Болаларга вакцина қилиш: қачон мумкин ёки мумкин эмас?

Болаларга вакцина қилиш жуда муҳим. Вакциналар болалар учун кўплаб хавфли касалликлар, масалан, грип, гепатит, ёмон оқибатларга олиб келиши мумкин бўлган менингит ва бошқа юқумли касалликлардан ҳимоя қилади.

Вакцина қилиш орқали нафақат болани, балки жамиятни ҳам ҳимоя қилиш мумкин, чунки бу касалликларнинг тарқалишининг олдини олади.
Шунингдек, вакциналар болаларда жиддий асоратларнинг, масалан, шикастланиш ёки ўлимнинг олдини олишга ёрдам беради.

«Вакцина олишга бир неча кун қолганда ёки эмлашдан кейинги илк кунлари болага янги турдаги озиқ-овқат маҳсулотларини бериш мумкин эмас. Агар кичкинтой кўкрак сути билан озиқлантирилса, она ўз рационига янги егуликларни киритмагани маъқул, — дейди Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси бўлим бошлиғи Дилором Турсунова. — Эмлашдан кейин одатда шифокор ёки ҳамшира ота-оналарга эмлаш хонасидан узоқ бўлмаган жойда 30 дақиқа кутиб ўтиришларини тайинлайди. Бу фарзандни тинчлантириш ҳамда вакцинага нисбатан реакцияси бўлган ҳолларда унга керакли ёрдам кўрсатиш учун зарур».

Аксарият мамлакатларда, вакциналар давлат томонидан тавсия этилади ва бу болалар учун соғлом ривожланишнинг бир қисми сифатида қабул қилинади. Шунинг учун, боланинг соғлиғини ва хавфсизлигини таъминлаш учун вакцинация қилиш зарур.

Вакцина қилиш баъзи ҳолатларда мумкин эмас ёки эҳтиёткорлик билан амалга оширилиши керак. Бундай ҳолларга қуйидагилар киради:

Аллергик реакциялар: агар болада олдинги вакцина таркибидаги бирон бир моддага аллергия бўлса, вакцина беришдан сақланиш керак.

Саломатлик билан боғлиқ айрим ҳолатлар: Иммун тизими заиф бўлган болалар ёки баъзи сурункали касалликлари бўлган болалар учун вакцина қабул қилишда эҳтиёткорлик керак.

Шу билан бирга, ҳар бир вакцина учун алоҳида тавсиялар ва қоидалар мавжуд, шунинг учун вакцина олишдан олдин педиатр билан маслаҳатлашиш муҳимдир. Улар боланинг индивидуал ҳолатини ҳисобга олиб, керакли тавсияларни бера олишади.

Вакциналар болага ёшига қараб, турли босқичларда тавсия этилади. Ҳар бир вакцина учун тавсия этилган ёшлар қуйидагича:

Силга (туберкулёзга) қарши: Туғилганидан кейин биринчи 24 соат ичида.
Б гепатити: туғилганидан кейин биринчи 24 соат ичида.
2 ойлик болаларда:
— Полиомиелит;
— Б гепатити;
— Пневмония ва менингитга қарши.

4 ойлик болаларда (такрорий доза):
— Полиомиелит, пневмония ва менингитга қарши вакцина.

6 ойлик болаларда:
— Гриппга қарши (йиллик эмлаш тавсия этилади);
— Б гепатити (давомий).

12 ойлик болаларда:
— қизамиқ ва қизилўнгачга қарши вакцина;
— қизилчага қарши вакцина.

15 ойлик болаларда:
— пневмония ва менингитга қарши вакцина (пневмококларга қарши).

Ёш болаларда:
— гриппга қарши (ҳар йили).

Бу тавсиялар умумий ва стандарт вакцинация жадвалига мос келади, лекин баъзи мамлакатлар ёки ҳудудлар ўзларининг махсус вакцинация тартибларини қўллашлари мумкин. Вакцинация ҳақида аниқ ва тўлиқ маълумот олиш учун шифокор ёки педиатр билан маслаҳатлашиш зарур.