Kapalaklar orasidagi migrasiya qanotlilardagi kabi tez-tez uchramaydi. Shunga qaramay, sayyoramizda u yoki bu shaklda migrasion xulq-atvorga ega 200 turdan ortiq kapalaklar yashaydi. Har yili janubga migrasiya qilib, keyin ortga qaytadigan kapalaklar orasida eng mashhuri danaida monarx sanaladi. Aynan shu kapalak turi uchun qo‘riqxona tashkil qilingan.Bu g‘aroyib kapalaklar Shimoliy va Janubiy Amerikada juda ko‘p. Yer sharining boshqa mintaqalarida ham uchraydi. Bu turning eng ko‘p o‘rganilgani Shimoliy Amerikada yashaydigani bo‘lib, u har yili janubga uchadi. Mazkur kapalaklar yoz faslini AQSh shimoli-sharqi va Kanadaning janubi-sharqida o‘tkazadi. Sovuq tushishi bilan bir gala bo‘lib, janubga tomon harakatlanishadi. U yerda oktyabrdan martga qadar qishlaydilar. Kapalaklarning ko‘p qismi qishni markaziy Meksika, Mexiko va Michoakan shtatlari hududida o‘tkazadi. Unchalik katta bo‘lmagan qismi esa Kaliforniyada qishlaydi. Meksikada qishlash davrida ayrim yillari milliard dona danaida monarx to‘planadi. Biologlar o‘rmon bilan qoplangan tog‘ hududi kapalaklarning qishlash joyi ekanini sezishgach, g‘aroyib ekotizimni saqlash imkonini beradigan qo‘riqxona tashkil qilishga qaror qilindi. Shunday qilib, Meksikaning faxri monarx kapalaklarining biosfera qo‘riqxonasi paydo bo‘ldi.Kapalaklar daraxtlarga joylashib, bu yerda qish bo‘yi qolishadi. Tog‘li tuman bo‘lgani sabab tunda ob-havo harorati past bo‘ladi. Afsuski, ushbu holat kapalaklar ma’lum miqdorining nobud bo‘lishiga olib keladi. Shunga qaramay, ularning katta qismi qishdan yaxshi chiqib oladi va mart oyida 3-4 ming kilometr uzoqlikdagi sayohatga otlanadi.Eng hayratlanarli jihati ularning katta masofani bosib o‘tishi emas, mazkur kapalaklarning hayot kechirish muddati 2 oydan oshmaydi. Ya’ni ushbu kapalaklar bir avlod davrida ikki tomonga migrasiyani amalga oshiradigan rekord darajada uzoq umr ko‘ruvchilar sanalmaydi. Bahorda Meksikadan uchib chiqqan kapalaklar AQSh janubiga kelganida tuxum qo‘yadi. Ikki haftalik oziqlanish va ikki haftalik g‘umbak davridan o‘tib, sayohat qiluvchi kapalaklarning yangi avlodi dunyoga keladi. Ular yana ko‘payishni boshlaydi. Bu jarayon issiq davr vaqtida bir necha marta takrorlanadi. Ana shu yerda g‘aroyib metamorfoza sodir bo‘ladi.Sayohat qiluvchi kapalaklarning so‘nggi avlodi diabez nomli reproduktiv bosqichga o‘tadi. Bunday holat ularga rejalashtirilgan ikki oy o‘rniga 6-7 oy yashash imkonini beradi. Ushbu vaqt davomida kapalaklar Meksikadagi qo‘riqxonaga uchib kelish, u yerda bahorgacha yashab, kapalaklarning yangi avlodiga hayot berish uchun ortga qaytishga ulguradi.Yangi tug‘ilgan kapalaklar ko‘payish va qishlash uchun qayerga uchishni qanday qilib bilishlari mumkinligi turli savollar uyg‘otadi. Qushlarda migrasiya yo‘llarini tajribali yo‘lboshlovchilar bilsa, doimiy ravishda yangilanadigan kapalaklar misolida esa to‘g‘ri yo‘nalish olish uzoq yillar davomida jumboq bo‘lgan. Bir necha yil ilgari entomologlar danaida monarx ham qushlar kabi quyosh va sayyoramizning magnit maydoni yordamida yo‘nalish olishini aniqlashdi.Bu kabi sayohatchilar sayyoraning boshqa mintaqalarida ham yashaydi. Afrika, Avstraliya, Yevropa, Madagaskar oroli va Hindistonning ham migrasiya qiluvchi o‘z kapalaklari mavjud.
Manba: kun.uz
Matnda xatolik topsangiz, o‘sha xatoni belgilab, bizga jo‘nating (Ctrl + Enter)
Fikr bildirish uchun qaydnomadan o'tishingiz so'raladi va telefon rakamni tasdiklash kerak buladi!
Алина тоғ касаллиги сабаб ҳушидан кетган ҳолда монахлар томонидан топилган ва даволанган. Шу вақт ичида у тибет тиббиёти, медитация ва доривор ўсимликларни ўрганишга киришган.
Шу кунларда ижтимоий тармоқларда дунёнинг айрим мамлакатларида хантавирус инфекцияси тарқалаётгани ҳақида турли хабарлар эълон қилинмоқда. Хўш, у қандай касаллик? Инфекциянинг Ўзбекистонда тарқалиш эҳтимоли борми?
Меҳнат кодексининг 208-моддасига асосан дам олиш куни ишланмайдиган байрам кунига тўғри келган тақдирда, дам олиш куни байрамдан кейинги иш кунига кўчирилади.
Шунингдек, ўқувчиларнинг ота-оналари «Энг фаол ота», «Жонкуяр она», «Масъулиятли ота-она» каби номинациялар ҳамда «Миннатдорчилик хат»лари билан тақдирланиши белгиланган.
ЕИ ташқи ишлар ва хавфсизлик сиёсати бўйича олий вакили Кая Каллас ҳам фаолларга муносабатни “камситувчи ва мутлақо қабул қилиб бўлмайдиган ҳолат” деб баҳолади
Федерал прокуратура хитойлик 55 ва 52 ёшли Германия фуқароси бўлган эр-хотинни Хитой разведкаси топшириғи билан немис университетлари ходимлари билан алоқа ўрнатганликда айбламоқда.
Америка оммавий ахборот воситалари маълумотларига кўра, Исроил разведка хизмати — Моссад Эронда ҳокимиятга мамлакатнинг собиқ президенти Маҳмуд Аҳмадинажодни қайтаришга умид қилган.
12-20 май кунлари бўлиб ўтаётган 79-Канн халқаро кинофестивали Marché du Film кинобозорида Ўзбекистон 25 фоизли Rebate ва Country Placement дастурларини эълон қилди.
Истанбул бугунги кунда юксак даражадаги маданият ва санъат маркази сифатида эътироф этилмоқда. Шаҳар 41 та конгресс маркази, 225 та санъат галереяси ҳамда 27 та олий таълим муассасасида амалга оширилаётган ранг-баранг дизайн дастурларини ўз ичига олган кенг инфратузилмага эга бўлиб, ҳар йили ўртача 20 дан ортиқ халқаро санъат ва дизайн тадбирлари ўтказилади.
Тадбирнинг очилишида сўзга чиққан Туркий маданият ва мерос жамғармаси президенти, профессор Актоти Раимқулова бундай нуфузли форумнинг Бокуда ўтказилиши муҳим аҳамиятга эга эканини таъкидлади. Унинг қайд этишича, ушбу форум ҳукуматлар, олимлар, меъморлар, халқаро ташкилотлар ҳамда фуқаролик жамияти вакилларини бирлаштирувчи муҳим глобал майдон ҳисобланади.
Мазкур ҳолат юзасидан Жиноят кодексининг 167-моддаси (ўзлаштириш ёки растрата йўли билан талон-торож қилиш) билан жиноят иши қўзғатилиб, тергов ҳаракатлари ўтказилмоқда.
Президент Шавкат Мирзиёев раҳбарлигидаги Ўзбекистон ҳукумати билан давлат корхоналарида самарали бошқарувни йўлга қўйиш, иқтисодиётни қўллаб-қувватлайдиган кучли ва барқарор бизнесларни шакллантириш ҳамда маҳаллий капитал бозорини ривожлантириш йўлида ҳамкорлик қилаётганидан фахрланади.
Европа Иттифоқининг ташқи ишлар ва хавфсизлик сиёсати бўйича олий вакили Кая Каллас АҚШ, Хитой ва Россия Европани заифлаштиришга ҳаракат қилаётганини билдирди.
Москва ва Москва вилояти бир йилдан ортиқ вақт ичидаги энг йирик дрон ҳужумига учради. Ҳужум оқибатида камида уч киши ҳалок бўлди, 17 киши турли даражада жароҳат олди.