"Taftish.uz"чилар кимлардан қанча пул ундирган?

Ўзбекистон Республикаси Конституцияси билан сўз эркинлиги кафолатланган. Очиқликка, жамоатчилик назоратига отланган ҳар бир фуқаро биринчи навбатда – бу фаолият катта масъулият эканлигини, уни суиистеъмол қилиш оғир оқибатларга олиб келишини, шунингдек қатъий жавобгарликни талаб қилишини тушуниши зарур.

Шу билан бирга очиқликни ниқоб қилиб олиб, халқ ишончини осон пул топиш манбаи, давлат идоралари ҳамда ҳуқуқни муҳофаза қилиш органларига таҳдид қилиш қуроли, жамоатчилик назорати институтини омма кайфиятига таъсир қилиш инструментига айлантириб олганлар ҳам йўқ эмас.

Элита-медиа МЧЖга қарашли “Taftish uz” вакиллари юқорида таъкидлаганимиздек, жамоатчилик назорати каби адолат пардасини ниқоби ортида жиноий гуруҳ тузиб, товламачилик ва фирибгарлик содир этиб келганлар.

Булар, жиноий гуруҳ етакчиси, “Taftish uz”нинг норасмий раҳбари 1988 йилда туғилган Ғайрат Абераев, жиноий гуруҳ аъзолари, мухбирлик лавозимида ишлаганлар 1992 йилда туғилган Азизжон Юлдашев, 2000 йилда туғилган Сардор Ҳамидов, 2006 йилда туғилган Маржона Эшқувватова ҳамда 1998 йилда туғилган Дилшод Нишоновлардир.

Жиноий фаолиятини даромад манбаига айлантириб олган Абераев бошчилигидаги жиноий гуруҳ, мурожаатчиларни алдаш билан бир қаторда, фуқароларни обрўсизлантирувчи ёки бошқа усулда шарманда қилувчи видеоларини тарқатиш билан таҳдид қилиб, ёки шундай видеоларни интернет орқали эълон қилинганидан кейин, ўчириб бериш эвазига фуқаролардан пул талаб қилиш билан шуғулланиб келган. Яъни, келиб тушган мурожаатларни ёритганлиги учун бир тарафдан маблағ олган бўлса, тайёрланган материалларни ўчириб юбориш учун иккинчи тарафдан пул талаб қилишган.

Жорий йилнинг ноябрь ойида жиноий гуруҳ аъзолари А.Юлдашев ва Д.Нишоновлар, жиноий гуруҳ раҳбари Ғ.Абераевнинг топшириғига кўра, “Чилонзор буюм савдо комплекси” раҳбарияти билан мазкур ҳудуддан дўкон сотиб олган фуқаро ўртасидаги келишмовчилик ҳақида бозор маъмуриятини обрўсизлантирувчи видеолавҳа тайёрлаб, жорий йилнинг 5 декабр куни “Taftish uz” You Tube каналига жойлаштирилган.

Ваҳоланки, тадбиркор ва бозор маъмурияти ўртасидаги зиддият аллақачон суд органлари томонидан кўриб чиқилиб, қонуний қарор қабул қилинган бўлган. “Taftish uz” вакиллари буни жуда яхши билишган, лекин мурожаатчининг маблағи эвазига материал бир томонлама ёритилган.

Шундан сўнг Ғ.Абераев, жиноий гуруҳ аъзоларидан бири С.Ҳамидов орқали бозор маъмурияти билан боғланиб, видеони ўчириб бериши учун, 40 млн. сўм пул маблағларини тамагирлик йўли билан талаб қилади. Эвазига, видеодаги ҳолат, ўз тасдиғини топмаганлиги тўғрисида “Телеграм” каналда хабар жойлаштиришга ваъда беради.

Тамагирлик ҳолатини ниқоблаш учун, бозор маъмурияти, “Taftish uz” билан 40 млн. сўмга шартнома тузишга мажбурланади. Бу иш С.Ҳамидовга топширилади.

Шу тариқа, талаб қилинган пуллардан 10 млн. сўми С.Ҳамидовнинг банк картасига ташлаб берилади.

Ушбу жиноий гуруҳнинг ҳаракатлари “кўча” безори тўдаларникидан ортса-ортадики, лекин ҳеч қолишмайди. Бу кимсалар шунчалик ҳаддидан ошганки, бир неча ўнлаб фуқароларни иш ўрни билан таъминлаб келаётган тадбиркорни обрўсизлантириш билан қўрқитиб, чорасиз қолдирган ҳолда кўп миқдорда пул маблағларини ундиришга уринишган ҳолда, суд органлари ваколатини ҳам ўзлари амалга оширишган.

Аниқланишича, жиноий гуруҳ аъзолари М.Эшқувватова, А.Юлдашев ва Д.Нишоновлар 2025 йилнинг ноябрь ойида бошларида Самарқанд вилоятида фаолият кўрсатувчи қурилиш фирмаси “Black plast” МЧЖ фаолияти тўғрисида, иккинчи томоннинг маблағи эвазига, уйдирма тафсилотлардан иборат видеолавҳа тайёрлаб “Taftish uz” You Tube каналига жойлаган.

Ундан ташқари, фирма фаолияти тўғрисида яна иккита видеоҳолатни тарқатиш билан таҳдид қилиб, компания мудири Ҳ.Тўраевни “Taftish uz” офисига чақиртириб, бошқа видеоларни чиқармаслик эвазига, аввалдан икки тадбиркор ўртасида 20 млрд. сўмлик шартномани устидан, гўёки қарзи қолгандай кўрсатиб, 1 ой муддатда қўшимча 20 млрд. сўм бериш мажбурияти ҳақида тилхат ёздириб олганлар.

Ундан ташқари, ишчанлик обрўсига қайғураётган тадбиркорнинг катта миқдордаги пул беришга осонликча кўнганлигидан хурсанд бўлган гуруҳ аъзолари, жиноий тўда фойдасига алоҳида 60 млн. сўм талаб қилиб, жиноий йўл билан олинаётган пулларни ниқоблаш мақсадида “Taftish uz” билан 60 млн. сўмлик шартнома тузишга мажбур қилишган.

Тадбиркор белгиланган муддатда пулни беролмаганидан кейин жиноий гуруҳ аъзоси М.Эшқуватованинг таҳдидлари ортидан А.Юлдашев ва Д.Нишоновлар тадбиркорни обрўсизлантирувчи видеоларни ўз каналларида тарқатишган.

Чорасиз қолган тадбиркор ушбу видеоларни ўчиртириш эвазига жорий йилнинг 8 январь куни жиноий гуруҳ аъзоларидан бирининг банк картасига дастлабки, 30 млн сўмни, 12 январь куни эса яна 30 миллион сўм пулларни ўтказиб берган.

Журналистик текширув баҳонасида, гўёки ҳақиқатни талаб қилиб, халққа ёрдам бераётганлигини тинмай важ қилиб кўрсатиб, қонунийликни таъминлаш борасида бонг уриб келаётган, жиноий унсурлар учун, аслида, инсон ҳуқуқи ва қадар-қиммати сариқ чақага ҳам арзимаган.

Жумладан, жиноий гуруҳ аъзоси Д.Нишонов 2025 йил 9 октябрь куни Наманган вилояти Чуст туманида яшовчи Юсупов ва Туморовлар оиласи ўртасида содир бўлган жанжалдан хабар топиб, тергов органлари томонидан жиноят иши юритувидаги материалга аралашиб, бир томоннинг маблағи эвазига иккинчи томон бўлган Туморовлар оиласининг шаъни ва қадр-қимматини таҳқирловчи, ҳақиқатга тўғри келмайдиган ёлғон маълумотлар тўплаб, жами 18 та видеороликлар тайёрлаб ўн кун давомида кетма-кет ўзининг каналида тарқатган.

Айнан ушбу ҳаракати учун, яъни фуқаронинг шаъни ва қадр-қимматини камситиб, ёлғон маълумотлар тарқатиш орқали шарманда қилганлиги учун Поп туман суди томонидан 2025 йилнинг 10 ноябрь куни МжТКнинг 46¹-моддаси билан маъмурий жавобгарликка тортилган.

Худбинлик домига шўнғиган ушбу шахс, суд биносидан чиқиб, тўғри Туморовлар оиласи олдига бориб, – “Сизларнинг оилангиз ҳақида яна 2 та видеоматериалларим бор, уларни ҳам тарқатишим керак” деб, ушбу видеоларни тарқатмаслик ҳамда олдиндан тарқатилган, бир оилани пароканда қилувчи, шармандали уйдирмалардан иборат 18 та видеони интернетдан ўчиришни ваъда қилиб, О.Туморовдан 300 АҚШ доллари пулларни товламачилик йўли билан олган, лекин фуқарони алдаб, видеоларни ўчирмаган.

Шундан сўнг, ўз жиноий ҳаракатларини давом эттириб, 300 долларга қаноатланмасдан, жиноий шериги А.Юлдашев билан бирга, қўшича 1 млн. 800 минг сўм пулларни беришни талаб қилган.

Жазосизликдан қутуриб кетган жиноий тўда аъзолари Д.Нишонов ва А.Юлдашевлар, оиласи шаъни ҳақида қайғураётган шахсни иложсизлик шароитига солиб қўйиб, эндиликда видеоларни ўчириш 16 млн. сўм бўлишини важ қилиб, жиноий қилмишларини ниқоблаш мақсадида, жиноий даромад инига айланган “Taftish uz” билан 16 млн. сўмга шартнома тузишга мажбурлашган.

Ҳозирда, мазкур жиноий гуруҳ аъзолари Жиноят кодексининг 139-моддасида назарда тутилган бошқа шахсни шарманда қиладиган уйдирмалар тарқатиб, туҳмат қилиш, 168-моддасида назарда тутилган фирибгарлик, 165-моддасида назарда тутилган товламачилик, 244⁶-моддасида назарда тутилган ёлғон ахборот тарқатиш жиноятларни содир этганлиги аниқланиб, уларнинг барчаси процессуал тартибда ушланган.