Diabetga chalingan bemorlar qanday taomlanishi kerak?

Diabetga chalingan bemorlar qanday taomlanishi kerak?

Jahon sog‘liqni saqlash tashkilotining ma’lumotlariga ko‘ra, bugun dunyoda 400 milliondan ortiq kishi qandli diabetdan aziyat chekmoqda. Mutaxassislar bu ko‘rsatkich yildan-yilga faqat ortib borishini bashorat qilmoqda.

Ayniqsa, kasallikning 2-turi tobora yasharib bormoqda. Bu esa uni o‘z vaqtida aniqlash va oldini olishni taqozo etadi.

— Qandli diabetning 2-turi – surunkali xastalik bo‘lib, bunda inson tanasidagi barcha – uglevod, yog‘ va oqsil almashinuvlari buziladi, — deydi tibbiyot fanlari nomzodi Feruza Tohirova. — Ma’lumki, diabetning ushbu turi ortiqcha tana vazni va semizligi bo‘lgan shaxslarda rivojlanadi. Shuning uchun vaznni kamaytirish kasallikni davolashning asosiy usuli hisoblanadi.

Bu xastalikda tana og‘irligini kamaytirish dori-vositalaridan foydalanish bilan birga, turmush tarzini o‘zgartirish, ya’ni parhez va jismoniy faollikni oshirish orqali amalga oshiriladi.

Isbotlanganki, qandli diabetning 2-turida ovqatlanish tartibini nazorat qilish orqali quyidagilarga erishish mumkin:

qonda qand miqdorini pasaytirish;
qonda qand miqdori va qon bosimini pasaytiruvchi dori-vositalar miqdorini kamaytirish;
tana vaznini tushirish;
depressiya va xavotir xavfini kamaytirish;
hayot sifatini yaxshilash.

Aniqlanganki, tana vaznini 10 foiz va undan ko‘proqqa kamaytirish orqali qandli diabetning 2-turi remissiyasiga, ya’ni qonda qand miqdorini pasaytiruvchi dorilarsiz uni me’yorda bo‘lishiga erishish mumkin.

Ma’lumki, semizlik bu inson tanasida insulin gormoni ko‘pligining belgisidir. Agar bu holat uzoq davom etsa, keyinchalik insulinga nisbatan sezuvchanlik pasayib, avval diabet oldi holatlari, vaqt o‘tishi bilan esa uning 2-turi rivojlanadi. Shuning uchun bu kasallikda ovqatlanish qoidalari aynan tana vaznini pasaytirishga qaratilgan bo‘lishi lozim.

Bundan tashqari, bemorlar kun tartibiga rioya qilishlari muhim ahamiyatga ega. Bunga har kuni 5 mahal (3 marta asosiy va 2 marta qo‘shimcha ovqat) oz-ozdan ovqatlanish va sifatli uyqu kiradi.

Qandli diabetning 2-turida rasional ovqatlanish, ya’ni iste’mol qilingan ovqatga yarasha jismoniy faollik zarur. Agar inson ko‘p taom iste’mol qilib, kam harakat qilsa, bu uning semirishiga sabab bo‘ladi. Agarda ovqat iste’moli bilan harakat darajasi bir xil bo‘lsa, va hattoki, ko‘proq bo‘lsa, bu aksincha tana vaznining pasayishiga olib keladi.

Muvozanatlashgan taomlanish, ya’ni qandli diabetning 2-turiga chalingan bemorning ovqati tarkibida oqsil, yog‘ va uglevodlar xuddi sog‘lom insonniki kabi nisbatda (1:1:4) bo‘lishi lozim.

Bundan tashqari, bemorlar meva va sabzavotlarni iste’mol qilishda ularning glikemik indeksiga, ya’ni ovqatdan keyingi qonda qand miqdorini oshishiga ta’sir qiluvchi ko‘rsatkichni inobatga olishlari lozim.

Glikemik indeksi bu – glyukozaning qonga o‘tish tezligini baholaydigan ko‘rsatkichdir. U qanchalik yuqori bo‘lsa, glyukoza qonga shunchalik tez o‘tadi va uning qondagi miqdori yuqori bo‘ladi.

Shu bois bemorlarga glikemik indeksi yuqori bo‘lgan meva va sabzavotlarni ko‘p iste’mol qilish tavsiya qilinmaydi.

Yuqori glikemik indeksga ega bo‘lgan meva-sabzavotlarga qaynatilgan lavlagi, qovoq, qovoqcha (kabachki), sabzi, makkajo‘xori, kartoshka, qovun, tarvuz, uzum, banan, quritilgan mevalar (turshak, mayiz, xurmo), konservalangan meva va rezavorlar kiradi.

Past glikemik indeksga ega bo‘lgan meva va sabzavotlar esa karamning barcha turlari (oq, qizil, pekin, rangli, brokkoli, boryussel karami), yashil loviya, xom sabzi, turp, rediska, sholg‘om, baqlajon, bulg‘or qalampiri, bodiring, pomidor, olcha, gilos, olxo‘ri, o‘rik, shaftoli, nok, olma, qulupnay, malina, apelsin va mandarin kabilar hisoblanadi.


Matnda xatolik topsangiz, o‘sha xatoni belgilab, bizga jo‘nating (Ctrl + Enter)

Bo'limga tegishli qiziqarli xabarlar

Fikr bildirish uchun qaydnomadan o'tishingiz so'raladi va telefon rakamni tasdiklash kerak buladi!

Maktablarda kuzgi ta’til vaqti e’lon qilindi

10 ноябрдан навбатдаги чорак бошланади.

Eron o‘rab olinmoqda

Систан ва Балужистон вилоятлари ҳамда Хуросон-Разавийда қурилиш ишлари аллақачон бошланган.

Rossiya Isroilga yuzlandi

Москва Исроилни огоҳлантирди.

Antarktida yashil rangga aylana boshladi

Олимлар сўнгги 40 йил ичида "кўкаламзорлаштириш" майдони 10 баробар ошганини айтмоқда

Ertalabdan Isroilga yuzlab raketalar tashlandi

Ливандан Исроилнинг шимолий ҳудудларига 70 га яқин ракета учирилди.

Qozog‘iston shimoli odamlarsiz qolishi mumkin

Бу ҳақда эксперт Қозоғистон агротехника тадқиқот университетида ўтказилган анжуманда айтиб ўтди.

Koreys askarlari rus formasini kiydi... Endi frontga!

Шимолий Корея армияси аскарлари Украина фронтига жўнаб кетиш арафасида Россия ҳудудида машғулотлар ўтказмоқда. Интернетда кореялик ҳарбийлар акс этган видео пайдо бўлди.

"Real Madrid" Mbappe bilan shartnoma imzolaganidan afsusda

Ромаин Молина "Реал" Килиан Мбаппе трансферидан мамнун эмаслигини айтди.

Kanada: Hindiston «dahshatli xato» qildi

Ҳиндистон ҳукумати Канада хавфсизлиги ва суверенитетига шу қадар тажовузкорлик билан аралашиши мумкин деб ўйлаб, даҳшатли хатога йўл қўйди.

O‘zbekiston terma jamoasi hujumchisi 9 oydan so‘ng yana mashg‘ulotlarga qaytdi (foto)

Ўзбекистон миллий терма жамоаси ва Таиланднинг «Патум Юнайтед» клуби ҳужумчиси Игорь Сергеев январь ойида Осиё кубоги доирасидаги Австралия билан 3-тур ўйинида (1:1) тиззасидан жиддий жароҳат олиб сафдан чиққан эди.

Dunyodagi eng keksa timsoh — 1900-yildan beri tirik va 10 000 dan ortiq naslning otasi bilan tanishing

Нил тимсоҳлари Африканинг энг даҳшатли йиртқичларидан бири бўлиб, ўзининг улкан ҳажми, кучи ва яширинлиги билан машҳур.

Bugundan respublikamiz hududlarida kuchli yog‘ingarchilik (yomg‘ir—qor) bo‘lishi kutilmoqda

Жорий нам ҳаво оқимлари 14 октябрь кундуз куни республиканинг катта қисмида, тунда ва 15 октябрь кундуз куни водийда ҳам 'яхшигина' тинимсиз ёмғир ёғдириши мумкин экан.

Rossiya O‘zbekistondan tushuntirish so‘radi

Бу ҳақда Россия ОАВсида хабарлар тарқалди.

Eron zarbasidan keyin Isroil havo kuchlari bazasining sun’iy yo‘ldosh tasvirlari e’lon qilindi

Эрон Исроилнинг энг янги самолётларини йўқ қилганини маълум қилганди.

Afg‘oniston: Biz 2 imperiyani yo‘q qildik, keyingisi – AQSh

"СССР Афғонистонга кирганида уларнинг империяси парчаланиб, Россияга айланди".

OFK KXDR-O‘zbekiston o‘yini boshlanish vaqtini e’lon qildi

Осиё футбол конфедерацияси (ОФК) ноябрь ойида бўлиб ўтадиган ЖЧ-2026 саралаш босқичидан ўрин олган КХДР терма жамоасининг икки ўйинини бошланиш вақтини эълон қилди.

Pxenyan o‘z askarlarining Ukrainaga yuborilayotganiga izoh berdi

Бу Пхеняннинг Россияга ҳарбий хизматчиларни юбориш ҳақидаги биринчи расмий изоҳидир.

Rossiya muhojirlarni katta tezlikda chiqarib yubormoqda

Россияда муҳожирларга қарши агрессив кампания давом этмоқда.

Eron ogohlantirmoqda...

Эрон БМТ Хавфсизлик Кенгашига мактуб юборди.

Yaponiyalik deputat nega BRIKSga qo‘shilishni xohlovchi davlatlar sonining keskin ko‘payganini tushuntirdi

Япониялик депутат Судзуки РИА Новости агентлигига БРИКСга қўшилишни хоҳловчи давлатлар сонининг кескин кўпайишига Россиянинг иқтисодий ва сиёсий барқарорлиги сабаб эканини айтди.

Turkiyaning Gebze shahrida tabiiy gaz portladi

Фавқулодда ҳодиса натижасида етти киши жабрланди, улардан уч нафарининг аҳволи оғир.

Ozarbayjonda neftni qayta ishlash zavodida yong‘in sodir bo‘ldi

Ҳозирда алангани вертолётлар ёрдамида ўчиришмоқда, ишчилар эса эвакуация қилинган.

Shimoliy Koreya Ukrainaga qarshi dunyodagi eng shafqatsiz bo‘linmalardan birini yubordi

Жанубий Корея разведкаси NIS КХДР Украинадаги урушга қайси аскарларини юборгани ҳақида маълумот берди.

G‘azo taraqqiyoti necha yil orqaga qaytarilgani ma’lum bo‘ldi

UNDP Фаластин ҳудудидаги қашшоқлик даражаси жорий йилда деярли икки бараварга ошиб, 74,3 фоизга етишини билдирмоқда.

Ukraina qo‘shinlari chekinmoqda

Украина қўшинлари Украинанинг Донетск вилоятидаги Курахово қишлоғининг шарқий чеккасида биринчи позицияларини тарк этди.

Farg‘onadagi YTHda er-xotin vafot etdi

Бу ҳақда “Замон” дастурида хабар берилди.

Putin AQShdan kelgan qochqinga fuqarolik berdi

Тегишли фармон Россия қонун ҳужжатларини нашр этиш порталида эълон қилинди .

Hindiston Xitoy bilan chegarada to‘rt yillik ziddiyatga chek qo‘yganini e’lon qildi

Бу ҳақда Ҳиндистон ташқи ишлар вазири Субраҳманям Жайшанкар маълум қилди, деб хабар беради Блоомберг .

Britaniya Hamdo‘stlik sammitida qul savdosi uchun kechirim so‘rashdan bosh tortdi

Буюк Британия бош вазири Кей Стармер 21 октабр куни Самоада бўлиб ўтган Ҳамдўстлик саммитида қул савдоси учун узр сўрашдан бош тортди . Унинг сўзларини The Guardian келтирган .

Isroilda yetti nafar eronlik josus hibsga olindi

Исроил полицияси Эрон разведкаси учун маълумот йиғишда гумон қилинган етти кишини ҳибсга олди. Бу ҳақда манбаларга таяниб , Reuters хабар берди .

Moldovada prezidentlik saylovlarida 778 ta qoidabuzarlik qayd etildi

Бу ҳақда Промо-ЛEХ ташкилотига таяниб, «РИА Новости» хабар бермоқда.

O‘zbekistonda o‘smir qizlar maktabda o‘qituvchini kaltakladi

Ўзбекистонда икки ўқувчи қиз таълим муассасасида ўқитувчини калтаклади. Бу ҳақда «Упл.уз» хабар бермоқда .

Qirol Charlz III Avstraliyaga tashrifi chog‘ida janjal markazida bo‘ldi

Британия қироли Чарлз III турмуш ўртоғи қиролича Камилла билан Австралияга беш кунлик ташрифи чоғида жанжал марказида қолди . Бу ҳақда The New York Post хабар бермоқда .

Isroil G‘azoda vayronalar ostida qolgan odamlarni qutqarishga ruxsat bermayapti

Бирлашган Миллатлар Ташкилотига қарашли UNRWA агентлигининг Ғазо шимолидаги вайроналар остида қолган одамларни олиб чиқиш талабини Исроил рад этди. Бу ҳақда UNRWA вакили Инас Ҳамдан маълум қилди.

Sudanda bortida rossiyaliklar bo‘lgan yuk samolyoti urib tushirildi

"Самолёт экипаж аъзоларидан бири Россия фуқароси бўлиши мумкин", деб ёзади Sudan War Monitor ҳаво кемаси қулаган жойдан олинган кадрларга таяниб.

Medvedev Rossiyaning "vazifasi"ni aytdi

Россиянинг вазифалари 160 йилдан бери ўзгаришсиз қолмоқда.

Rossiya: Zelenskiy muzokara olib bormasa, mayli… u yanada ko‘proq yerlarni yo‘qotadi

Буюк Британия Украинада «прокси уруши» олиб бормоқда.

Tramp Moskvaga zarba berish bilan tahdid qilganiga Rossiya nima dedi?

Россия президенти Владимир Путин билан суҳбат чоғида Трамп бундай таҳдидлар қилганми деган саволга жавоб берар экан, Песков...

Trampning Putinga qilgan tahdidi e’lon qilindi

АҚШнинг собиқ президенти Доналд Трамп Россия президенти Владимир Путинни Москвага зарба бериш билан таҳдид қилганини айтди.

Firibgarlar Telegram orqali fotosurat ko‘rinishida virus yubormoqda

Россия ИИВ Ахборот-коммуникация технологияларидан ноқонуний фойдаланишга қарши курашишни ташкил этиш бошқармаси фирибгарлар Telegram фойдаланувчиларига фотосурат ниқоби остида вирус юборишни бошлагани ҳақида огоҳлантирди.