Турк маданияти ва мероси жамғармаси ташаббуси билан тарихий саммит: Турк дунёси Бастакорлар уюшмаси (TUC) Бокуда ташкил этилмоқда

2026 йил 18–20 сентябрь кунлари Турк маданияти ва мероси жамғармаси ҳамда Озарбайжон Республикаси Маданият вазирлиги ҳамкорлигида ташкил этилаётган I Турк дунёси Бастакорлар қурилтойи Бокуда ўз фаолиятини бошлайди. XVIII Узеир Ҳожибейли халқаро мусиқа фестивали доирасида ўтказилаётган ушбу йирик тадбирга ЮНЕСКОнинг ICESCO Боку минтақавий офиси, Озарбайжон Бастакорлар уюшмаси ва Озарбайжон Миллий консерваторияси ҳам кўмак бермоқда. Мазкур тадбир туркий дунёнинг маданий ва мусиқий меросини келажак авлодларга етказишга хизмат қилади.

Қурултой Биринчи Туркология конгрессининг 100 йиллигига, Низомий Ганжавийнинг 885 йиллиги ҳамда Алишер Навоийнинг 585 йиллиги муносабати билан ўтказилмоқда.

Тарихий имзолар Турк маданияти ва мероси жамғармасида қўйилади

Қурултойнинг энг муҳим воқеаларидан бири, шубҳасиз, туркий давлатларнинг етакчи бастакорлари, мусиқашунослари, ижрочилари ва йирик мусиқа ташкилотларини ягона тузилма остида бирлаштирадиган **Турк дунёси Бастакорлар уюшмаси (Turkic Union of Composers — TUC)**нинг ташкил этилиши бўлади.

Мазкур тарихий тузилманинг асослари 19 сентябрь куни Турк маданияти ва мероси жамғармасининг бош қароргоҳида ўтказиладиган илк расмий таъсис йиғилишида қўйилади. Жамғарма мезбонлигида ташкил этиладиган ушбу муҳим саммитда янги халқаро профессионал платформанинг устав лойиҳаси муҳокама қилинади ва ташкилотнинг асосини белгилайдиган Боку декларацияси имзоланади.

Лойиҳанинг асосий мақсадлари қуйидагилардан иборат:

• Туркий дунё мамлакатларининг мусиқа ташкилотлари ўртасидаги профессионал ҳамкорликни чуқурлаштириш.

• Умумий мусиқий меросни асраш ва ривожлантириш.

• Замонавий бастакорлик мактабларини қўллаб-қувватлаш.

• Ижодий алмашинувни рағбатлантириш.

• Турк мусиқасини жаҳон миқёсида тарғиб қилиш.

Турк маданияти ва мероси жамғармаси раиси, профессор Актоты Раймкулова жамғарманинг бирлаштирувчи қарашларини қуйидагича ифодалайди:

«Биз жонли мусиқий макон яратишни мақсад қилганмиз. Ушбу маконда туркий халқларнинг бой мероси янги асарлар, профессионал ҳамкорлик ва халқаро маданий мулоқот учун манба бўлиб хизмат қилади. Бокудаги Биринчи қурилтой ва Турк дунёси Бастакорлар уюшмасининг (TUC) ташкил этилиши туркий дунёнинг мусиқий дипломатияси тарихида янги саҳифа очмоқда».

Жамғарманинг 2032 йилга мўлжалланган истиқболи: йирик лойиҳалар йўлга қўйилади

Турк маданияти ва мероси жамғармаси ташаббуси билан амалга оширилаётган ушбу ҳаракат фақат уч кунлик қурилтой билан чекланиб қолмайди. Жамғарманинг 2032 йилгача мўлжалланган кенг қамровли йўл харитаси ҳамкорликни барқарор ва доимий тузилмага айлантиришни назарда тутади.

Келгуси йиғилишларни туркий дунё давлатларида ротация тамойили асосида ўтказиш режалаштирилган. Йўл харитасида қуйидаги йирик лойиҳалар алоҳида ўрин эгаллайди:

• **Турк мусиқа мукофотлари (Turkic Music Awards — 2028)**ни таъсис этиш.

• TurkicHeritage платформаси орқали рақамли нота кутубхонасини (Turkic Music Library) яратиш.

• «Турк дунёси замонавий мусиқа антологияси»ни нашр этиш.

• Бастакорлар резиденцияларини (санъаткорлар учун ижодий яшаш дастурлари) ривожлантириш.

• Турк дунёси Ёшлар симфоник оркестрини ташкил этиш.

Бой тадбирлар дастури: илм-фан, санъат ва мусиқа уйғунлиги

Етти мамлакат — Озарбайжон, Қозоғистон, Қирғизистон, Туркия, Ўзбекистон, Венгрия ва Туркманистондан таниқли мусиқа вакиллари иштирок этадиган уч кунлик дастур турли йиғилишлар, илмий мунозаралар ва мусиқий тадбирларни қамраб олади.

Тадбир давомида халқаро миқёсдаги давра суҳбатлари, мавзули кўргазмалар, шунингдек, симфоник, камера ва анъанавий мусиқа концертлари ташкил этилади.

Қурултой ҳамда TUC ташкил этилганини жаҳонга расман эълон қилувчи якуний матбуот анжумани 19 сентябрь куни соат 16:00 да Турк маданияти ва мероси жамғармасининг бош қароргоҳида ўтказилади.