Туркия қўшинлари Сурия ҳудудига бостириб кирди. Асосий маълумотлар

Туркия 9 октябрь куни кундузи «Тинчлик булоғи» операциясини бошлади. Операциянинг бош мақсади сифатида Суриянинг Туркия билан чегарадош шимолий қисмида ИШИД террорчилари ва курдларнинг Ўз-ўзини мудофаа қилиш бўлинмалари жангчиларидан холи, давомийлиги салкам 500 километр ва Сурия ичкариси томон тахминан 30 километр кириб борган хавфсизлик ҳудудини яратиш экани эълон қилинган. Расмий Анқаранинг баёнотларига кўра, бу 1—2 миллион сурияликнинг ўз ватанига хавфсиз қайтишига имкон беради.

Операцияга авиация, артиллерия ва қуруқликдаги бўлинмалар жалб қилинган. Операция курдлар назорати остидаги тўртта шаҳар — Рас-ал-Айн, Телл-ал-Абяд, Ал-Қамишли ва Айн-Иссанинг бомбардимон қилиниши билан бошланди; ушбу шаҳарларда истиқомат қилувчи минглаб аҳоли уй-жойини ташлаб, қочишга мажбур бўлди. Ҳуқуқни ҳимоя қилиш ташкилотлари маълумотларига кўра, турк авиацияси зарбалари оқибатида умумий ҳисобда саккиз нафар тинч аҳоли вакили, шунингдек, бир неча нафар курд кўнгилли жангчилари ҳалок бўлган.

Кун ботганидан сўнг қуруқликдаги қўшинлар Туркиядан Сурия томон йўлга чиқди — улар босқинни уч йўналиш бўйлаб бошлаган; чегара ҳудудларда турк ҳарбийлари ва курдлар ўртасида тўқнашувлар юз берган. Операция бошланганидан сўнг Сурия ҳудудидан Туркия томон камида олтита ракета учирилган — уларнинг бирортаси вайронгарчилик ва қурбонларга сабаб бўлмаган.

Халқаро жамоатчилик Туркиянинг ҳаракатларини қоралади. АҚШ президенти Дональд Трамп Вашингтон «ушбу ҳужумни оқламаслигини ва Туркияга ушбу операция — ёмон операция эканини тушунтиргани»ни маълум қилган, шунингдек, агар курдларнинг оммавий ўлдирилиши ҳолатлари қайд этилса, Анқарага нисбатан жиддий санкциялар жорий этилиши мумкинлигидан огоҳлантирган. НАТО бош котиби Енс Столтенберг эса, Туркия ўз чегаралари хавфсизлигидан хавотирланиш учун асосларга эга эканини қайд этгани ҳолда, Анқарани минтақадаги вазиятни янада беқарорлаштирмасликка чақирган.

БМТ бош котиби Антониу Гутерриш юзага келган вазиятдан «фавқулодда хавотирда» эканини билдирган, Европа Иттифоқининг дипломатик блоки раҳбари Федерика Могерини эса Туркиядан «бир томонлама ҳарбий ҳаракатларни тўхтатиш»ни талаб қилган. Миср БМТ Хавфсизлик кенгашининг шошилинч йиғилишини ўтказишга чақирган; Reuters маълумотларига кўра, шундай йиғилиш 10 октябрь куни ўтказилиши мумкин. Сурия ҳукумати эса (Туркия операция бошлаётгани ҳақида Сурия расмийларини расман огоҳлантиргани айтилмоқда) Туркиянинг ушбу ҳаракатларини «агрессия» деб баҳолади.

Россия эса ҳозирча операция юзасидан бирор бир тайинли муносабат билдирганича йўқ. 9 октябрь куни тонгда Владимир Путин ва Ражаб Тоййиб Эрдўғон телефон орқали суҳбатлашган ва унда Эрдўғон россиялик ҳамкасбини операция бошланаётганидан бохабар қилган. Кремл матбуот хизмати «Владимир Путин туркиялик ҳамкорларни Сурия инқирозини тартибга солиш бўйича умумий саъй-ҳаракатларга зарар етказмаслик учун вазиятни изчил ҳисоб-китоб қилишга чақиргани»ни маълум қилган эди. Шундан сўнг на Россия Ташқи ишлар вазирлиги ва Кремл Туркиянинг Сурияга босқини юзасидан бирор расмий баёнот берди.