Amerikaning eng yirik energetika korporasiyasi Eronning Hormuz bo‘g‘ozidagi yuk tashish to‘lovlariga qarshi

Amerikaning eng yirik energetika korporasiyasi bo‘lgan Chevron kompaniyasining yuqori rahbariyati Eronning Hormuz bo‘g‘ozidan o‘tayotgan xorijiy kemalar uchun to‘lov talablarini qabul qilib bo‘lmaydigan deb hisoblaydi.

Kompaniya bosh direktori Mayk Virt bu haqda Bloomberg TV telekanalida ma’lum qildi.

Uning ta’kidlashicha, bo‘g‘ozdan o‘tayotgan tankerlar va boshqa kemalarga Eronning hujumlari soni ortib borayotganiga qaramay, korporasiya bu masalani muhokama qilish niyatida emas. Virt so‘nggi paytlarda bunday hodisalar soni sezilarli darajada oshganini ta’kidladi.

Hozirda oltita Chevron kemasi uchinchi tomonlar bilan charter shartnomalari asosida faoliyat yuritmoqda. Hormuz bo‘g‘ozidan xavfsiz o‘tish uchun Eronga to‘lanishi mumkin bo‘lgan to‘lovlar haqidagi qaror kema egalarining o‘zlari zimmasida qolmoqda. Biroq, Chevronning pozisiyasi aniq: kompaniya bunday choraga qat’iy qarshi, chunki bu xalqaro dengiz qoidalariga ziddir.

BAA davlat neft kompaniyasi ADNOC rahbari Sulton Al-Jabir ilgari shunga o‘xshash fikrni bildirgan edi. U Eron rasmiylarini xorijiy kemalarning bo‘g‘oz orqali erkin o‘tishini so‘zsiz ta’minlashga chaqirdi. Biroq, Tehron yuqorida aytib o‘tilgan bojni kema egalariga yuklashda davom etmoqda.

28 fevral kuni AQSh va Isroil Eronga qarshi harbiy operasiyani boshlab, bir nechta shaharlarga havo hujumlarini uyushtirdilar. Bunga javoban Eron Isroil hududiga raketa hujumlarini uyushtirdi va Fors ko‘rfazidagi AQSh harbiy bazalariga hujum qildi.

2026 yil 8 aprel kechasi Eron, AQSh va ularning ittifoqchilari ikki haftalik sulhga kelishib oldilar. Keyinchalik, Prezident Donald Tramp sulhni noma’lum muddatga uzaytirdi. 11-12 aprel kunlari Islomobodda Pokiston vositachiligida Eron va AQSh o‘rtasida muzokaralar bo‘lib o‘tdi. Muzokaralar natijasiz yakunlandi.

Tehronga bosim o‘tkazish uchun AQSh Eron portlarini va Hormuz bo‘g‘ozi orqali o‘tishni blokirovka qilganini e’lon qildi. Eron, o‘z navbatida, Hormuz bo‘g‘ozini Fors ko‘rfaziga yo‘l olgan kemalar uchun yopilishini e’lon qildi. Mintaqadagi vaziyat global energetika inqiroziga olib keldi.

Prezident Donald Tramp ilgari 29 may kuni maslahatchilari bilan uchrashuvda Eron bilan dastlabki kelishuvni tasdiqlash bo‘yicha yakuniy qaror qabul qilish niyatida ekanligini e’lon qilgan edi.