Олимларнинг таъкидлашича, дунёнинг деярли барча мамлакатларида аёллар эркакларга нисбатан узоқроқ умр кўради. Глобал ўртача ҳисобда аёллар эркаклардан тахминан беш йил кўпроқ яшайди.
Мутахассислар бу ҳолатни бир нечта омиллар билан изоҳлайди.
Биологик омиллар
Тадқиқотчиларнинг фикрича, аёллардаги эстроген гормони юрак-қон томир тизимини ҳимоя қилишда муҳим роль ўйнайди. Шунингдек, аёлларда икки дона Х-хромосома мавжудлиги баъзи ирсий касалликларга қарши қўшимча муҳофаза вазифасини бажариши мумкин.
Турмуш тарзи таъсири
Олимлар эркаклар ўртасида чекиш, спиртли ичимликларни кўпроқ истеъмол қилиш, хавфли касбларда ишлаш ва таваккалчиликка мойиллик юқорироқ эканини таъкидлайди. Бу эса эрта ўлим хавфини оширади.
Масалан, Россия, Украина ва Вьетнам каби давлатларда аёллар ўртача эркаклардан ўн йилгача кўпроқ умр кўриши кузатилади. Мутахассислар бу ҳолатда чекиш ва алкоголь истеъмоли муҳим омиллардан бири эканини қайд этади.
Соғлиққа муносабат
Аёллар одатда тиббий кўриклардан мунтазамроқ ўтади ва ўз саломатлигига кўпроқ эътибор беради. Эркаклар эса кўпинча касаллик аломатларини кечроқ пайқаши ёки шифокорга мурожаат қилишни орқага суриши мумкин.
Ҳамма жойда бир хил эмас
Шу билан бирга, аёллар ва эркаклар ўртасидаги умр давомийлиги фарқи ҳар бир мамлакатда турлича. Айрим давлатларда бу фарқ жуда катта бўлса, бошқаларида бир неча йил билан чекланади.
Олимлар аёлларнинг узоқ умр кўришига сабаб бўладиган ягона омил йўқлигини, бу ҳолат биологик хусусиятлар, турмуш тарзи ва ижтимоий омилларнинг биргаликдаги таъсири натижаси эканини таъкидламоқда.
2026 йилги жаҳон чемпионатида иштирок этадиган Ўзбекистон миллий терма жамоаси бош мураббийи Фабио Каннаваро мундиал олдидан ютубдаги Markaziy Sektor каналининг махсус сони учун интервью берди.
Алина тоғ касаллиги сабаб ҳушидан кетган ҳолда монахлар томонидан топилган ва даволанган. Шу вақт ичида у тибет тиббиёти, медитация ва доривор ўсимликларни ўрганишга киришган.
Шу кунларда ижтимоий тармоқларда дунёнинг айрим мамлакатларида хантавирус инфекцияси тарқалаётгани ҳақида турли хабарлар эълон қилинмоқда. Хўш, у қандай касаллик? Инфекциянинг Ўзбекистонда тарқалиш эҳтимоли борми?
Меҳнат кодексининг 208-моддасига асосан дам олиш куни ишланмайдиган байрам кунига тўғри келган тақдирда, дам олиш куни байрамдан кейинги иш кунига кўчирилади.
“Манчестер Сити” клуби ярим ҳимоячиси Тижани Рейндерс жамоа бош мураббийи Пеп Гвардиоланинг кутилмаганда истеъфога чиққани ва бу қарорнинг ортида турган асл сабаблар ҳақида гапирди.
АҚШ Денгиз пиёдалари корпусининг собиқ разведка офицери ва ҳарбий таҳлилчи Скотт Риттернинг айтишича, Старобельскда содир этилган терактдан сўнг Владимир Зеленский ва Киев режимига мансуб бошқа амалдорлар учун жиддий хавф юзага келган.
2006 йилги Жаҳон чемпиони ва “Олтин тўп” соҳиби, айни пайтда Ўзбекистон миллий терма жамоаси бош мураббийи сифатида фаолият юритаётган Фабио Каннаваро фаолиятидаги энг катта мақсади ҳақида гапирди.
Ғарбий Африка давлатлари ксенофобия ва зўравонлик ҳолатлари кучайгани сабабли ўз фуқароларини Жанубий Африка Республикасидан эвакуация қилишни бошлади.
Ливан ҳукумати мамлакат жанубида кенг кўламли вайронагарчилик ва гуманитар инқирозга сабаб бўлган Исроил томонидан амалга оширилаётган ҳарбий ҳаракатларни тўхтатиш лозимлигини билдирди.
Хабарингиз бор, ҳамюртимиз Муроджон Аҳмадалиев навбатдаги жангини венесуэлалик Эгли Москедага қарши ўтказиб, нокаут эвазига ғалаба қозонди. Ижтимоий тармоқларда эса Москеда кучсиз, ҳеч ким танимайдиган боксчи эканлиги ҳақида турли "комментлар" тарқалди.
Яқинда Toshкент шаҳрининг Мирзо Улуғбек туманидаги 275-сонли мактабда информатика ўқитувчиси ва ўқувчилар ўртасида содир бўлган воқеа ижтимоий тармоқларда катта баҳс-мунозараларга сабаб бўлган эди.
2026 йил 22 май куни Қозоғистон Республикаси Миллий кутубхонасида Биринчи Боку Туркология Қурултойининг 100 йиллигига бағишланган Турк маданияти ва мероси жамғармасининг фундаментал илмий нашрлари тантанали равишда тақдим этилди.
Маълумотларга кўра, қурол-яроғ ва ҳарбий технологиялар етказиб бериш Халқаро суднинг Ғазода геноцид хавфи мавжудлиги ҳақидаги огоҳлантиришидан кейин ҳам давом этган.