Turk madaniyati va merosi jamg‘armasi tashabbusi bilan tarixiy sammit: Turk dunyosi Bastakorlar uyushmasi (TUC) Bokuda tashkil etilmoqda

2026 yil 18–20 sentyabr kunlari Turk madaniyati va merosi jamg‘armasi hamda Ozarbayjon Respublikasi Madaniyat vazirligi hamkorligida tashkil etilayotgan I Turk dunyosi Bastakorlar quriltoyi Bokuda o‘z faoliyatini boshlaydi. XVIII Uzeir Hojibeyli xalqaro musiqa festivali doirasida o‘tkazilayotgan ushbu yirik tadbirga YUNESKOning ICESCO Boku mintaqaviy ofisi, Ozarbayjon Bastakorlar uyushmasi va Ozarbayjon Milliy konservatoriyasi ham ko‘mak bermoqda. Mazkur tadbir turkiy dunyoning madaniy va musiqiy merosini kelajak avlodlarga yetkazishga xizmat qiladi.

Qurultoy Birinchi Turkologiya kongressining 100 yilligiga, Nizomiy Ganjaviyning 885 yilligi hamda Alisher Navoiyning 585 yilligi munosabati bilan o‘tkazilmoqda.

Tarixiy imzolar Turk madaniyati va merosi jamg‘armasida qo‘yiladi

Qurultoyning eng muhim voqealaridan biri, shubhasiz, turkiy davlatlarning yetakchi bastakorlari, musiqashunoslari, ijrochilari va yirik musiqa tashkilotlarini yagona tuzilma ostida birlashtiradigan **Turk dunyosi Bastakorlar uyushmasi (Turkic Union of Composers — TUC)**ning tashkil etilishi bo‘ladi.

Mazkur tarixiy tuzilmaning asoslari 19 sentyabr kuni Turk madaniyati va merosi jamg‘armasining bosh qarorgohida o‘tkaziladigan ilk rasmiy ta’sis yig‘ilishida qo‘yiladi. Jamg‘arma mezbonligida tashkil etiladigan ushbu muhim sammitda yangi xalqaro professional platformaning ustav loyihasi muhokama qilinadi va tashkilotning asosini belgilaydigan Boku deklarasiyasi imzolanadi.

Loyihaning asosiy maqsadlari quyidagilardan iborat:

• Turkiy dunyo mamlakatlarining musiqa tashkilotlari o‘rtasidagi professional hamkorlikni chuqurlashtirish.

• Umumiy musiqiy merosni asrash va rivojlantirish.

• Zamonaviy bastakorlik maktablarini qo‘llab-quvvatlash.

• Ijodiy almashinuvni rag‘batlantirish.

• Turk musiqasini jahon miqyosida targ‘ib qilish.

Turk madaniyati va merosi jamg‘armasi raisi, professor Aktoti Raymkulova jamg‘armaning birlashtiruvchi qarashlarini quyidagicha ifodalaydi:

«Biz jonli musiqiy makon yaratishni maqsad qilganmiz. Ushbu makonda turkiy xalqlarning boy merosi yangi asarlar, professional hamkorlik va xalqaro madaniy muloqot uchun manba bo‘lib xizmat qiladi. Bokudagi Birinchi quriltoy va Turk dunyosi Bastakorlar uyushmasining (TUC) tashkil etilishi turkiy dunyoning musiqiy diplomatiyasi tarixida yangi sahifa ochmoqda».

Jamg‘armaning 2032 yilga mo‘ljallangan istiqboli: yirik loyihalar yo‘lga qo‘yiladi

Turk madaniyati va merosi jamg‘armasi tashabbusi bilan amalga oshirilayotgan ushbu harakat faqat uch kunlik quriltoy bilan cheklanib qolmaydi. Jamg‘armaning 2032 yilgacha mo‘ljallangan keng qamrovli yo‘l xaritasi hamkorlikni barqaror va doimiy tuzilmaga aylantirishni nazarda tutadi.

Kelgusi yig‘ilishlarni turkiy dunyo davlatlarida rotasiya tamoyili asosida o‘tkazish rejalashtirilgan. Yo‘l xaritasida quyidagi yirik loyihalar alohida o‘rin egallaydi:

• **Turk musiqa mukofotlari (Turkic Music Awards — 2028)**ni ta’sis etish.

• TurkicHeritage platformasi orqali raqamli nota kutubxonasini (Turkic Music Library) yaratish.

• «Turk dunyosi zamonaviy musiqa antologiyasi»ni nashr etish.

• Bastakorlar rezidensiyalarini (san’atkorlar uchun ijodiy yashash dasturlari) rivojlantirish.

• Turk dunyosi Yoshlar simfonik orkestrini tashkil etish.

Boy tadbirlar dasturi: ilm-fan, san’at va musiqa uyg‘unligi

Etti mamlakat — Ozarbayjon, Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Turkiya, O‘zbekiston, Vengriya va Turkmanistondan taniqli musiqa vakillari ishtirok etadigan uch kunlik dastur turli yig‘ilishlar, ilmiy munozaralar va musiqiy tadbirlarni qamrab oladi.

Tadbir davomida xalqaro miqyosdagi davra suhbatlari, mavzuli ko‘rgazmalar, shuningdek, simfonik, kamera va an’anaviy musiqa konsertlari tashkil etiladi.

Qurultoy hamda TUC tashkil etilganini jahonga rasman e’lon qiluvchi yakuniy matbuot anjumani 19 sentyabr kuni soat 16:00 da Turk madaniyati va merosi jamg‘armasining bosh qarorgohida o‘tkaziladi.