Iblis bilan suhbat: "Muroding nima, sen kimsan?"

Alloh buyuradi: 
«Alloh va payg‘ambarga itoat qilingiz!» Agar yuz o‘girsalar, bas, albatta Alloh (bunday) dinsizlarni sevmas» ("Tahrim" surasi, 11-oyat).

Alloh iymonsizlarni sevmas, degani ularni afv etmas, tavbalarini qabul qilmas, deganidir. Shuning uchun ham kufri va kibrlangani tufayli Iblisni afv etmagan va tavbasini qabul qilmagandi. Holbuki Odam alayhisalomni afv etib, uning tavbasini qabul qilishni bildirgandi. Chunki Odam – salom unga – nafsining aybdorligini tan olgan va afsus-nadomatlar qilib, nafsini koyigan edi. Odam alayhissalomning qilgan gunohi aslida u qadar katta gunoh bo‘lmasa ham – chunki payg‘ambarlar gunohdan poklanganlar – to‘g‘ri ishonchga ko‘ra, ular payg‘ambarlikdan oldin ham, payg‘ambarlikdan keyin ham gunoh qilmaydilar – zohiran gunoh qilganlar holatidadirlar. Shuning uchun Hazrati Havo va u, birgalikda shunday dedilar:

– Ular (Odam va Havo): «Parvardigoro, bizlar o‘z jonimizga jabr-zulm qildik. Agar bizlarni mag‘firat va rahm qilmasang, shubhasiz, ziyon ko‘rguvchilardan bo‘lib qolurmiz», – dedilar. 

Odam alayhissalom pushaymon bo‘ldi. Qat’iyan tavba qilib, Rabbining afvini tiladi. Allohning rahmatidan aslo umidini uzmadi. Shuning uchun ham Rabbimiz marhamat qiladi:

(Ey, Muhammad), mening o‘z jonlariga haddan ziyod zulm qilgan bandalarimga ayting: «Allohning rahmatidan umid uzmanglar! Albatta, Alloh (o‘zi xohlagan bandalarining) barcha gunohlarini mag‘firat qilur. Albatta, uning O‘zigina mag‘firatli, mehribondir». 

Holbuki, Iblis o‘z nafsining aybdorligini tan olmadi, qilgan ishiga afsuslanmadi va nafsiga tanbeh bermadi. Tezda tavba qilib, Allohning afvini so‘rash yo‘liga yurmadi. Aksincha, Allohning rahmatidan umidini uzdi, kibrlandi.

Kimki Iblisday harakat qilsa, tavbasi qabul qilinmaydi. Kimki Odamday alayhissalomday harakat qilsa, Alloh uning tavbasini qabul qiladi. Chunki nafsning shahvoniy hoyu-havasidan yuzaga kelgan gunohning afv etilishidan umid qilsa bo‘ladi. Kibr va manmanlikdan yuzaga kelgan gunohning esa afv etilishidan umid yo‘q. Odam alayhissalomning gunohi nafsning shahvoniy orzusi tufayli yuz bergandi. Iblisning gunohi esa kibr va manmanlikdandir.

Bir kun Iblis Muso alayhissalomning oldiga kelib, dedi:

– Alloh senga payg‘ambarlik berib, xos qullaridan qilib oldi, sen bilan suhbatlashib turadi.

Muso:

– Shunday, xo‘p, muroding nima, sen kimsan?

Iblis:

– Ey, Muso, Robbingga: «Bandalardan biri tavba qilmoqchi!» – deb ayt.

Iblis shu so‘zlarni aytayotganda, Alloh vahiy yo‘li bilan Muso alayhissalomga ma’lum qildi:

– Ey Muso, oldingga kelgan shu bandaga – bayonnomang qabul bo‘ladi, agar Odam alayhissalomning qabriga sajda qilsaig, tavbang inobatga olinib, o‘zing afv etilasan, deb ayt.

Muso alayhissalom Allohning bu vahiysini Iblisga bildiradi, lekin Iblis achchiqlanadi va shunday deydi:

– Ey Muso, Men jannatda uning (Odam alayhissalomning) tirigiga sajda qilmadim, endi o‘ligiga sajda qilamanmi?

Bir kun Iblis dedi:

– Yo Rabb! Odam tufayli meni jannatdan quvding. Faqat bilib qo‘y: Sen meni qanday bezor qilgan bo‘lsang, men ham uni shunday bezor qila olaman. 

Alloh buyurdi:

– Sen odamlarni bezor qiluvchisan! (Payg‘ambarlarni shayton bezor qilolmaydi).

Iblis:

– Yana nima! 

Rabb:

– Undan (Odamdan) tug‘ilgan bola qancha bo‘lsa, sening ham shuncha bolang bo‘ladi!

Iblis:

 – Yana nima! 

Rabb:

– Qalblariga vasvasa solishing mumkin!  

Iblis:

– Yana nima!  

Rabb:

– Barcha yordamchilaring bilan ularni yo‘ldan ozdirib, harom daromad va harom xarj qilishlari, buzuq, va xurofiy narsalarga mayl etishlari, yomon amallar bilan ovora bo‘lishlari va orzu-havaslar ostida o‘ralishishlari, tavbani tark etishlari uchun vasvasaga sola olasan!

Allohning Iblisga: «Shularni kila olasan!» – deb bildirishi tahdid ohangidadir. Ya’ni: «Qani, shularni qilaver-chi, keyin ko‘rasan!» qabilidadir. Shuning uchun:

– Albatta, Bizning oyatlarimizga egrilik qiladigan (ya’ni ularni buzmoqchi bo‘lgan) kimsalar Bizga maxfiy noma’lum bo‘lib qolmaslar. Axir do‘zaxga tashlanadigan kimsa yaxshiroqmi yoki qiyomat kuniga (Allohning azobidan) xotirjam holda keladigan kishimi?! O‘zlaringiz xohlagan amalni qilaveringlar! Albatta, U qilayotgan amallarin gizni ko‘rib turguvchidir, ma’nosidagi oyatning «O‘zlaringiz xohlagan amalni qilaveringlar» jumlasini tashkil etgan parchasi ham shu qabilidandir.

Shundan keyin Odam kelib, Allohga dedi:

– Ey Rabbim, Iblisni mening (bolalarimning) boshiga balo qilding, men uning vasvasalaridan o‘zimni faqat Sening yordaming bilan himoya qila olaman. Alloh marhamat kildi:

– Har tug‘ilgan bolangga bir himoyachi farishtani vakil qilib qo‘yaman.

Odam: 

– Yana nima! Rabb:

– Bir savobga o‘n savob beraman!

Odam: – Yana nima! Rabb:

– Jonlari tanlarida ekanligida tavbalarini qabul qilaman! 

Odam: – Yana nima!  Rabb:

– Ularni afv etaman. 

Odam: – Yetadi, yo Rabb!

Oradan birmuncha vaqt o‘tgach, Iblis takroran kelib dediki:

– Yo Rabb, Odamlar uchun payg‘ambarlar yubording, kitoblar tushirding. Qani mening payg‘ambarim?

Rabb:

– Qohinlar, folbinlar sening payg‘ambarlaring. 

Iblis: 

– Kitoblarim nima bo‘ladi? 

Rabb:

– Igna bilan badanga solingan rasmlar ham senga kitoblar o‘rnida o‘taveradi.

Iblis:

– Hadisim nima? 

Rabb:

– Yolg‘on.

Iblis: 

– Qur’onim nima? 

Rabb:  – Qofiyali safsatalar, maddohlikdan o‘zgasini bilmaydigan she’rlar. 

Iblis:

– Muazzinim? 

Rabb:

– Mazmunsiz shovqin taratuvchi cholg‘ular. 

Iblis:

– Masjidim qayer? 

Rabb:

–Tungi ko‘chalar. 

Iblis:

– Uyim qayer? 

Rabb:

– Hammomlar. 

Iblis:

– Yeydiganim nima? 

Rabb:

– Harom yo‘l bilan yo ishlamay topilgan taomlar. 

Iblis:

– Ichadiganim nima? 

Rabb: – Aql idorasini yo‘q qiluvchi ichimlik va karaxt qiluvchi moddalar.

Iblis: 

– Tuzoqlarim nimadir? 

Rabb:

– Buzuq xotinlar.

Manba: azon.uz