Қозоғистондаги сиёсий ислоҳот президент ҳокимиятини кучайтириб, мухолифат имкониятларини камайтиради
Қозоғистондаги сиёсий ислоҳот президент ҳокимиятини кучайтириб, мухолифат имкониятларини камайтиради — сиёсатшунослар.
Қозоғистон президенти Қосим-Жўмарт Тўқаев 20 январда эълон қилган сиёсий ислоҳот режасига кўра, икки палатали парламент тугатилади ва унинг ўрнига бир палатали қонун чиқарувчи орган ташкил этилади. Бундан ташқари, вице-президент лавозимини жорий этиш ва аъзолари президент томонидан тайинланадиган Халқ кенгашини тузиш таклиф қилинмоқда. Бу ислоҳотлар умумхалқ референдуми орқали тасдиқланиши керак бўлади.
The Insider нашриёти билан суҳбатлашган сиёсатшуносларнинг фикрича, таклиф этилаётган ўзгаришлар мамлакатдаги сиёсий тизимни демократлаштириш эмас, балки президент назоратини янада кучайтиришга хизмат қилиб, мухолифат фаолиятини чеклайди.
Қозоғистонлик сиёсатшунос Димаш Алжановнинг таъкидлашича, мазкур ўзгаришлар сиёсий тизим ва қонун ижодкорлиги устидан президент назоратини кучайтиришга, президент лавозимидан кетган тақдирда ҳам ўзи тайинлайдиган вице-президент орқали ҳокимиятнинг бошқариладиган транзит механизмини яратишга қаратилган.
"Тўқаев Африканинг баъзи автократиялари мисолида ўзи тайинлайдиган вице-президент лавозимини яратмоқда. Агар у ўз ихтиёри билан истеъфога чиқса у тайинлаган шахс президент вазифасини вақтинча бажарувчи бўлиши мумкин. Вице-президент эса Сенат раисидан фарқли ўлароқ президентга тўлиқ бўйсунади", — дея фикр билдирди сиёсатшунос.
Бундан ташқари, янги ташкил этилиши режалаштирилаётган Халқ кенгаши парламентдан ташқари орган бўлиб, унинг таркиби тўлиқ президент томонидан шакллантирилади ҳамда унга қонунчилик ташаббуси ҳуқуқи берилади. Экспертнинг фикрича, бу орган тугатилаётган Сенатни ўрнини босиб, президент томонидан илгари сурилаётган қонун ва ўзгаришларни легитимлаштириш воситасига айланиши мумкин.
