“Нохуш ишора” — иқтисодчи Ўзбекистонда туғилишлар сони камая бошлаганидан хавотир билдирди

Статистика агентлиги 2024 йил январь–февраль ойларида 137 457 нафар тирик туғилиш ҳолатлари (2023 йилнинг мос давридан 2,6 фоиз кам) қайд этилганини хабар қилди. Иқтисодчи Отабек Бакиров туғилишлар камайиши ёмон ишора эканини ёзиб, вазият бўйича фикр билдирди.

Отабек Бакировнинг ёзишича, айрим трендлар туғилиш камайиши давом этиши мумкинлигини кўрсатади.

“Ўзбекистонда йиллик туғилиш сони 2018 йилдан буён узлуксиз ўсиб келаётган эди. Тескари тенденция муваққат четланишми ёки янги тенденциянинг бошланишими, хулоса чиқаришга анча эрта? Лекин айрим трендлар бу ҳолат давом этиши мумкинлигини кўрсатади.

Биринчидан, қайд этилган никоҳлар сони иккинчи йил кетма-кет қисқармоқда ва 2023 йилда янги даврдаги энг кам никоҳ рўйхатга олинган (283,8 минг). Бундан камроқ кўрсаткич 2016 йилда қайд этилган (275,0 минг).

Иккинчидан, ажралишлар сони сунъий бюрократик тўсиқларга қарамай, 2023 йилда барча даврлардаги максимумга – 49,2 мингга етган. Бу рақам мавжуд реалликни ифодаламаслиги ва аввалги йиллардаги тўсиқларнинг юмшатилиш эффекти бўлиши ҳам мумкин.

Учинчидан ва бу энг асосийси, даромадларнинг ўсиши кескин секинлашгани. 2023 йилда жон бошига реал даромадлар ўсиши пандемия йилини ҳисобга олмаса, охирги 7 йилдаги энг паст кўрсаткичгача секинлашган (2,4 фоиз). 5 та ҳудудда эса реал даромадлар қисқарган.

Ўзи янги даврда туғилишнинг кескин ортиши даромадларнинг ўсиши билан юқори корреляцияда бўлган эди. Туғилиш динамикаси узоқ муддатли тренди яна урбанизация, гендер чақириқлари, миграция, эртанги кунга ишонч каби кўплаб омиллар таъсири остида шаклланади”, — дея фикр билдирган иқтисодчи.

Отабек Бакиров Twitter’даги саҳифасида қўшимча қилишича, туғилишнинг қисқариши агар чуқур омиллар таъсирида шаклланишни бошлаган бўлса, уни тўхтатиш қийин бўлади.

Аввалроқ Ўзбекистоннинг доимий аҳолиси 2024 йилнинг 1 январь ҳолатига 36,8 миллион кишини ташкил этгани хабар қилинганди.