Gruziya "nozik muz ustida" sayr qilmoqda

Kelgusi to‘rt yil ichida Gruziya Yevropa Ittifoqi bilan uyushmaga a’zo bo‘lish bo‘yicha muzokaralar olib bormaydi. Mamlakat, shuningdek, Bryusselning har qanday budjet grantlarini rad etdi. Parlament spikeri Shalva Papuashvili Tbilisining Yevropa Ittifoqiga qo‘shilishi maqsadga muvofiqligiga shubha qilmoqda.

«Agar biz bugun Yevropa Ittifoqiga a’zo bo‘lganimizda, qancha erkin savdoni bekor qilish kerakligini bilasizmi? [...] Qancha davlatda vizasiz rejim bekor qilinishi kerakligini bilasizmi? Bir tomondan Yevropa Ittifoqi bilan integrasiya, ikkinchi tomondan ko‘plab davlatlar bilan parchalanish bor», deb tushuntirdi siyosatchi.

Bu qaror Yevroparlament 26-oktabr kuni Gruziyada bo‘lib o‘tgan parlament saylovlari natijalarini tan olishdan bosh tortganidan keyin qabul qilingan. Ular ovoz berishni «na erkin va na adolatli» deb hisoblashdi. Yevroparlament deputatlari Tbilisini takroriy saylovlar o‘tkazishga chaqirdi va tegishli rezolyusiyada o‘z talablarini birlashtirdi.

Siyosatshunos Gela Vasadze TRT bilan suhbatda qayd etganidek, Yevroparlament qarorining o‘zi mamlakat vaziyatida jiddiy o‘zgarishlarga olib kelmaydi. Biroq, Gruziya orzusi bayonotidan keyin, albatta, oqibatlar bo‘ladi. Qarorga alohida davlatlar ham qo‘shiladi. G‘arbiy blokning Gruziyadagi ta’sirining pasayishi Rossiya ishtiroki ulushining oshishiga olib keladi.

“90 yillarning oxiridan boshlab Gruziyaning geosiyosiy ahamiyati uning mintaqaviy loyihalarida yotadi. Rossiya ularning faoliyati ustidan nazoratni qo‘lga kiritishi mumkin. Ya’ni, Moskva rivojlanish kerakmi yoki yo‘qmi degan savolni tartibga sola oladi. Va Janubiy Kavkaz va Markaziy Osiyoning iqtisodiy va siyosiy logistikasini yoping.

Shu bilan birga, siyosatshunos Nika Chitadzening ishonchi komilki, iqtisodiy muammolar o‘zini kutib o‘tirmaydi. Oktyabr oyida Gruziya Milliy banki lari kursini saqlab qolish uchun deyarli 65 million dollar sotdi. Bu miqdor mamlakat uchun katta ahamiyatga ega. Rublning devalvasiyasi lari ham bosim ostida qoladi, chunki tashqi savdoning 10% Rossiyaga to‘g‘ri keladi.

«Gruziyadan kapital chiqishi kutilmoqda. Germaniyaning Heidelberg Cement kompaniyasi allaqachon mamlakat bozorini tark etayotganini e’lon qilgan edi. Yuqori siyosiy xavflar tufayli investorlar Gruziya iqtisodiyotining turli sohalariga sarmoya kiritishga shoshilmaydilar. Gruziya qo‘shimcha budjet daromadlaridan mahrum bo‘ladi», - deya tushuntiradi siyosatshunos.

28 noyabr oqshomida minglab odamlar Tbilisi va boshqa shaharlar ko‘chalariga chiqib, «Gruziya orzusi»ning harakatlariga qarshi namoyishga chiqdi. Mitingga kelgan mamlakat prezidenti Salome Zurabishvili maxsus kuchlarga murojaat qildi: “Siz Rossiyaga xizmat qilyapsizmi yoki Gruziyaga? Siz kimga qasamyod qildingiz? Xavfsizlik kuchlari namoyishchilarga qarshi suv purkagichlari va ko‘zdan yosh oqizuvchi gaz ishlatgan, 43 kishi hibsga olingan. To‘qnashuvlarda 32 polisiyachi tan jarohati oldi.

TRTga intervyu bergan ekspertlar norozilik namoyishlarini bostirishning shafqatsizligini qayd etadi. Chitadze buni hokimiyatning kuch ko‘rsatish va aholini qo‘rqitish istagi, kuch ishlatishga tayyorligi bilan izohlaydi.

«Bu tinch namoyish. Ko‘chalardagi chaqiriqlar hukumat o‘zgarishiga taalluqli emas; Gruziya orzusi yon bermoqchi emas, chunki ular shaffof va demokratik saylovlarda g‘alaba qozona olmaydi. Ular buni oldindan bilishgan, shuning uchun ular xorijiy ta’sir to‘g‘risidagi qonunni qabul qilishdi va nodavlat tashkilotlar va fuqarolik sektorini tanqid qila boshladilar. Ular aytganidek, eng yaxshi himoya - bu hujum», - deydi agentlik suhbatdoshi.

Ko‘chalarda nafaqat Yevropa integrasiyasi tarafdorlarini uchratish mumkin. Ba’zi odamlar hukmron partiyani qo‘llab-quvvatlash uchun keladi, deb ta’kidlaydi Chitadze: «Ularni asosan davlat xizmatchilari qo‘llab-quvvatlaydi. Aholining yana bir qismi demokratiya, Yevropa integrasiyasi uchun kurashadi va mamlakatning haqiqiy davlatchiligini saqlab qolish tarafdori. Vaziyat keskin. «Gruziya orzusi» siyosati jamiyatda bo‘linishga olib keladi”.

Shu bilan birga, Vasadzening hisob-kitobiga ko‘ra, tinch namoyishlar o‘tkazish imkoniyati tobora kamaymoqda. “Bahordan beri «Gruziya orzusi» jamiyatni inqilobiy harakatlarga undamoqda.