Evropada yadroviy mojaro xavfi tahlili

Evropada yadroviy mojaro xavfi tahlili
  • Rossiya muhim yadro arsenaliga ega va Yevropaga yirik yadroviy zarba NATOning mudofaasini parchalashi mumkin.
  • Yadro zarbasining ta’siri halokatli bo‘ladi, tinch aholining xavfsiz hududga yetib borishi uchun vaqt qolmaydi.
  • Yadro urushi ehtimoli pastligicha qolayotgan bo‘lsada, ekspertlar kuchayishi mumkin bo‘lgan qadamlar va hushyorlik muhimligi haqida ogohlantirmoqda.

Rossiyaning yadro quroli siyosatining so‘nggi keskin o‘zgarishida prezident Vladimir Putin 25 sentyabr kuni shuni taklif qildiki, Kreml Rossiyaga hujum qiladigan har qanday davlatga qarshi yadroviy quroldan foydalanishi mumkin, agar bu davlat yadroviy davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlansa.

Agar Rossiya Ukraina yoki G‘arbiy Yevropaga yirik yadroviy zarba bersa, qit’a buni to‘xtatish uchun ko‘p narsa qila olmaydi.

Birlashgan Millatlar Tashkilotining Qurolsizlanish bo‘yicha tadqiqot instituti (UNIDIR) katta ilmiy xodimi Pavel Podvig Rossiyaning yadroviy quroli bo‘yicha dunyodagi yetakchi G‘arb eksperti sanaladi. Uning so‘zlariga ko‘ra, bunday falokat haqiqatga aylanishiga hech qanday dalil yo‘q, lekin unda boshqacha fikrlar ham mavjud.

«Agar qandaydir yirik uchirma sodir bo‘lsa yoki bir nechta [Rossiya] raketalari uchirilgan bo‘lsa, hamma narsa to‘xtatilishini kafolatlash deyarli mumkin emas», deydi u.

Xabarda aytilishicha, NATOning ichki hisob-kitoblariga ko‘ra, agar Rossiya tomonidan yalpi hujum uyushtirilsa, harbiy blok havo hujumidan mudofaa uchun zarur bo‘lgan «kamida 5 foizga» ega bo‘ladi.

Rossiyada 500 dan ortiq raketalar ichida 1700 ga yaqin yadro kallaklari bor, deb ishoniladi, ular bir necha daqiqada siloslar, mobil ishga tushirish moslamalari, suv osti kemalari va samolyotlardan uchirilishi mumkin. Qo‘shma Shtatlar, ehtimol, asosiy nishon bo‘lardi, ammo bu raketalarning aksariyati Yevropa uchun mo‘ljallanganligi ma’lum.

Ammo agar raketa to‘siqlari amalda to‘xtatib bo‘lmaydigan bo‘lsa, yadroviy zarba sodir bo‘lgan taqdirda tinch aholi nima qilishi kerak?

Ba’zi Yevropa poytaxtlari Sovuq urush davridagi yadroviy boshpanalarga ega bo‘lib, ular tinchgina yangilanadi. Kiyevda yaqinda yadroviy bunker qayta ochilib, foydalanishga topshirildi.

Pragada Sovuq Urush davridagi bunkerlar tarmog‘iga Rossiyaning 2022 yilda Ukrainaga bostirib kirishidan keyin mahalliy aholining qiziqishi keskin oshgan.

Germaniyaning Bonn yaqinidagi Ahr vodiysida hozirda muzey sifatida faoliyat yuritayotgan yadroviy bomba boshpanasi direktori Xayke Xollunder yaqinda tashrif buyuruvchilar soni sezilarli darajada oshganini ma’lum qildi.

Qo‘shma Shtatlar uchirilayotgan raketani bir zumda aniqlay oladigan sun’iy yo‘ldoshlar tarmog‘iga ega, ammo bu tizim Rossiyaga yaqin davlatlar uchun foydasiz bo‘lishi mumkin.

«Qo‘shma Shtatlarda bunday ogohlantirish tizimlari mavjud - sun’iy yo‘ldoshlar va boshqalar. Ammo men bu ma’lumotni juda tez yoki umuman AQShning Yevropadagi ittifoqchilari bilan bo‘lishishi mumkinligiga shubha qilaman», - deydi Podvig.

Rossiyaning «Topol-M» raketasi bir kilometr kenglikdagi olov shariga aylanadi va u tegib turgan barcha tirik mavjudotni yoqib yuboradi. 7 kilometr radiusda son-sanoqsiz tinch aholi og‘ir kuyishdan halok bo‘ladi va zarba to‘lqinidan vayron bo‘lgan binolar vayronalari ostida eziladi. Keyin portlash joyini to‘yintiradigan, hamda havo va suvni zaharlaydigan radiasiya yuzaga keladi.

Rossiya va G‘arb o‘rtasidagi keskinlik muttasil ortib borayotganiga qaramay, Podvigning aytishicha, yadroviy apokalipsis faqat uzoq istiqbol bo‘lib qolmoqda.

«Men ishonamanki, bu real imkoniyat paydo bo‘lishidan oldin, biz yana bir necha turdagi eskalasiya qadamlarini ko‘ramiz», deydi u.

Podvigning bashorat qilishicha: «biz qurollarning ba’zi harakatlarini va shunga o‘xshash narsalarni ko‘ramiz».

Uning so‘zlariga ko‘ra, u «bu kutilmagan narsa bo‘lishi ehtimoldan yiroq emas».


Matnda xatolik topsangiz, o‘sha xatoni belgilab, bizga jo‘nating (Ctrl + Enter)

Bo'limga tegishli qiziqarli xabarlar

Fikr bildirish uchun qaydnomadan o'tishingiz so'raladi va telefon rakamni tasdiklash kerak buladi!

Qozog‘iston Rossiya, Xitoy, Turkiya va Markaziy Osiyo davlatlarini ortda qoldirdi

Қозоғистон иқтисодий фаровонлик бўйича 50 та давлат қаторига кўтарилди.

Ta’ziya! Halima Ibragimova vafot etdi

Бу ҳақда Улуғбек Холмедов инстаграмдаги саҳифасида маълум қилди.

MMA. Mahmud Muradov ishtirokidagi jang to‘liq davom etdi

Аралаш яккакураш устамиз Маҳмуд Мурадов ўзининг ММАдаги навбатдаги жангини ўтказди.

Rustam Ashurmatovning «Rubin»dagi maoshi ma’lum bo‘ldi

Россия Премьер-лигасида фаолият юритаётган ўзбекистонлик ҳимоячи Рустам Ашурматовнинг «Рубин» клубидаги маоши маълум бўлди.

Ukraina dushman uchun «Jahannam» tayyorladi

Бу ҳақда Украина президенти Владимир Зеленский Борис Патон номидаги миллий мукофотни топшириш чоғида маълум қилди.

O‘zbekistonda hafta boshida kutilayotgan ob-havo ma’lum qilindi

«Ўзгидромет» 9-11 декабрь кунлари кутилаётган об-ҳаво маълумотини эълон қилди.

«An-Nasr» futbolchilariga avtomobil sovg‘a qildi. Ronaldu va Manega BMW XM topshirildi

Саудия Арабистонининг «Ан-Наср» клуби ўз футболчиларига қимматбаҳо совға тайёрлади.

Ukraina beshta shaharni yo‘qotish xavfi ostida

Бу ҳақда Олий Раданинг собиқ депутати, ҳарбий хизматчи Егор Фирсов маълум қилди.

Rossiya qoralandi

Ғарб ЕХҲТ йиғилишида Россияни қоралади.

Turkiya, Eron, Rossiya, Qatar, Misr, Iordaniya va boshqa davlatlar Suriya bo‘yicha qo‘shma bayonot berdi

Бу ҳақда РИА Новости хабар берди.

Erkinjon Turdimovning yangi ish joyi ma’lum bo‘ldi

Самарқанд вилояти ҳокими лавозимидан озод этилган Эркинжон Турдимов Президент Администрациясига ишга ўтказилади.

Yurtimizga qachon qor yog‘adi?

Бу ҳақда Ўзгидромет хабар берди.

Havo harorati -8 darajagacha tushishi kutilmoqda

Бу ҳақда Ўзгидромет хабар берди.

Bugun kechqurun va kunduzi yomg‘ir va qor yog‘ishi kutilmoqda

Бугун тунда Республикамизнинг кўплаб ҳудудларида ёмғир бошланади ва тушгача давом этади. Ёғаётган ёмғир қорга айланиш эҳтимоли бор.

Rossiyalik polisiyachilar ommaviy ravishda ishdan ketmoqda

Россияда шундай ҳудудлар борки, у ерда участка полиция инспекторлари лавозимларининг 90 фоизигача бўш, ва битта ходим тўққизта ходим ўрнига ишлашга мажбур бўлмоқда.

Rossiya Ukrainadan yerlarini qaytarib olganini e’lon qildi

Киев кучлари август ойида қуруқликдан у ерга катта ҳужум уюштирган эди.

16 dekabr kuni yana izg‘irin sovuq qaytadi

Ўзгидромет ўзининг 14-16 декабрь кунлари учун эълон қилган прогнозларида бу хақида маълум қилди.

Talabalarga Yangi yil bayramini nishonlash taqiqlandi

Талабалар янги йил арафасида зиёфат уюштирмасликлари, шаҳар бўйлаб сайр қилмасликлари ҳақида тилхат ёзишга мажбур бўлишди.

Vladimir Klichko Ukraina himoyasi yo‘lida qancha sportchi halok bo‘lganini aytdi

Украинани ҳимоя қилиш йўлида 450 нафар спортчи ҳалок бўлди. Улардан 60 нафари биз каби боксчилар эди. Мен уларнинг аксариятини билардим

Mixail Shatskiy o‘ldirilgan bo‘lishi mumkin

Бу ҳақда журналист Александр Невзоров хабар берди, у ўз саҳифаларида ўлдирилган шахснинг суратларини чоп этган.

O‘zbekistonlik bokschi raqibini tishlagani uchun oltin medaldan mahrum bo‘ldi

Ўзбекистонлик боксчи Ҳавасбек Асадуллаев финалда қозоғистонлик рақибини мағлуб этиб, Осиё чемпиони унвонини қўлга киритганди. Бироқ жанг давомида у рақибини тишлаб олгани сабаб Осиё бокс конфедерацияси уни дисквалификация қилди. Олтин медал эса Аблайхон Жусуповга берилди.

Isroil qochqinlar lageriga hujum uyushtirdi: 25 nafar falastinlik halok bo‘lgan

Исроил ҳаво кучларининг Нусейрат қочқинлар лагерига уюштирган ҳужумида камида 25 фаластинлик ҳалок бўлди. Зарба АҚШ миллий хавфсизлик бўйича маслаҳатчиси Исроил ва ҲАМАС ўртасида ўт очишни тўхтатиш бўйича келишувга эришиш умидини билдирганидан бир неча соат ўтиб содир бўлган.

Tishlarni uchinchi marta ham o‘stirish mumkin — yapon olimlari

«Одамларнинг тишини учинчи марта ўстириб беришга қодир яширин тиш томирлари борлиги айтилаётгани ҳам инқилобий, ҳам баҳсли масала», — деди Гонконг университети эндодонтия клиник профессори Чэнфэй Чжан.

Medvedev Trampni maqtayapti

АҚШнинг сайланган президенти Доналд Трамп ўз сиёсий рақибларини "йиқита олган" иқтидорли шахс таассуротини қолдирмоқда.

Ukrainani Yevropa Ittifoqiga olib kirishni to‘xtatib bo‘lmaydimi?

Германия канцлери Олаф Счолз Украинанинг Европа интеграцияси жараёнини ортга қайтариш мумкин эмаслигини айтиб, Россия президенти Владимир Путин ягона уруш мақсадига эришмаганини қўшимча қилди.

Rossiya bu talablarni qabul qilmasligini aytmoqda

Путиннинг таклифлари қуйидагилардан иборат: Украина НАТОга қўшилмаслиги шарт ва Россия ўзи ҳозир Россияга қўшиб олганини эълон қилган Украинанинг тўртта вилоятининг бутун ҳудудига эга бўлиши керак.

Nasistlar Nuseyrat lageridagi Al-Luhlar oilasining uyini portlatib, 15 kishini o‘ldirdi

Уларнинг аксарияти аёллар ва болалар эди.

Putin va Orban telefonda nimani gaplashgani ma’lum qilindi

Венгрия раҳбари Трамп ва Путиннинг Европа Иттифоқидаги энг яқин сиёсий ҳамкори ҳисобланади.

Isroilning qo‘li jurnalistlar qoni bilan belangan

"Чегара билмас мухбирлар"га кўра, Исроил ҳарбий кучлари 2024 йилда касбий фаолияти туфайли ўлдирилган 54 журналистнинг учдан бирига жавобгар.

Futbol: 2030 va 2034 yillarda Jahon chempionatiga mezbonlik qiladigan mamlakatlar aniqlandi

Ташкилот конгрессида 2030 йилги мундиал бир вақтнинг ўзида олти мамлакат - Марокаш, Испания, Португалия, Аргентина, Уругвай ва Парагвайда ўтиши белгиланди.

Damashqda komendantlik soati bekor qilindi

Бир кун аввал Сурия мухолифати Дамашқ ва унинг атрофида «пойтахтнинг марказий маҳаллаларида оммавий талон-торож қилишни тўхтатиш» мақсадида жорий қилган комендантлик соати бекор қилинди.

Samarqandda bog‘cha yonib ketdi

Шунга кўра, 5 та ёнғин-қутқарув экипажлари жалб қилиниб, улар воқеа жойига соат 20:43 да етиб борган

Boyligi 400 milliard dollardan oshgan birinchi odam

Bloomberg'га кўра, Илон Маск тарихда бойлиги 400 миллиард доллардан ошган биринчи инсон бўлди.

Tramp ma’muriyatiga yana bir milliarder taklif qilindi

Трамп билан бирга янги маъмуриятда ишлайдиган миллиардерлар сони ўн нафарга етди.

Isroil Suriyani bosib olmoqchi (mi)?

Исроил сионистик режимининг молия вазири Безалел Смотрих Сурия давлатини бутунлай босиб олиш вақти келганини айтмоқда.

Suriya yangi urushga tayyor emas!

Дунё Суриянинг янги ҳукуматидан қўрқмаслиги керак, деди "Ҳайъат Таҳрир аш-Шом" етакчиси Жўлоний Sky News телеканалига берган интервьюсида.

Asadning osib o‘ldirilgan akasi tarixda qanday iz qoldirdi?

Суриядаги фуқаролар уруши давомида шафқатсизлиги ва мухолифатга қарши кураши билан машҳур бўлган Башар Асаднинг амакиваччаси ва Миллий мудофаа кучларига раҳбарлик қилган Сулаймон Асад мухолифат томонидан осиб ўлдирилди.

O‘zbekistonda Rossiya bilan viza tartibini joriy etish taklif qilindi

«Миллий тикланиш» партияси етакчиси Алишер Қодиров Россия ва Ўзбекистон ўртасида виза тартибини жорий этиш ғоясини қўллаб-қувватлади.

Qozog‘istonda kuydirgi sababli karantin joriy etildi

Вазир ветеринария назорати чоралари кучайтирилганини ҳам таъкидлади

Islom hamkorlik tashkiloti: Biz bu holatni keskin qoralaymiz!..

Ислом ҳамкорлик ташкилоти (ИҲТ) Исроилнинг Сурияга қарашли ҳудудларни ишғол қилгани ва инфратузилма объектларига зарбалар берганини кескин қоралади.