Kulgili qonunlar… Haqiqatmi yoki yolg‘on?

Har qanday mamlakatda kulgili va ajabtovur qonunlar bo‘lishi mumkin. Ulardan ba’zilari maxsus tarixiy sharoitlarda yoki qonuniy presedentlar tufayli paydo bo‘lgan. Oradan vaqt o‘tishi, vaziyat o‘zgarishi mumkin — lekin jinoyat kodeksida yozilganlarni esa “bolta bilan kesib” bo‘lmaydi. Shunga ko‘ra, turli xil soxta qonunlar mavjud. Quyida siz, ba’zi rivojlangan davlatlarning amaldagi kulgili qonunlari bilan tanishishingiz mumkin.

Avstraliya

Avstraliyaning eng kulgili taqiqlaridan biri shundaki, yakshanba kunlari sizga pushti shim kiyib yurish mumkin emas. Bundan tashqari, ularda elektr lampochkasini o‘zingiz burishingiz taqiqlangan – go‘yo bu imtiyozga faqat malakali elektr mutaxassisi ega. Ammo, hech qanday avstraliyalik polisiya xodimi sizni bu “gunohlaringiz” uchun jarimaga tortmaydi. G‘arbiy Avstraliyada 50 kg dan  ortiq kartoshka saqlasangiz, sotib olsangiz yoki sotsangiz jarima to‘lashingiz mumkin. Va Janubiy Avstraliyada to‘y marosimini buzgan shaxsdan esa 10.000 AQSh dollar miqdorda jarima undiriladi.

Angliya

Britaniyada ham, xayriyatki, hech kim tomonidan bajarilmaydigan g‘alati qonunlar juda ko‘p. Masalan, sizga gilamlar ustida turgan qog‘ozlarni ertalab soat 8 dan kechki 22 gacha tozalash, kunduzi shahar atrofida mollarni haydash taqiqlangan.

Agar siz Suffolk qirg‘og‘idagi okrugda chavandozlarning otlarini boqsangiz, ehtimol,  cho‘ntagingizdan taxminan 3000 Yevro pulni jarima uchun to‘lashingiz kerak bo‘ladi. Bundan tashqari Londondagi sayyohlar shuni esda tutishlari kerakki, piyodalar yo‘lagida velosiped haydash uchun jarima 100 funt sterlingga tushadi va agar siz mashinangizda to‘xtab, dvigatelni uch daqiqadan ko‘proq o‘chirmasangiz, 120 funt sterlingni tayyorlang.

Buyuk Britaniyaning eng ahmoqona qonuni, mahalliy aholining fikriga ko‘ra, parlament binosida o‘limga yo‘l qo‘ymaslik. Qonun 1313 yilda qabul qilingan. Parlamentda vafot etgan shaxsni davlat o‘z mablag‘lari hisobidan dafn etishga majbur. Shu sabab bu yerda o‘lim hodisasiga yo‘l qo‘ymaslik belgilangan.

Kanada

Kanadaning Petroliya shahriga borib qolsangiz, hushtak chala olmaysiz, shuningdek, yilning istalgan vaqtida ovoz chiqara olmaysiz. Mahalliy hamjamiyat shovqin chiqaradigan sayyohlarga nisbatan o‘ta salbiy munosabatda bo‘lib, bu haqda rasmiy veb-saytida oldindan ogohlantiradi. Ammo bularning barchasi jinoiy fitnalarda komikslarni nashr etish, tarqatish va saqlash uchun bema’ni taqiq bilan taqqoslaganda ancha farqlanadi! Qizig‘i shundaki, bu taqiq qanday qilib Kanada qonunchiligiga kirib qolganligi haqida hech qanday ma’lumot keltirilmagan. Yaxshiyamki, hozirgacha hech kim komikslarni o‘qiganlik uchun jarimalarni belgilamagan.

Misr

Ushbu mamlakatda aeroport atrofida durbin bilan osmonni kuzatish mumkin emas. Bu hukumat samolyotlarida josuslik qilishda ayblashga asos bo‘lishi mumkin.

Italiya

Italiya qonunlari kulgili taqiqlar bo‘yicha yetakchi hisoblanadi. Ulardan eng mashhurlaridan biri bu – Aziz Mark maydonida kaptarlarni boqish taqiqlangan. Sababi oddiy: qushlar yodgorliklarning tozaligiga ziyon yetkazadi va kasallik tarqatadi. Jarima qariyb 600 AQSh dollar.

Italiyaning boshqa shaharlarida ham qonun ijodkorligi avjida. Yerakliusda qumli qasrlar qurish mumkin emas – bu go‘yo qirg‘oq bo‘ylab yurganlarga xalaqit beradi. Venesiya plyajlarida chig‘anoqlarni yig‘ish taqiqlanadi (jarima -25 dan 250 yevrogacha). Kaprida sizga yog‘och poyabzal kiyishga ruxsat berilmaydi, chunki ular baland ovoz chiqaradi.

Germaniya

Ushbu mamlakatda g‘alati qonun bor, unga ko‘ra avtoulovlarni trassada to‘xtatib bo‘lmaydi. Mabodo, shinangiz yorilib qolsa yoki yoqilg‘ingiz tugab qolsa ham. Ehtimol, siz polisiyani qandaydir tarzda o‘zingizga ishontira olarsiz, aks holda 100 yevro bilan xayrlashishingizga to‘g‘ri keladi.

AQSh

G‘alati va kulgili qonunlarga ega mamlakatlar ro‘yxatidagi oxirgi o‘rinda, albatta, Qo‘shma Shtatlar. Ba’zi shtatlarda o‘nlab kulgili qonunchilik tashabbuslari mavjud. Ba’zan ular mahalliy aholining kulgisiga sabab bo‘ladi. Ba’zida esa ular haqiqiy jarimalarni keltirib chiqaradi. Masalan, Illinoys shtatida siz beysbol tayoqchasi bilan kalamushlarni urgan bo‘lsangiz sizdan 1000 AQSh dollari jarima to‘lashingizni talab qilishlari mumkin. Minnesotada – agar siz shaharda mashinangizning iflos shinalari bilan sayohat qilsangiz, 2000 AQSh dollarigacha, shuningdek, Kolorado shtati hukumati itni o‘ldirganingiz uchun 500 AQSh dollari jarimaga tortadi ( garchi siz uni qo‘shningizdan o‘g‘irlagan bo‘lsangiz ham, umuman 10 yilga qamoqxonaga tushishingiz ham mumkin).

Va nihoyat, Konnektikutda quyosh botganidan keyin orqangiz bilan yugurmaslik, Janubiy Karolinada vannada ot saqlash yoki sher bilan Merilenddagi kinoteatrda yurish kerak emas. Bu mahalliy qonunlar bilan taqiqlangan!

Rus tilidan Gulhayo NURMETOVA
tarjimasi