2026 yil 1 yanvardan milliy qonunchilikda qanday o‘zgarish va yangiliklar kuchga kiradi?

Ozuqabop va moyli ekinlar yetishtiruvchi xo‘jaliklarning nasoslari uchun elektr energiyasi xarajatlarining 50 foizi Davlat byudjeti hisobidan qoplanadi.

Norma.uz portali xabariga ko‘ra, 1 yanvardan milliy qonunchilikda quyidagi o‘zgarish va yangiliklar kuchga kiradi:

1. Ozuqabop va moyli ekinlar yetishtiruvchi xo‘jaliklarning nasoslari uchun elektr energiyasi xarajatlarining 50 foizi Davlat byudjeti hisobidan qoplanadi.

2. EHFni real vaqt rejimida - tovarlarni yetkazib berishning yagona zanjiri bo‘yicha QQSni hisobga olishda tavakkalchilik darajasiga avtomatlashtirilgan tahlil qilishning yangi tizimi joriy etiladi. Bunda tavakkalchilik darajasi yuqori bo‘lgan EHF hisobot davrida rasmiylashtirilgan elektron hisobvaraq-fakturalar umumiy sonining 10 foizidan ko‘p bo‘lmasligi lozim.

3. QQSni (qo‘shilgan qiymat solig‘ini) hisobga olish qoidalari tubdan o‘zgaradi.

4. Barcha tadbirkorlar hisobot.gov.uz Yagona hisobot tizimi orqali 14 ta davlat organiga 105 turdagi majburiy hisobotlarni yuborishlari mumkin bo‘ladi.

5. Milliy statistika qo‘mitasi 2026 yil uchun 47 ta statistika hisoboti shakllarini tasdiqladi. Umuman olganda, 2025 yilda qo‘llanilgan 64 ta shakldan 17 tasi yo‘q bo‘lib ketdi (ilgari rejalashtirilganidan 3 ta ko‘p shakl).

6. JSHDS yoki ijtimoiy soliq to‘lovchilar va fuqarolarning boshqa ayrim toifalari bepul rejali stasionar tibbiy yordam olishlari mumkin. Sog‘liqni saqlash vazirining 19.06.2025 yildagi 3632-son buyrug‘i bilan davolanishi bepul bo‘lgan kasalliklar ro‘yxati tasdiqlandi.

7. Homiladorlik va tug‘ish nafaqalari hamda kasallik nafaqalari to‘lash tizimi to‘liq o‘zgarmoqda. Ular davlat ijtimoiy sug‘urtasi doirasida tayinlanadi va to‘lanadi.

8. Zargarlik buyumlarini ishlab chiqarish yoki realizasiya qilish bilan shug‘ullanuvchi tadbirkorlik sub’ektlari daromadidan qat’i nazar, QQS to‘lovchisiga aylanadi. Shuningdek, ular ma’lum shartlarga rioya qilgan holda byudjetga to‘langan QQSning 80 foizini qaytarib olishlari mumkin bo‘ladi.

9. Yillik aylanmasi 1 mlrd so‘mgacha bo‘lgan yakka tartibdagi tadbirkorlar va o‘zini o‘zi band qilgan fuqarolar uchun aylanmadan olinadigan soliq stavkasi 1 foiz miqdorida belgilanadi.

10. Tirik qoramol (TIF TN kodi 0102), qo‘y va echki (TIF TN kodi 0104) import qilinganda QQS to‘lashni 180 kungacha (2027 yil yakuniga qadar) kechiktirishga yo‘l qo‘yiladi.

11. Davlat veterinariya xizmati nazorati ostidagi tovarlarni O‘zbekiston hududiga olib kirishda veterinariya ruxsatnomasi va sertifikati ikki baravar qisqartirilgan muddatlarda beriladi.

12. Chorvachilik mahsulotlari yetishtiruvchi xo‘jalik yurituvchi sub’ektlarga ozuqabop ekinlar yetishtirish uchun yer uchastkalarini ijaraga olish huquqini olganlik uchun haqni 5 yil mobaynida teng ulushlarda to‘lashga ruxsat etiladi.

13. Tarixiy va madaniy meros ob’ektlarining zilzilabardoshligi monitoringi joriy etiladi. Birinchi bosqichda mamlakatning turizm salohiyatini namoyish etuvchi ob’ektlar, jumladan, Samarqanddagi Registon majmuasi, Buxorodagi Darvozaxona (Ark qal’asi), Xivadagi Ichan qal’a majmualarida monitoring o‘tkaziladi.

14. Respublikaning tog‘li hududlarni kesib o‘tuvchi "A-373" va "M-39" avtomobil yo‘llari va ularga tutash temir yo‘llarida ko‘chki sodir bo‘lish ehtimoli yuqori bo‘lgan hududlar doimiy radiolokasion kosmik monitoring qilib boriladi.

15.Seysmik xavfi yuqori bo‘lgan hududlarda kuchli zilzilalarni sun’iy intellekt yordamida o‘rta va uzoq muddatli prognoz qilish yo‘lga qo‘yilmoqda. Birinchi bosqichda Toshkent shahri tajribasi asosida tashkil etilmoqda.

16. Fuqarolarning ijtimoiy yordam ko‘rsatish bo‘yicha murojaatlari, oilalar va aholi bo‘yicha ma’lumotlarni yuritish "Raqamli mahalla" platformasi orqali amalga oshiriladi. Buning uchun "Mahallalarning markazlashgan reestri" ishga tushirildi.

17. Xorijiy fuqarolar va fuqaroligi bo‘lmagan shaxslarni yashash joyi bo‘yicha vaqtincha ro‘yxatga olish bir yilgacha bo‘lgan muddatga YAIDXP orqali amalga oshiriladi.