Кўпчилик, аммо конституциявий эмас

Арманистондаги парламент сайловлари якунларига кўра, Бош вазир Никол Пашинян ҳокимиятни сақлаб қолди. Бироқ унинг «Фуқаролик шартномаси» партияси парламентдаги конституциявий кўпчиликни йўқотиб, оддий кўпчилик билан чекланишга мажбур бўлди. Бу эса унинг сиёсий имкониятларини сезиларли даражада қисқартиради.

Шу билан бирга, мухолифат қонун чиқарувчи органдаги вакиллигини кенгайтиришга муваффақ бўлди. Бунда тадбиркор Самвел Карапетян раҳбарлик қилаётган «Кучли Арманистон» блоки муҳим роль ўйнади. Унинг сиёсий бирлашмаси амалда анъанавий мухолифатнинг асосий ўрнини эгаллади.

Сайлов участкалари 7 июнь куни кечқурун ёпилди ва шундан сўнг овозларни санаш бошланди. 8 июнь тонгига келиб, бюллетенларнинг барчаси қайта ишлангач, Марказий сайлов комиссияси қуйидаги дастлабки натижаларни эълон қилди:

• «Фуқаролик шартномаси» — 49,8 фоиз;
• «Кучли Арманистон» — 23,3 фоиз;
• «Арманистон» блоги — 9,9 фоиз.

Аввалги прогнозларга қарамасдан, Гарик Царукян бошчилигидаги «Гуллаб-яшнаётган Арманистон» партияси парламентга кира олмади.

Сиёсатшунослар таъкидлашича, бу сайловлар Тоғли Қорабоғ тўлиқ йўқотилганидан кейинги биринчи умуммиллий овоз бериш бўлиб, жамиятдаги чуқур сиёсий бўлинишни намоён қилди. Юқори қатнашув кўрсаткичи мухолифатнинг натижаларини яхшилашга ёрдам берди.

Пашинян сайловдан кейин рақибларига нисбатан кескин муносабат билдирди ва уларни «уч бошли уруш партияси» деб атади. Унинг фикрича, мухолифат ҳокимиятга келса, мамлакатни яна Озарбайжон билан можарога тортиши мумкин.

Бироқ янги сиёсий шароитда ҳукуматнинг режаларини амалга ошириши анча қийинлашади. Хусусан, Боку талаб қилаётган конституциявий ўзгаришлар, халқаро шартномаларни тасдиқлаш ва юқори лавозимларга тайинловлар учун парламентда кенгроқ қўллаб-қувватлаш зарур бўлади.

Шу билан бирга, Россия расмийлари сайлов жараёнида қонунбузарликлар бўлгани ҳақидаги хабарларга эътибор қаратмоқда. Кремль ҳозирча Пашинянни расман табрикламаган. Россия Ташқи ишлар вазирлиги вакиллари мухолифатга босим ўтказилгани ва Ғарбнинг аралашуви ҳақида даъволар билдиришган.

Арманистон Ички ишлар вазирлиги эса овоз бериш жараёнида 600 га яқин қоидабузарлик қайд этилганини маълум қилди. Шу билан бирга, МДҲ кузатувчилари миссияси сайловларда жиддий қонунбузарликлар аниқланмаганини билдирди.

Пашинянни ғалаба билан биринчи бўлиб қатор Европа давлатлари раҳбарлари, шунингдек Владимир Зеленский ва Қосим-Жомарт Тоқаев табриклади. Урсула фон дер Ляйен ўз табригида демократик Арманистон билан ҳамкорликни янада чуқурлаштиришга тайёр эканини таъкидлади.