Олимлар ўргимчак ипакнинг мустаҳкамлиги ортидаги молекуляр сирни очиб беришди
Лондон Қироллик Коллежи ва Сан-Диего Калифорния Университети олимлари ўргимчак ипагига ўзига хос куч ва мослашувчанлик комбинациясини берадиган молекуляр ўзаро таъсирларни кашф этдилар.
Тадқиқот натижалари Proceedings of the National Academy of Sciences журналида чоп этилди.
Ушбу кашфиёт авиация, ҳимоя воситалари ва тиббиёт учун янги биоилҳомланган материаллар яратишга ёрдам бериши, шунингдек, Альтсгеймер каби нейродегенератив касалликларнинг табиатига ойдинлик киритиши мумкин.
Тадқиқот биринчи марта ипак оқсилларидаги аминокислоталар молекуляр "Велсро" каби ўзаро таъсир қилишини, материални ҳосил бўлганда бир-бирига боғлаб туришини тушунтиради. Ўргимчак ипаги пўлатдан мустаҳкамроқ ва Кевлардан қаттиқроқ. У ўргимчакнинг ипак безида суюқ "ипак эритмаси"дан ҳосил бўлади, кейин у қаттиқ толаларга айланади.
Илгари оқсиллар дастлаб томчиларни ҳосил қилиши маълум эди, аммо бу жараённинг молекуляр тафсилотлари сирлигича қолди. Молекуляр моделлаштириш ва спектроскопия ёрдамида гуруҳ аргинин ва тирозин аминокислоталар ўртасидаги ўзига хос ўзаро таъсирлар муҳим роль ўйнашини аниқлади. Бу ўзаро таъсирлар оқсилларнинг эрта босқичда бир-бирига тўпланишига олиб келади ва бу боғланишлар тола ҳосил бўлиши пайтида сақланиб қолади, бу эса ипакнинг ажойиб хусусиятлари учун масъул бўлган наноструктурани яратади.
"Потенциал қўлланилиш соҳалари жуда кенг - енгил ҳимоя кийимлари ва самолёт компонентларидан тортиб, биологик парчаланадиган тиббий имплантлар ва юмшоқ робототехникагача", деди Буюк Британия тадқиқот гуруҳи раҳбари профессор Крис Лоренц.
