“Oltin O‘rda — dasht sivilizasiyasining namunasi: tarix, arxeologiya, madaniyat, o‘ziga xoslik” mavzusidagi xalqaro simpoziumning ochilish marosimi bo‘lib o‘tdi

2026 yil 19 may kuni UNESCO homiyligida Ostonada “Oltin O‘rda — dasht sivilizasiyasining namunasi: tarix, arxeologiya, madaniyat, o‘ziga xoslik” mavzusidagi xalqaro simpoziumning ochilish marosimi bo‘lib o‘tdi. Simpozium doirasida Oltin O‘rda tarixiga oid noyob arxeologik artefaktlar, qo‘lyozmalar va xalqaro arxiv hujjatlarini ilk bor bir makonda jamlagan ko‘rgazma ham ochildi.

Rasmiy ochilish marosimida Qosim-Jomart Toqayev tabrik so‘zi bilan ishtirok etdi. Davlat rahbari tadbir qatnashchilari va xalqaro tashkilotlar vakillariga murojaat qilib, Oltin O‘rda Sharq va G‘arbni bog‘lagan yirik siyosiy kuch bo‘lganini va bu tarixiy haqiqat inkor etib bo‘lmasligini ta’kidladi. Prezident ushbu merosni har tomonlama o‘rganish dolzarbligi hech qachon o‘z ahamiyatini yo‘qotmasligini qayd etib, UNESCO rahbariyatiga Qozog‘iston tashabbuslarini qo‘llab-quvvatlagani uchun minnatdorlik bildirdi.

Shuningdek, Prezident Toqayev mazkur noyob simpozium jahon tarixiy-madaniy merosini tizimli o‘rganishga yangi sur’at bag‘ishlashiga ishonch bildirib, ayniqsa tadbirda qatnashgan olim va ekspertlarning ushbu ezgu maqsad yo‘lidagi qimmatli hissasini alohida ta’kidladi.

Tadbirda quyidagi nufuzli mehmonlar ham ma’ruza bilan qatnashdi: Lazare Eloundou Assomo; Qirg‘iz Respublikasi Davlat kotibi Arslan Koichiev; Tatariston Respublikasi madaniyat vaziri Irada Ayupova; “La France s’engage” jamg‘armasi prezidenti Audrey Azoulay; Mo‘g‘uliston Fanlar akademiyasi prezidenti Demberel Sodnomsambuu; hamda O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi prezidenti Shavkat Ayupov.

Simpozium doirasidagi “Oltin O‘rdaning moddiy va ma’naviy madaniy merosi: artefaktlar, yozma va og‘zaki manbalar hamda Buyuk Ipak yo‘lidagi o‘zaro aloqalar” nomli ikkinchi sessiyada Turkic Culture and Heritage Foundation prezidenti, professor Aktoty Raimkulova ma’ruza qildi.

Professor Aktoti Raimqulova o‘z nutqida Fondning turkiy dunyoning boy madaniy merosini asrash, restavrasiya qilish va xalqaro miqyosda targ‘ib etishga qaratilgan keng ko‘lamli faoliyati haqida so‘z yuritdi. U so‘nggi ikki yil davomida Fond tomonidan zamonaviy raqamlashtirish tashabbuslari, noyob ilmiy tadqiqot dasturlari, restavrasiya, hujjatlashtirish va akademik almashinuv loyihalarini qamrab olgan 140 dan ortiq loyiha muvaffaqiyatli amalga oshirilganini ta’kidladi.

Fond prezidenti zamonaviy chaqiriqlarga javoban tashkilot tarixiy merosni asrash jarayoniga global tendensiyalar, ilg‘or texnologik yechimlar va raqamli innovasiyalarni faol joriy etayotganini, shu bilan birga madaniy diplomatiyani mutlaqo yangi bosqichda mustahkamlash yo‘lida faoliyat olib borayotganini qayd etdi.

Mazkur simpozium va ko‘rgazma Oltin O‘rda merosini xolis va ilmiy asosda qayta baholash, shuningdek noyob arxiv materiallarini jahon jamoatchiligiga ilk bor taqdim etish uchun muhim xalqaro platformaga aylandi.