Моссаднинг Эрон бўйича режаси барбод бўлди

АҚШ ва Исроилнинг Эронда ҳокимиятни алмаштиришга қаратилган махфий режаси ҳақида янги тафсилотлар ошкор бўлмоқда. Америка оммавий ахборот воситалари маълумотларига кўра, Исроил разведка хизмати — Моссад Эронда ҳокимиятга мамлакатнинг собиқ президенти Маҳмуд Аҳмадинажодни қайтаришга умид қилган.

Манбаларнинг The New York Timesга маълум қилишича, режага кўра, 2005–2013 йилларда Эронни бошқарган Маҳмуд Аҳмадинажод урушдан кейинги янги ҳокимият раҳбари сифатида кўрилган. Айтилишича, АҚШ ва Исроил уни Венесуэладаги сценарийга ўхшаш тарзда ҳокимиятга олиб келишни режалаштирган.

Нашрнинг ёзишича, Теҳронда уй қамоғида сақланаётган собиқ президентни озод қилиш учун унинг хавфсизлик хизмати йўқ қилиниши керак эди. Ҳатто можаро бошида Исроил авиацияси унинг уйи яқинига зарба берган, аммо операция муваффақиятсиз тугаган ва Маҳмуд Аҳмадинажод енгил жароҳат олган.

Шундан сўнг у ҳокимиятга қайтиш ғоясидан воз кечган ва омма олдидан бутунлай ғойиб бўлгани айтилмоқда.

2005 йилда Маҳмуд Аҳмадинажод “Сионизмсиз дунё” конференциясида Исроил “харитадан ўчирилиши керак” деган кескин баёноти билан халқаро майдонда катта шов-шувга сабаб бўлган эди.

Маълумотларга кўра, Исроил фақат Аҳмадинажодга эмас, балки бошқа эҳтимолий номзодларга ҳам ставка қилган. Улар орасида Эрон шоҳи сулоласи вориси Ризо Паҳлавий ҳам бўлган.

Режа бир неча босқичдан иборат бўлган. Аввалига Эрон олий раҳбари Али Хоманаий йўқ қилиниши, кейин мамлакатга қарши кучли бомбардимон бошланиши кўзда тутилган. Шундан кейин Ироқ ҳудудидан курд қуролли гуруҳлари Эронга кириб келиши ва Теҳрон томон юриш қилиши режалаштирилган.

Аммо кутилган сценарий амалга ошмаган. Эрон ичида оммавий қўзғолон бошланмаган, курд гуруҳлари эса чегарани бузиб ўтишга журъат қилмаган.

Маълум қилинишича, Эрон контрразведкаси бу режадан хабардор бўлиб, маълумотни Туркияга етказган. Шундан кейин Ражаб Тоййиб Эрдоған Дональд Трампга қўнғироқ қилиб, операцияни тўхтатишни талаб қилган.

Натижада АҚШ курд кучларини қўллаб-қувватлашни операция бошланишидан бир неча соат олдин бекор қилган.

Кейинчалик Дональд Трамп ҳам курдлар режанинг бир қисми бўлганини очиқ тан олган. Унинг айтишича, эронлик намойишчилар қуроллантирилиши керак эди, аммо бу режа амалга ошмаган.

Таҳлилчилар фикрича, бу воқеалар АҚШ ва Исроил Эрон режими барқарорлигини жиддий даражада кам баҳолаганини кўрсатмоқда.