin Karaman, adabiyot yo‘nalishida Yavuz Bulent Bakiler, multfilm-animasiya yo‘nalishida Varol Yasharog‘lu, Ömür Akkor va Yunus Emre Gastronomiyada Akkor, raqs-balet yo‘nalishida Tan Sağturk, me’morchilik yo‘nalishida Hilmi Shenalp, hunarmandlik yo‘nalishida Sevan Bichakchi, an’anaviy san’at yo‘nalishida Gulbun Mesara, sadoqat mukofotiga esa Oshiq Veysel Shatirog‘lu loyiq ko‘rildi.
Marosimda Prezident Erdog‘an nutq so‘zladi. Prezident Erdog‘an so‘zini mukofotga loyiq ko‘rilgan muhtaram san’atkorlar, ziyoli va adabiyot bilimdonlari, ustoz va ularning vakillarini tabriklash bilan boshladi.
Ushbu mukofotga munosib deb topilgan madaniyat va san’at ahlini mashaqqatli mehnatlari bilan aniqlagan tanlov komissiyasiga minnatdorchilik bildirgan Prezident Erdo‘g‘an, "Prezidentning madaniyat va san’at sohasidagi bosh mukofotlari g‘oliblarini ko‘rganimizda yurtimizning betakror madaniy boyligiga yana bir marta guvohi bo‘layapmiz”. dedi.
Prezident Erdo‘g‘an, musiqa sohasida mukofotga loyiq ko‘rilgan Ajda Pekkanning san’at olamining chinorlaridan biri ekanligini aytar ekan, Pekkanning yillarga qarshi turuvchi pozisiyasi va badiiy ijrosi bilan musiqa ixlosmandlari xotirasidan alohida o‘rin egallaganini tilga oldi.
Erdo‘g‘an, “Pekkan 'Kimlar keldi-kimlar o‘tdi', 'Har yoshning o‘z go‘zalligi bor' kabi qo‘shiqlari bilan san’at tariximizning oltin sahifalariga o‘z nomini qo‘shiqlari bilan yozdi. Turk musiqasining so‘nggi yarim asrida o‘z izini qoldirgan va yangi san’atkorlarning yetishib chiqishiga turtki bo‘lgan Ajda Pekkanni tabriklaymiz”. dedi.
Prezident Erdog‘an, Prof. Dr. Sulaymon Saim Tekjanning 60 yildan ortiq san’at hayoti bilan mamlakatning rasm sohasida duoyenlari orasida eng yaxshi nomlaridan biri ekanligini ta’kidladi.
Tekjanning ayni paytda 25 mingdan ortiq san’at asari, san’at maktablari, liseylar va akademiyalarni o‘z ichiga olgan Istanbul grafik san’at muzeyining asoschisi ekanligini tilga olgan Erdog‘an, “Ustozimiz naqqoshlik, matbaachilik, haykaltaroshlik kabi keng qamrovli asarlari, ma’rifiy fazilatlari bilan hayotga katta kuch sarflagan beqiyos insondir. San’atini shu yerlarning madaniyati va to‘planishi ustiga qurgan Tekjanni tabriklaymiz." deya ta’kidladi.
Yilmaz Erdo‘g‘anning rejissyor, prodyuser, ssenariy muallifi va aktyor sifatida yillarini turk kinosida o‘tkazganligini va jamiyatning turli qatlamlaridan tomoshabinlar qalbida taxt o‘rnatganligini ta’kidlagan Prezident Erdo‘g‘an: "Vizontele, Nordon olma, Kapalak orzusi va Bir dasta teatri kabi ko‘plab go‘zal asarlarda uning imzosi bor. Janob Erdo‘g‘anning aktyorlikdagi eng muhim mahorati Anadolu xalqini butun tabiiyligi va samimiyligi bilan real tasvirlab berishidir.
Kino sohasida mukofot olgan Yilmaz Erdog‘anni tabriklab, muvaffaqiyatlarining davom etishini tilaymiz. Turk teatrining tirik afsonalaridan biri Ayla Algan bu yil teatr sohasida bosh sovrinni qo‘lga kiritdi. Aylan Algan xonim o‘zining vatanimiz va xorijdagi sahna ko‘rinishlari bilan millionlarni hayratga solayotgan xazinadir. Shu bilan birga, mamlakatimizda teatr san’atini rivojlantirish maqsadida teatr ustaxonasi, keyin esa teatr ilmiy laboratoriya loyihalarini amalga oshirdi. Yunus Emrening butun insoniyatni o‘z bag‘riga olgan va qamrab olgan sevgi tilini hayot falsafasi sifatida qabul qilgan, teatrning bu falsafadan bahramand bo‘lishi uchun katta sa’y-harakatlar qilgan san’atkorimizni tabriklaymiz”. dedi.
“IMOM XATIP AVLODINING DAVOM ETISHIDA HAYRETTIN KARAMAN USTOZIMIZNING BUYUK MEHNATLARI SINGAN”
Prezident Erdo‘g‘an, chuqur ildiz otgan sivilizasiyaning tajribalarini hozirgi zamonning imkoniyatlari bilan qorishtirib, kelajak nasllar uchun qoldiradiganlarning olimlar ekanini ta’kidlab, "Bizning e’tiqodimizda olimlar payg‘ambarlarning merosxo‘ri sifatida ko‘riladi" dedi.
Prezident Erdog‘an so‘zida davom etdi: “Prof. Dr. Hayrettin Karaman shunday ustozdirki, islom ilmlarida chuqur bilimi, bag‘rikengligi, kamtarligi va o‘ziga xos asarlari bilan tanilgan. Ustozimiz Hayrettin Karaman nafaqat ilm sohibi, balki to‘g‘ri pozisiyasi bilan ham alohida nom qozongan. U ilmiy faoliyatining ilk yillarida yozgan “Islom huquqi” nomli dissertasiyasi bilan tanilgan, Islom tadqiqotlari markazi (ISAM) asoschilaridan biri bo‘lgan va turli nodavlat tashkilotlarda mas’ul vazifalarda ishlagan.
Hayotda mavjud bo‘lgan musulmonlarning savol va muammolariga zamonaviy yechim izlayotgan, islom fiqhidan, ijtihod eshigini ochiq tutish uchun tinmay mehnat qilayotgan ustozimizning obro‘-e’tibori, mamlakatimiz chegaralaridan tashqariga chiqdi.
Turkiyaning birinchi imom xatip bitiruvchilaridan biri sifatida ustozimiz Hayrettin Karamanning imom xatip avlodini tarbiyalashdagi xizmatlari katta. Qanchalik zulm, nohaqlik va nohaqliklarga duchor bo‘lsa-da, gazetadagi maqolalari, maqolalari, hikmatli suhbatlari bilan dunyomizni hamon yoritayotgan muhtaram ustozimizga Robbimdan sog‘-salomat, barakali umr tilab qolaman. Mukofotini topshiradigan ustozimiz Hayrettin Karamanni ham tabriklaymiz. Ayniqsa, u shaxsan mening ham ustozim bo‘lgani uchun hurmatimni bildiraman”.
“TURK TILINING BUYUK HIMOYACHI YAVUZ BULENT BAKİLER”
Adabiyot sohasida mukofotga loyiq ko‘rilgan Yavuz Bulent Bakilerning ko‘plab go‘zal she’rlari bilan birga xotiralar, sayohatnomalar, biografiyalar va adabiyot xazinasiga maktublar tarzida yozgan ko‘plab asarlarini taqdim etganini qayd etgan Erdo‘g‘an, “Janob Bakilerning adabiy boyligi uning qiziqishlari kengligidan dalolat beradi. U 86 yillik samarali hayotiga siyosat, huquq, byurokratiya, matbuot va televideniye kabi turli tajribalar bilan to‘ldirdi. Uning nutqi qalamidek kuchli ekanini suhbatidan xabardorlar yaxshi bilishadi. Sivas, Anqara, Istanbul, Bolqon va Turkiston hududlarini o‘z tilida o‘qigan yoki tinglagan kishi tuyg‘ular seliga tushib qolishdan qocha olmaydi. Marhum Yilmaz O‘ztuna ta’biri bilan aytganda “Turk tilining buyuk himoyachisi” Yavuz Bulent Bakilerga adabiyot sohasidagi bu yilgi mukofotni topshiramiz va unga sog‘lik va farovon hayot tilaymiz. ” dedi.
Prezident Erdog‘an, multfilm animasiyasi sohasida Varol Yasharo‘g‘li o‘z asarlari bilan madaniyat va san’at olamiga yangi nafas olib kirganini ta’kidlab, bolalik ruhini yo‘qotmagan holda ishlab, ko‘plab asarlar yaratgan, Qirol Shakir kabi bolalar sevgan qahramonlarga shaxsiyat bag‘ishlagan Yasharog‘luni tabriklab, muvaffaqiyatlar tiladi.
Gastronomiya sohasida mukofotga loyiq ko‘rilgan O‘mur va Emre Akkorning san’at asarlari uyg‘unligida turli xil ta’mlar tayyorlab, turk oshxonasiga misli ko‘rilmagan xizmat ko‘rsatganliklarini ifoda etgan Prezident Erdo‘g‘an, viloyat va tumanlarni kezib Turkiyaning lazzat xaritasini chizgan Akkor aka-ukalarni tabrikladi.
Raqs va balet sohalarida mukofot olgan Tan Sag‘turkning turk baleti deyilganda birinchi o‘rinda turadigan ismlardan biri ekanligini ta’kidlagan Erdo‘g‘an, uzoq yillardan beri baletning mamlakatda tanilishi va rivojlanishi uchun qattiq mehnat qilgan, Diyarbakirda ochgan raqs va balet maktabi bilan muhim ijtimoiy mas’uliyatli loyihani amalga oshirgan Sag‘turkni tabrikladi.
Hilmi Shenalpning saljuqiy nafosatini Usmonli mahorati bilan uyg‘unlashtirib, buyuk ustoz Mimar Sinandan olgan ilhom bilan noyob asarlar yaratganini ifoda etgan Prezident Erdog‘an, Shenalpning Tokio masjidi, Ashxobod Ertug‘rul gazi masjidi, Berlin shahidlik masjidi kabi me’moriy asarlari bilan xorijda Turkiyani tanitganligini ta’kidlab, arxitektura sohasida mukofotga sazovor bo‘lgan Shenalpni tabrikladi va faoliyatida muvaffaqiyatlar tiladi.
Ustasining qo‘lida kumush va oltinlar muhtasham bir san’at asariga aylangan Sevan Bichakchiga hunarmandchilik sohasida mukofot berishdan xursand ekanligini ifoda etgan Prezident Erdo‘g‘an, Bichakchiga minnatdorchilik bildirdi.
An’anaviy san’atda mukofot olgan Gulbun Mesaraning miniatyura va oltin bilan jilolash ustasi bo‘lgan qimmatbaho rassom ekanligini ifoda etgan Prezident Erdo‘g‘an, butun umrini mumtoz san’atga sabr va matonat bilan bag‘ishlagan Mesaraga minnatdorchilik bildirdi.
“BIZNING MADANIYATIMIZ SEVGI MADANIYATIDIR”
Prezident Erdog‘an, “Bizning madaniyatimiz sevgi madaniyatidir. Biz yashayotgan geografiya shoirlarni sulton va sultonlarni shoir qiladigan, kalomdan va qalamdan kuch-qudrat paydo bo‘ladigan unumdor o‘lkalardir. Og‘zaki ijodimizni asrlar davomida yashatib kelayotgan, uning avloddan-avlodga o‘tishiga xizmat qilayotgan, qalblarimizni bilim, hikmat va mehr-muhabbat bilan to‘ldirayotgan oshiqlardir. Oshiqlar tilidan va cholg‘usidan yaralgan har bir qo‘shiqda Onado‘li xalqining faryodi, umidi, dardi, hikmati bor” dedi.
Karajao‘g‘lan, Dadalo‘g‘li, Erzurumlu Emrah, Summani Baba kabi ko‘plab so‘z ustalarining millatning tuyg‘ularini talqin qilib, ma’naviy olamda chuqur iz qoldirganliklarini ifoda etgan Prezident Erdo‘g‘an, 1973-yilda olamdan o‘tgan Oshiq Veysel Shatiro‘g‘lining ham 1973-yilda dunyodan o‘tganini va Anadolu xalq shoirlarining yaqin tarixdagi eng muhim vakillaridan ekanligini qayd etdi.
Prezident Erdog‘an, Oshiq Veyselning millatning qalbini eng yaxshi bilgan, shu yo‘lda yurgan va umrini nihoyasiga yetkazgan, o‘z mohiyatini so‘z va cholg‘uga epchillik bilan qo‘ygan haqiqiy xalq shoiri ekanligini aytib, bu yurtning quvonchi, qayg‘usi, sog‘inch va muhabbat tuyg‘ularini yurak torlarini larzaga soladigan qo‘shiqlari bilan ifoda etgan Oshiq Veyselning Sivasda kuylagan qo‘shiqlari Bolqondan Oltoygacha bo‘lgan butun geografiyada aks-sado berganini ta’kidladi.
Prezident Erdo‘g‘an shundan davom etdi: “Veysel Ustaning shu to‘rtligi asrlar osha ham qalbimizni isitmoqda. “Allah birdir, Peygamber Hak. Rabbil âlemindir mutlak. Senlik benlik nedir bırak. Söyleyim geldi sırası.”
Haqiqatni va faqat o‘zgarmas haqiqatni so‘zlovchi bunday qadriyatning Anqaraning Ulus tumanidan faqat kiyinish tufayli haydalishi millatimiz xotirasiga tuzalmas yaralar ochdi. G‘oziy Otaturkni ko‘rish uchun Sivasdan Anqaraga 3 oy piyoda yurgan Oshiq Veyselga qilingan bu yomonlik xalqimizga nisbatan ham shunday qarashning ifodasidir. O‘sha mentalitet, afsuski, turk musiqasini “kechirasiz, go‘ng hidi bor” deb haqoratlab, taqiqlab, radioda chalinishiga to‘sqinlik qildi. Millatga tegishli hamma narsaga yangilik belgisi sifatida tamg‘a qo‘ygan fashizm havasdlarining vayronagarchilik izlarini yo‘qotish albatta, oson bo‘lmadi.
Darhaqiqat, biz bu yilgi sadoqat mukofotimizni buyuk ustoz Oshiq Veyselga berish orqali ham sharmandalikni yuvamiz, ham davlat sifatida u zot oldidagi minnatdorchilik qarzimizni ado etgan bo‘lamiz. Oshiq Veysel Shatirog‘luni minnatdorchilik bilan yodga olamiz, ruhi shod bo‘lishini tilab, Allohdan rahmat va mag‘firat tilaymiz” dedi.
"BARCHA SAN’ATKORLARNI QO‘LLAB-QUVVATLASh BIZNING BURCHIMIZDIR"
10 yo‘nalishda mukofotga sazovor bo‘lgan ilm-fan, madaniyat va san’at arboblarining har birini millatning qadimiy merosi namoyandasi sifatida ko‘rganliklarini ifoda etgan Prezident Erdog‘an, mamlakatning madaniy merosini boyituvchi har bir insonni va barcha san’atkorlarni qo‘llab-quvvatlashni o‘z burchimiz deb bilishlarini bildirdi.
Prezident Erdog‘an so‘zlarini quyidagicha davom ettirdi: “E’tiqodi, kelib chiqishi va harakteridan qat’i nazar, Turkiya va turk madaniyatiga xizmat qilgan va hissa qo‘shgan har bir kishi boshimizga qo‘yamiz. Biz o‘z san’atkorlarini ajratgan emas, balki san’atkorlarini quchoqlagan Turkiya o‘laroq harakat qilamiz. Bo‘ynida qamoq hukmi bilan mangulikka jo‘nab ketgan ustoz Nejip Fozilga hurmat ko‘rsatganimizdek, bir partiyalilik davrida zindonlarda yotgan Nozim Hikmatni ham himoya qilamiz.
Biz buni boshqalarga o‘xshab shunchaki so‘z bilan qilmaymiz, buni o‘z harakatlarimiz va qadamlarimiz bilan ko‘rsatamiz. Fuqarolikdan chiqarilganidan 58 yil o‘tib, Vazirlar Kengashi qarori bilan Nozim Hikmetga yana Turk fuqaroligini bergan biz edik. O‘sha zamonda kurd tilida kuylamoqchi bo‘lgani uchun jazolangan Ahmet Kayaning qabrini yurtimizga olib kelish taklifini berdik. Biz eski Turkiyada tuhmatga uchragan, surgun qilingan va xor bo‘lgan barcha g‘oya, san’at va sport ahlini hech qanday kamsitishsiz o‘z bag‘rimizga oldik”.
"MADANIYAT-SAN’AT JAMOATCHILIGIMIZNI BIR HILLIKGA MAHKUM QILGAN G‘OYAVİY MUTAASSIBLIK TIZIMNI TUGATDIK"
Otaturk nomidagi madaniyat markazini Istanbulga, Prezidentlik simfonik orkestri binosini Anqaraga olib kelish bilan bir muhim kamchilikni to‘ldirganliklarini ifoda etgan Erdo‘g‘an, prezidentlik lavozimiga kirishganida 42 ta bo‘lgan madaniyat markazlari sonini 122 taga ko‘targanliklarini aytdi.
Teatrdan operaga, kinodan adabiyotga, yoritgichdan miniatyuraga qadar har sohada san’at va san’atkorlarning yonida ekanliklarini ifoda etgan Prezident Erdog‘an, shunday davom etdi:
“Bundan tashqari, Prezidentning kecha e’lon qilingan qarori bilan biz o‘yin-kulgi solig‘i stavkalarini butunlay yo‘q qildik. Shu tariqa, biz san’atkorlarimizga munosib imkoniyatlarni taqdim etish bilan birga, ko‘p yillar davomida madaniyat-san’at jamoatchiligimizni yagona tartib-qoidaga mahkum etib, madaniy hayotimizni tark etib kelayotgan g‘oyaviy mutaassiblikka ham chek qo‘ydik.
Turkiyaning so‘nggi 20 yil ichida madaniyat-san’at iqlimining yanada boy bo‘lishi, san’atning ilgari bo‘lmagan sohalari ham muvaffaqiyatli bo‘lishining sababi ham shu. Xalqqa past nazar bilan qaraydigan, millatni kamsituvchi elitistik mentalitet orqaga chekinib, xalq bilan davlat o‘rtasidagi masofa yo‘qolishi natijasida mamlakatimizning madaniy va san’at hayotiga ham ijobiy ta’sir ko‘rsatildi.
Biz mansabda ekanmiz, Allohning izni bilan Turkiyani avvalgi zulmli va qora kunlariga hech kim qaytara olmaydi. Shu zaminlardan ilhom olib, o‘z yurti, millati, butun insoniyat manfaati uchun asarlar yaratayotgan har bir insonni qo‘llab-quvvatlashda davom etamiz. Umid qilamanki, Turkiya Asri bu jihatdan san’at va san’atkorlarimiz asridir. Prezident sifatida bosayotgan har bir qadamingizda siz bilan ekanligimni bilishingizni istardim. Rabbim sizga madadkor bo‘lsin.
Shu tuyg‘ular bilan har biri bir-biridan qadrliroq bo‘lgan ustozlarimiz, ustoz san’atkorlarimizni 2022-yilgi Madaniyat va san’at bo‘yicha Prezidentning Bosh mukofotlarini topshirayotganimiz bilan tabriklayman. Tashrifingiz uchun minnatdorchilik bildiraman va barchangizni sevgi va hurmatlarimniizhor qilaman.”
Prezidentning madaniyat va san’at bo‘yicha bosh mukofotlarini topshirish marosimida birinchi bo‘lib mukofotga sazovor bo‘lgan san’atkorlarning tarjimai holi namoyish qilindi.
Prezident Erdog‘an nutqidan so‘ng mukofotlarni Ajda Pekkan, Sulaymon Saim Tekjan, Yilmaz Erdog‘an, Hayreddin Karaman, Varol Yasharog‘lu, Omur Akkor, Yunus Emre Akkor, Tan Sag‘turk, Hilmi Shenalp va Sevan Bichakchiga topshirdi.
Prezident Erdo‘g‘an, marosimda qatnasha olmagan san’atkorlar Ayla Alganning mukofotini Bilge Nur Gulkilik, Yavuz Bulent Bakilerning mukofotini İmdat Avşar, Gulbun Mesaraning mukofotini Semih Irtesh, marhum Oshiq Veyselning mukofotini esa Chig‘dem O‘zerga topshridi.
Prezident Erdog‘an, gastronomiya sohasida mukofot olgan aka-uka O‘mur va Yunus Emre Akkorni yarashtirdi. Aka-uka o‘rtalarida endi hafagarchilik bo‘lmasligiga va’da berganidan so‘ng Prezident Erdo‘g‘an: "Bundan buyon biz birmiz, birgamiz, buyukmiz, qardoshmiz va birgalikda Turkiyamiz" dedi.
Yunus Emre Akkorning 3 nafar farzandi borligini, ukasi ham 3 nafar farzand ko‘rishi kerakligini aytganidan so‘ng Prezident Erdog‘an, o‘zi ham unga 3 nafar farzand ko‘rishni tavsiya qilganini eslatdi.
O‘mur Akkor uch farzand uchun “xo‘p” deganidan so‘ng, Prezident Erdo‘g‘an aka-ukalarning otalariga yuzlanib, “Bu kecha shu yerda va’dasini oldik. Sizga vazifa, tezroq kelin topib uni uylantiraylik. Va’da beraman, inshoolloh, to‘yingizda bo‘laman”, dedi.
Prezident Erdog‘an rafiqasi Emine Erdog‘an bilan birgalikda mukofotga sazovor bo‘lgan san’atkorlar va ularning vakillari bilan esdalik surati tushdi.
Taqdirlash marosimida vise-prezident Fuat Oktay, Adliya vaziri Bekir Bozdag, Madaniyat va turizm vaziri Mehmet Nuri Ersoy, Qishloq va o‘rmon xo‘jaligi vaziri Vahit Kirishchi ham ishtirok etdi.



