Кулгили қонунлар… Ҳақиқатми ёки ёлғон?

Ҳар қандай мамлакатда кулгили ва ажабтовур қонунлар бўлиши мумкин. Улардан баъзилари махсус тарихий шароитларда ёки қонуний прецедентлар туфайли пайдо бўлган. Орадан вақт ўтиши, вазият ўзгариши мумкин — лекин жиноят кодексида ёзилганларни эса “болта билан кесиб” бўлмайди. Шунга кўра, турли хил сохта қонунлар мавжуд. Қуйида сиз, баъзи ривожланган давлатларнинг амалдаги кулгили қонунлари билан танишишингиз мумкин.

Австралия

Австралиянинг энг кулгили тақиқларидан бири шундаки, якшанба кунлари сизга пушти шим кийиб юриш мумкин эмас. Бундан ташқари, уларда электр лампочкасини ўзингиз буришингиз тақиқланган – гўё бу имтиёзга фақат малакали электр мутахассиси эга. Аммо, ҳеч қандай австралиялик полиция ходими сизни бу “гуноҳларингиз” учун жаримага тортмайди. Ғарбий Австралияда 50 кг дан  ортиқ картошка сақласангиз, сотиб олсангиз ёки сотсангиз жарима тўлашингиз мумкин. Ва Жанубий Австралияда тўй маросимини бузган шахсдан эса 10.000 АҚШ доллар миқдорда жарима ундирилади.

Англия

Британияда ҳам, хайриятки, ҳеч ким томонидан бажарилмайдиган ғалати қонунлар жуда кўп. Масалан, сизга гиламлар устида турган қоғозларни эрталаб соат 8 дан кечки 22 гача тозалаш, кундузи шаҳар атрофида молларни ҳайдаш тақиқланган.

Агар сиз Суффолк қирғоғидаги округда чавандозларнинг отларини боқсангиз, эҳтимол,  чўнтагингиздан тахминан 3000 Евро пулни жарима учун тўлашингиз керак бўлади. Бундан ташқари Лондондаги сайёҳлар шуни эсда тутишлари керакки, пиёдалар йўлагида велосипед ҳайдаш учун жарима 100 фунт стерлингга тушади ва агар сиз машинангизда тўхтаб, двигателни уч дақиқадан кўпроқ ўчирмасангиз, 120 фунт стерлингни тайёрланг.

Буюк Британиянинг энг аҳмоқона қонуни, маҳаллий аҳолининг фикрига кўра, парламент биносида ўлимга йўл қўймаслик. Қонун 1313 йилда қабул қилинган. Парламентда вафот этган шахсни давлат ўз маблағлари ҳисобидан дафн этишга мажбур. Шу сабаб бу ерда ўлим ҳодисасига йўл қўймаслик белгиланган.

Канада

Канаданинг Петролия шаҳрига бориб қолсангиз, ҳуштак чала олмайсиз, шунингдек, йилнинг исталган вақтида овоз чиқара олмайсиз. Маҳаллий ҳамжамият шовқин чиқарадиган сайёҳларга нисбатан ўта салбий муносабатда бўлиб, бу ҳақда расмий веб-сайтида олдиндан огоҳлантиради. Аммо буларнинг барчаси жиноий фитналарда комиксларни нашр этиш, тарқатиш ва сақлаш учун бемаъни тақиқ билан таққослаганда анча фарқланади! Қизиғи шундаки, бу тақиқ қандай қилиб Канада қонунчилигига кириб қолганлиги ҳақида ҳеч қандай маълумот келтирилмаган. Яхшиямки, ҳозиргача ҳеч ким комиксларни ўқиганлик учун жарималарни белгиламаган.

Миср

Ушбу мамлакатда аэропорт атрофида дурбин билан осмонни кузатиш мумкин эмас. Бу ҳукумат самолётларида жосуслик қилишда айблашга асос бўлиши мумкин.

Италия

Италия қонунлари кулгили тақиқлар бўйича етакчи ҳисобланади. Улардан энг машҳурларидан бири бу – Азиз Марк майдонида каптарларни боқиш тақиқланган. Сабаби оддий: қушлар ёдгорликларнинг тозалигига зиён етказади ва касаллик тарқатади. Жарима қарийб 600 АҚШ доллар.

Италиянинг бошқа шаҳарларида ҳам қонун ижодкорлиги авжида. Ераклиусда қумли қасрлар қуриш мумкин эмас – бу гўё қирғоқ бўйлаб юрганларга халақит беради. Венеция пляжларида чиғаноқларни йиғиш тақиқланади (жарима -25 дан 250 еврогача). Каприда сизга ёғоч поябзал кийишга рухсат берилмайди, чунки улар баланд овоз чиқаради.

Германия

Ушбу мамлакатда ғалати қонун бор, унга кўра автоуловларни трассада тўхтатиб бўлмайди. Мабодо, шинангиз ёрилиб қолса ёки ёқилғингиз тугаб қолса ҳам. Эҳтимол, сиз полицияни қандайдир тарзда ўзингизга ишонтира оларсиз, акс ҳолда 100 евро билан хайрлашишингизга тўғри келади.

АҚШ

Ғалати ва кулгили қонунларга эга мамлакатлар рўйхатидаги охирги ўринда, албатта, Қўшма Штатлар. Баъзи штатларда ўнлаб кулгили қонунчилик ташаббуслари мавжуд. Баъзан улар маҳаллий аҳолининг кулгисига сабаб бўлади. Баъзида эса улар ҳақиқий жарималарни келтириб чиқаради. Масалан, Иллинойс штатида сиз бейсбол таёқчаси билан каламушларни урган бўлсангиз сиздан 1000 АҚШ доллари жарима тўлашингизни талаб қилишлари мумкин. Миннесотада – агар сиз шаҳарда машинангизнинг ифлос шиналари билан саёҳат қилсангиз, 2000 АҚШ долларигача, шунингдек, Колорадо штати ҳукумати итни ўлдирганингиз учун 500 АҚШ доллари жаримага тортади ( гарчи сиз уни қўшнингиздан ўғирлаган бўлсангиз ҳам, умуман 10 йилга қамоқхонага тушишингиз ҳам мумкин).

Ва ниҳоят, Коннектикутда қуёш ботганидан кейин орқангиз билан югурмаслик, Жанубий Каролинада ваннада от сақлаш ёки шер билан Мериленддаги кинотеатрда юриш керак эмас. Бу маҳаллий қонунлар билан тақиқланган!

Рус тилидан Гулҳаё НУРМЕТОВА
таржимаси