Bolalarga vaksina qilish: qachon mumkin yoki mumkin emas?

Bolalarga vaksina qilish juda muhim. Vaksinalar bolalar uchun ko‘plab xavfli kasalliklar, masalan, grip, gepatit, yomon oqibatlarga olib kelishi mumkin bo‘lgan meningit va boshqa yuqumli kasalliklardan himoya qiladi.

Vaksina qilish orqali nafaqat bolani, balki jamiyatni ham himoya qilish mumkin, chunki bu kasalliklarning tarqalishining oldini oladi.
Shuningdek, vaksinalar bolalarda jiddiy asoratlarning, masalan, shikastlanish yoki o‘limning oldini olishga yordam beradi.

«Vaksina olishga bir necha kun qolganda yoki emlashdan keyingi ilk kunlari bolaga yangi turdagi oziq-ovqat mahsulotlarini berish mumkin emas. Agar kichkintoy ko‘krak suti bilan oziqlantirilsa, ona o‘z rasioniga yangi yeguliklarni kiritmagani ma’qul, — deydi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qo‘mitasi bo‘lim boshlig‘i Dilorom Tursunova. — Emlashdan keyin odatda shifokor yoki hamshira ota-onalarga emlash xonasidan uzoq bo‘lmagan joyda 30 daqiqa kutib o‘tirishlarini tayinlaydi. Bu farzandni tinchlantirish hamda vaksinaga nisbatan reaksiyasi bo‘lgan hollarda unga kerakli yordam ko‘rsatish uchun zarur».

Aksariyat mamlakatlarda, vaksinalar davlat tomonidan tavsiya etiladi va bu bolalar uchun sog‘lom rivojlanishning bir qismi sifatida qabul qilinadi. Shuning uchun, bolaning sog‘lig‘ini va xavfsizligini ta’minlash uchun vaksinasiya qilish zarur.

Vaksina qilish ba’zi holatlarda mumkin emas yoki ehtiyotkorlik bilan amalga oshirilishi kerak. Bunday hollarga quyidagilar kiradi:

Allergik reaksiyalar: agar bolada oldingi vaksina tarkibidagi biron bir moddaga allergiya bo‘lsa, vaksina berishdan saqlanish kerak.

Salomatlik bilan bog‘liq ayrim holatlar: Immun tizimi zaif bo‘lgan bolalar yoki ba’zi surunkali kasalliklari bo‘lgan bolalar uchun vaksina qabul qilishda ehtiyotkorlik kerak.

Shu bilan birga, har bir vaksina uchun alohida tavsiyalar va qoidalar mavjud, shuning uchun vaksina olishdan oldin pediatr bilan maslahatlashish muhimdir. Ular bolaning individual holatini hisobga olib, kerakli tavsiyalarni bera olishadi.

Vaksinalar bolaga yoshiga qarab, turli bosqichlarda tavsiya etiladi. Har bir vaksina uchun tavsiya etilgan yoshlar quyidagicha:

Silga (tuberkulyozga) qarshi: Tug‘ilganidan keyin birinchi 24 soat ichida.
B gepatiti: tug‘ilganidan keyin birinchi 24 soat ichida.
2 oylik bolalarda:
— Poliomiyelit;
— B gepatiti;
— Pnevmoniya va meningitga qarshi.

4 oylik bolalarda (takroriy doza):
— Poliomiyelit, pnevmoniya va meningitga qarshi vaksina.

6 oylik bolalarda:
— Grippga qarshi (yillik emlash tavsiya etiladi);
— B gepatiti (davomiy).

12 oylik bolalarda:
— qizamiq va qizilo‘ngachga qarshi vaksina;
— qizilchaga qarshi vaksina.

15 oylik bolalarda:
— pnevmoniya va meningitga qarshi vaksina (pnevmokoklarga qarshi).

Yosh bolalarda:
— grippga qarshi (har yili).

Bu tavsiyalar umumiy va standart vaksinasiya jadvaliga mos keladi, lekin ba’zi mamlakatlar yoki hududlar o‘zlarining maxsus vaksinasiya tartiblarini qo‘llashlari mumkin. Vaksinasiya haqida aniq va to‘liq ma’lumot olish uchun shifokor yoki pediatr bilan maslahatlashish zarur.