Qozog‘iston Ozarbayjon va O‘zbekiston bilan “yashil yo‘lak” shartnomasini ratifikasiya qildi
Chorshanba kuni bo‘lib o‘tgan yalpi majlisda Qozog‘iston Parlamenti "Qozog‘iston, Ozarbayjon va O‘zbekiston o‘rtasida yashil energiya ishlab chiqarish va uzatish bo‘yicha strategik sheriklik to‘g‘risidagi bitimni" ratifikasiya qildi.
Hujjat Markaziy Osiyo mamlakatlarini Kaspiy dengizi orqali Yevropa bilan bog‘laydigan "Yashil energiya yo‘lagi"ni yaratishni ko‘zda tutadi.
Kelishuv 2024 yil 13 noyabrda Bokuda davlat rahbarlari tomonidan COP29 konferensiyasi doirasida imzolangan. Uning maqsadi qayta tiklanadigan energiya manbalarining salohiyatidan samarali foydalanish, toza elektr energiyasi savdosini rivojlantirish va Yevropa bozorlariga yashil energiya, ammiak va vodorod eksport qilishdir.
Qozog‘iston Energetika vazirligining ma’lumotlariga ko‘ra, tashabbusning asosiy elementi Kaspiy dengizi tubida yuqori kuchlanishli, chuqur dengiz to‘g‘ridan-to‘g‘ri tok (DS) kabelini o‘rnatish bo‘ladi, bu Qozog‘iston va O‘zbekistondan Ozarbayjonga, keyin esa Qora dengiz energiyasi loyihasi orqali Yevropaga yashil elektr energiyasini uzatish imkonini beradi.
Loyihaning texnik-iqtisodiy asoslashi xalqaro Italiya konsalting firmasi CESI tomonidan ishlab chiqilmoqda. Texnik-iqtisodiy asoslashni tayyorlash qiymati taxminan 1 million yevroni tashkil etadi va xalqaro moliya institutlarining grantlari hisobidan moliyalashtirilmoqda.
2025 yil 1 iyulda Qozog‘iston, Ozarbayjon va O‘zbekiston tizim operatorlari loyihani amalga oshirishni muvofiqlashtiradigan va ishtirokchi mamlakatlar mutaxassislarining muntazam ishchi uchrashuvlarini o‘tkazadigan "Yashil yo‘lak alyansi" qo‘shma korxonasini tashkil etishdi. Har bir mamlakat qo‘shma korxonada 33,3% ulushga ega bo‘ladi.
Energetika vazirligi loyihani amalga oshirish Qozog‘istonning energiya eksport salohiyatini oshiradi, mamlakatning barqaror energetika sohasida ishonchli sherik sifatidagi mavqeini mustahkamlaydi va uni Yevroosiyodagi asosiy energiya markaziga aylantiradi, deb hisoblaydi.
