"Taftish.uz"chilar kimlardan qancha pul undirgan?

O‘zbekiston Respublikasi Konstitusiyasi bilan so‘z erkinligi kafolatlangan. Ochiqlikka, jamoatchilik nazoratiga otlangan har bir fuqaro birinchi navbatda – bu faoliyat katta mas’uliyat ekanligini, uni suiiste’mol qilish og‘ir oqibatlarga olib kelishini, shuningdek qat’iy javobgarlikni talab qilishini tushunishi zarur.

Shu bilan birga ochiqlikni niqob qilib olib, xalq ishonchini oson pul topish manbai, davlat idoralari hamda huquqni muhofaza qilish organlariga tahdid qilish quroli, jamoatchilik nazorati institutini omma kayfiyatiga ta’sir qilish instrumentiga aylantirib olganlar ham yo‘q emas.

Elita-media MCHJga qarashli “Taftish uz” vakillari yuqorida ta’kidlaganimizdek, jamoatchilik nazorati kabi adolat pardasini niqobi ortida jinoiy guruh tuzib, tovlamachilik va firibgarlik sodir etib kelganlar.

Bular, jinoiy guruh yetakchisi, “Taftish uz”ning norasmiy rahbari 1988 yilda tug‘ilgan G‘ayrat Aberayev, jinoiy guruh a’zolari, muxbirlik lavozimida ishlaganlar 1992 yilda tug‘ilgan Azizjon Yuldashev, 2000 yilda tug‘ilgan Sardor Hamidov, 2006 yilda tug‘ilgan Marjona Eshquvvatova hamda 1998 yilda tug‘ilgan Dilshod Nishonovlardir.

Jinoiy faoliyatini daromad manbaiga aylantirib olgan Aberayev boshchiligidagi jinoiy guruh, murojaatchilarni aldash bilan bir qatorda, fuqarolarni obro‘sizlantiruvchi yoki boshqa usulda sharmanda qiluvchi videolarini tarqatish bilan tahdid qilib, yoki shunday videolarni internet orqali e’lon qilinganidan keyin, o‘chirib berish evaziga fuqarolardan pul talab qilish bilan shug‘ullanib kelgan. Ya’ni, kelib tushgan murojaatlarni yoritganligi uchun bir tarafdan mablag‘ olgan bo‘lsa, tayyorlangan materiallarni o‘chirib yuborish uchun ikkinchi tarafdan pul talab qilishgan.

Joriy yilning noyabr oyida jinoiy guruh a’zolari A.Yuldashev va D.Nishonovlar, jinoiy guruh rahbari G‘.Aberayevning topshirig‘iga ko‘ra, “Chilonzor buyum savdo kompleksi” rahbariyati bilan mazkur hududdan do‘kon sotib olgan fuqaro o‘rtasidagi kelishmovchilik haqida bozor ma’muriyatini obro‘sizlantiruvchi videolavha tayyorlab, joriy yilning 5 dekabr kuni “Taftish uz” You Tube kanaliga joylashtirilgan.

Vaholanki, tadbirkor va bozor ma’muriyati o‘rtasidagi ziddiyat allaqachon sud organlari tomonidan ko‘rib chiqilib, qonuniy qaror qabul qilingan bo‘lgan. “Taftish uz” vakillari buni juda yaxshi bilishgan, lekin murojaatchining mablag‘i evaziga material bir tomonlama yoritilgan.

Shundan so‘ng G‘.Aberayev, jinoiy guruh a’zolaridan biri S.Hamidov orqali bozor ma’muriyati bilan bog‘lanib, videoni o‘chirib berishi uchun, 40 mln. so‘m pul mablag‘larini tamagirlik yo‘li bilan talab qiladi. Evaziga, videodagi holat, o‘z tasdig‘ini topmaganligi to‘g‘risida “Telegram” kanalda xabar joylashtirishga va’da beradi.

Tamagirlik holatini niqoblash uchun, bozor ma’muriyati, “Taftish uz” bilan 40 mln. so‘mga shartnoma tuzishga majburlanadi. Bu ish S.Hamidovga topshiriladi.

Shu tariqa, talab qilingan pullardan 10 mln. so‘mi S.Hamidovning bank kartasiga tashlab beriladi.

Ushbu jinoiy guruhning harakatlari “ko‘cha” bezori to‘dalarnikidan ortsa-ortadiki, lekin hech qolishmaydi. Bu kimsalar shunchalik haddidan oshganki, bir necha o‘nlab fuqarolarni ish o‘rni bilan ta’minlab kelayotgan tadbirkorni obro‘sizlantirish bilan qo‘rqitib, chorasiz qoldirgan holda ko‘p miqdorda pul mablag‘larini undirishga urinishgan holda, sud organlari vakolatini ham o‘zlari amalga oshirishgan.

Aniqlanishicha, jinoiy guruh a’zolari M.Eshquvvatova, A.Yuldashev va D.Nishonovlar 2025 yilning noyabr oyida boshlarida Samarqand viloyatida faoliyat ko‘rsatuvchi qurilish firmasi “Black plast” MCHJ faoliyati to‘g‘risida, ikkinchi tomonning mablag‘i evaziga, uydirma tafsilotlardan iborat videolavha tayyorlab “Taftish uz” You Tube kanaliga joylagan.

Undan tashqari, firma faoliyati to‘g‘risida yana ikkita videoholatni tarqatish bilan tahdid qilib, kompaniya mudiri H.To‘rayevni “Taftish uz” ofisiga chaqirtirib, boshqa videolarni chiqarmaslik evaziga, avvaldan ikki tadbirkor o‘rtasida 20 mlrd. so‘mlik shartnomani ustidan, go‘yoki qarzi qolganday ko‘rsatib, 1 oy muddatda qo‘shimcha 20 mlrd. so‘m berish majburiyati haqida tilxat yozdirib olganlar.

Undan tashqari, ishchanlik obro‘siga qayg‘urayotgan tadbirkorning katta miqdordagi pul berishga osonlikcha ko‘nganligidan xursand bo‘lgan guruh a’zolari, jinoiy to‘da foydasiga alohida 60 mln. so‘m talab qilib, jinoiy yo‘l bilan olinayotgan pullarni niqoblash maqsadida “Taftish uz” bilan 60 mln. so‘mlik shartnoma tuzishga majbur qilishgan.

Tadbirkor belgilangan muddatda pulni berolmaganidan keyin jinoiy guruh a’zosi M.Eshquvatovaning tahdidlari ortidan A.Yuldashev va D.Nishonovlar tadbirkorni obro‘sizlantiruvchi videolarni o‘z kanallarida tarqatishgan.

Chorasiz qolgan tadbirkor ushbu videolarni o‘chirtirish evaziga joriy yilning 8 yanvar kuni jinoiy guruh a’zolaridan birining bank kartasiga dastlabki, 30 mln so‘mni, 12 yanvar kuni esa yana 30 million so‘m pullarni o‘tkazib bergan.

Jurnalistik tekshiruv bahonasida, go‘yoki haqiqatni talab qilib, xalqqa yordam berayotganligini tinmay vaj qilib ko‘rsatib, qonuniylikni ta’minlash borasida bong urib kelayotgan, jinoiy unsurlar uchun, aslida, inson huquqi va qadar-qimmati sariq chaqaga ham arzimagan.

Jumladan, jinoiy guruh a’zosi D.Nishonov 2025 yil 9 oktyabr kuni Namangan viloyati Chust tumanida yashovchi Yusupov va Tumorovlar oilasi o‘rtasida sodir bo‘lgan janjaldan xabar topib, tergov organlari tomonidan jinoyat ishi yurituvidagi materialga aralashib, bir tomonning mablag‘i evaziga ikkinchi tomon bo‘lgan Tumorovlar oilasining sha’ni va qadr-qimmatini tahqirlovchi, haqiqatga to‘g‘ri kelmaydigan yolg‘on ma’lumotlar to‘plab, jami 18 ta videoroliklar tayyorlab o‘n kun davomida ketma-ket o‘zining kanalida tarqatgan.

Aynan ushbu harakati uchun, ya’ni fuqaroning sha’ni va qadr-qimmatini kamsitib, yolg‘on ma’lumotlar tarqatish orqali sharmanda qilganligi uchun Pop tuman sudi tomonidan 2025 yilning 10 noyabr kuni MjTKning 46¹-moddasi bilan ma’muriy javobgarlikka tortilgan.

Xudbinlik domiga sho‘ng‘igan ushbu shaxs, sud binosidan chiqib, to‘g‘ri Tumorovlar oilasi oldiga borib, – “Sizlarning oilangiz haqida yana 2 ta videomateriallarim bor, ularni ham tarqatishim kerak” deb, ushbu videolarni tarqatmaslik hamda oldindan tarqatilgan, bir oilani parokanda qiluvchi, sharmandali uydirmalardan iborat 18 ta videoni internetdan o‘chirishni va’da qilib, O.Tumorovdan 300 AQSh dollari pullarni tovlamachilik yo‘li bilan olgan, lekin fuqaroni aldab, videolarni o‘chirmagan.

Shundan so‘ng, o‘z jinoiy harakatlarini davom ettirib, 300 dollarga qanoatlanmasdan, jinoiy sherigi A.Yuldashev bilan birga, qo‘shicha 1 mln. 800 ming so‘m pullarni berishni talab qilgan.

Jazosizlikdan quturib ketgan jinoiy to‘da a’zolari D.Nishonov va A.Yuldashevlar, oilasi sha’ni haqida qayg‘urayotgan shaxsni ilojsizlik sharoitiga solib qo‘yib, endilikda videolarni o‘chirish 16 mln. so‘m bo‘lishini vaj qilib, jinoiy qilmishlarini niqoblash maqsadida, jinoiy daromad iniga aylangan “Taftish uz” bilan 16 mln. so‘mga shartnoma tuzishga majburlashgan.

Hozirda, mazkur jinoiy guruh a’zolari Jinoyat kodeksining 139-moddasida nazarda tutilgan boshqa shaxsni sharmanda qiladigan uydirmalar tarqatib, tuhmat qilish, 168-moddasida nazarda tutilgan firibgarlik, 165-moddasida nazarda tutilgan tovlamachilik, 244⁶-moddasida nazarda tutilgan yolg‘on axborot tarqatish jinoyatlarni sodir etganligi aniqlanib, ularning barchasi prosessual tartibda ushlangan.