Kartoshka fri yuraκ kasalliklari xavfini oshiradimi?

Shubhasiz, kartoshka fri – fastfudning klassik taomi bo‘lib, undan voz kechish qiyin. Ammo agar siz kartoshka frini muntazam iste’mol qilsangiz, bu qisqa va uzoq muddatda sog‘ligingizga ta’sir qilmasdan qolmaydi.

Mazali zavq ortidan to‘lanadigan narx juda qimmat bo‘lishi mumkin: oshqozon muammolari va ortiκcha vazndan tortib, yuraκ, miya va immun tizimi kasalliklarigacha. Keling, oddiygina kartoshka frini iste’mol qilish tanamizga qanday ta’sir qilishini ko‘rib chiqamiz.

Kartoshka frining uzoq muddatli ta’siri

Eng dahshatlisi bilan boshlaymiz. The American Journal of Clinical Nutrition jurnalida chop etilgan tadqiqot shuni ko‘rsatdiki, agar haftasiga ikki martadan ko‘proq kartoshka fri iste’mol qilinsa, erta o‘lim xavfi ikki barovar oshadi.

AQSH, Italiya, Ispaniya va Buyuk Britaniya olimlaridan iborat xalqaro tadqiqot guruhi 8 yil davomida 45-79 yoshdagi 4400 nafar ko‘ngillining rasion va sog‘ligini kuzatgan. Tadqiqot davomida 236 nafar bemorning vafot etgani qayd etilgan.

Muhim jihat: muammo kartoshkaning o‘zida emas, balki uni tayyorlash usulida – ya’ni uni qovurish uchun ishlatiladigan yog‘da. Aynan shu yog‘ning zararli ta’siri erta o‘lim xavfini oshiradi. Agar kartoshka boshqa usulda tayyorlansa – pishirilsa, qaynatilsa yoki pyure qilinsa – bunday xavf kuzatilmagan.

Agar bu ma’lumot ham sizni kartoshka fri iste’molini kamaytirishga ishontirmasa, u holda uning salbiy ta’sirlarini batafsil o‘rganing.

Kartoshka fri oshqozon muammolariga sabab bo‘ladi

Kartoshka fri gidrogenlangan yog‘da qovurilgani sababli u katta miqdorda trans-yog‘larni o‘z ichiga oladi. Bu yog‘lar zararli xolesterin darajasini oshiradi va foydali xolesterin miqdorini pasaytiradi.

Natijada, kartoshka fri oshqozonda ancha uzoq saqlanadi, chunki u oson hazm bo‘lmaydi va oshqozon ortiqcha yuκlama bilan ishlashiga to‘g‘ri keladi. Ultrasound International Open jurnalida chop etilgan tadqiqotga ko‘ra, bu oshqozon og‘rig‘i, ko‘ngil aynoshi, diareya, qorinda shish va spazmlar kabi muammolarga olib kelishi mumkin.

Kartoshka fri miya sog‘lig‘iga zarar yetkazadi

Bu g‘alati tuyulishi mumkin, ammo kartoshka fri miyaga ham ta’sir qiladi. Gap shundaki, qovurish uchun ishlatiladigan gidrogenlangan yog‘lar tarkibida trans-yog‘lar mavjud bo‘lib, ular zararli xolesterin miqdorini oshiradi va yuraκ-qon tomir kasalliklari xavfini oshiradi.

Yaponiyada 10 yil davomida o‘tkazilgan va Neurology jurnalida chop etilgan tadqiqot shunni ko‘rsatdiki, qonida trans-yog‘lar darajasi yuqori bo‘lgan insonlarda Alsgeymer va demensiya rivojlanish xavfi 75% ga oshgan. Shuning uchun, keyingi safar kartoshka fri buyurtma qilishdan oldin yaxshilab o‘ylab ko‘ring.

Kartoshka fri immunitetni zaiflashtiradi

Ichaklar nafaqat ovqat hazm qilishga javobgar organ, balki immunitetni ham ta’minlaydi. Ammo ko‘p yog‘li va qovurilgan mahsulotlarni iste’mol qilish ichak mikroflorasining muvozanatini buzadi. Natijada, zararli bakteriyalar ustunlik qiladi, foydali bakteriyalar esa kamayadi. Bu esa immunitetni zaiflashtirib, organizmni turli kasalliklarga moyil qilib qo‘yadi.

Kartoshka fri yuraκ kasalliklari xavfini oshiradi

AQShda 150 000 nafar faxriylar ishtirokida o‘tkazilgan tadqiqot shunni ko‘rsatdiki, haftasiga uch marta qovurilgan ovqat iste’mol qilish yuraκ xuruji va insult xavfini 7% ga oshiradi.

Agar har kuni qovurilgan ovqat iste’mol qilinsa, bu xavf 15% gacha oshadi. Bu xuddi rus ruletkasi o‘ynaganga o‘xshaydi, faqat bunda o‘q o‘rnida kartoshka fri turadi. Olimlar aniq xulosaga kelishdi: qovurilgan mahsulotlarni qancha ko‘p iste’mol qilsangiz, yuraκ-qon tomir kasalliklariga chalinish xavfi shuncha yuqori bo‘ladi.

Kartoshka fri ortiqcha vaznga sabab bo‘ladi

Mahsulotlar yog‘da qovurilganda ularning kaloriyali qiymati bir necha barobar ortadi. Kartoshka fri esa haqiqiy kaloriyali bomba! The American Journal of Clinical Nutrition jurnalida chop etilgan tadqiqot shunni tasdiqlaydi: qovurilgan ovqatni muntazam iste’mol qilish semirish bilan bevosita bog‘liq. Agar shimlaringiz siqib qolganini sezayotgan bo‘lsangiz, ehtimol, ovqatlanish odatlaringizni qayta ko‘rib chiqish vaqti kelgandir.