Жиззах иқтисодиётини ривожлантириш имкониятлари таҳлил қилинди

9 апрель куни Зарбдор туманида Жиззах вилоятини иқтисодий-ижтимоий ривожлантириш чора-тадбирлари юзасидан йиғилиш бўлиб ўтди.

Президент Шавкат Мирзиёев бу мулоқот Рамазон ҳайити арафасида ўтаётганига урғу бериб, халқимизни ушбу улуғ айём билан табриклади.

Барча ҳудудлардаги каби Жиззах вилоятида ҳам катта ўзгаришлар бўлаётгани қайд этилди. Сўнгги етти йилда вилоятга 5 миллиард доллар инвестиция жалб қилиниб, 2 минг 500 та янги корхона ишга тушган. Уларда 45 мингта доимий иш ўринлари яратилган. Тадбиркорлар сони 2 карра кўпайган. Қишлоқ хўжалигидан саноатга катта сакраш бўлган.

Лекин ҳали фойдаланилмаётган имкониятлар, долзарб масалалар ҳам бор. Айрим туманларда аҳолини барқарор иш ва ойлик билан таъминлайдиган ўрта корхоналар кам. Вилоят саноатининг 80 фоизи 3 та тармоқ ҳиссасига тўғри келади. Етиштирилаётган қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари ҳажми ер майдонларига яраша эмас.

Шу боис, ташрифдан олдин, иқтисодий комплекс вакиллари туманларни чуқур ўрганиб, вилоятда 57 минг иш ўрни яратиш имкониятларини чамалади. Умуман, Жиззахнинг 13 та туманида иқтисодиётга туртки берадиган 100 та имконият ва захиралар аниқланган.

Йиғилишда бу Зарбдор тумани мисолида кўрсатиб ўтилди. Масалан, тумандаги тижорат банклари маҳаллий тадбиркорлар муаммоларини ҳал қилиб, фаолиятини кенгайтиришга кўмаклашади. “Зарбдор текстил” корхонаси қувватлари оширилади. “Ривож давр” фермер хўжалиги аҳолига бўлиб берилган ерларда қовун етиштириш ва уни қайта ишлаш орқали 28 миллион доллар экспорт қилишни режалаштирган.

Давлатимиз раҳбари Жиззах вилояти иқтисодиётини ривожлантириш бўйича қатор ташаббусларни маълум қилди.

Вилоятда қишлоқ хўжалиги имкониятлари катта. Лекин экспорт учун етарли маҳсулот йўқ. Шу боис экинларни кўпайтириш бўйича янгича тизим жорий қилинади.

Хусусан, банклар ўзига бириктирилган 309 та маҳаллага лидер тадбиркорларни топади. Улар орқали аҳолига томорқада даромад топиш учун молиявий хизмат тўплами қилиб берилади. Бунинг учун банклар лидер тадбиркорларга айланма учун 3 йил муддатга 1,5 миллиард сўмгача кредитлар ажратади, бюджет ҳисобидан агроном жалб қилиш, ўқитиш, маҳаллада йиғиш, сақлаш ва қуритиш пунктларини ташкил қилиш учун 1 миллиард сўмгача грантлар беради, “Оилавий тадбиркорлик” дастуридан 33 миллион сўмдан, “Бизнесга биринчи қадам” дастуридан 17 миллион сўмдан кредит ажратади.

Туманларда биттадан яхлит контур танлаб олиниб, жами 500 гектар майдонда бир хил маҳсулот етиштириш йўлга қўйилади. Арнасойда 16 центнердан кам ҳосил олинаётган ерлар лотларга бўлиниб, мева-сабзавот экадиганларга таклиф қилинади.

Буларнинг натижасида вилоятда мева-сабзавот етиштириш ҳажмини икки йилда 2 карра ошириб, 3 миллион тоннага, кейинчалик 5 миллион тоннага олиб чиқиш имконияти бор. Бу қайта ишлаш ва экспортни ҳам 2-3 баробар оширишга замин бўлади.

Вилоятда касаначилик асосида асаларичиликни ривожлантириш учун имконият ҳам, тадбиркорлар ҳам бор. Масалан, ўрмон хўжалиги ерларига асалари қутиларини жойлаш орқали мингта оиланинг бандлигини таъминлаш, 50 миллиард сўм қўшимча даромад олиш, 2 миллион доллар экспортга чиқариш мумкин. Шу боис Зомин туманида асаларичилик маркази ташкил қилиш, қути ва жиҳозлар ишлаб чиқариш, асални қадоқлаб, экспортга юбориш вазифалари белгиланди.

Янгиобод туманидаги лалми ерда оқ пиёз етиштириш, қуритиш, қадоқлаш ва музлатгичли омборхонани қамраб олган кластер ташкил қилиш таклифи қўллаб-қувватланди. Чорвачилик, балиқчилик ва иссиқхона хўжалиги учун қулайликлар ҳам айтиб ўтилди.

“Жанубий Мирзачўл” ва “Туятортар” каналларини бетонлаш, насослар ўрнатиш қишлоқ хўжалигидаги имкониятларни янада кенгайтиради. Мутасаддиларга бу борада уч йиллик дастурни амалга ошириш бўйича топшириқ берилди.

Саноат ривожи учун ҳам захирлар кўп. Масалан, хитойлик инвесторлар Жиззахда қурилиш материаллари, кимё, энергетика, электротехника, машинасозлик, тўқимачилик ва фармацевтика тармоқларида 4 миллиард долларлик 22 та лойиҳа таклифини билдирган. Уларнинг натижасида саноат 12 триллион сўмга ўсади, 250 миллион доллар экспорт имконияти яратилади.

Бунинг учун Зомин туманида саноат технопарки ташкил этилиб, 1 миллиард доллар хорижий инвестиция ҳисобига 50 та янги маҳсулот ишлаб чиқариш йўлга қўйилади. Зарбдор туманининг Шодлик маҳалласида “Жиззах” саноат зонаси филиали очилиб, 140 миллион долларлик 15 та йирик лойиҳа жойлаштирилади. Шароф Рашидов туманидаги бўш турган иншоотда саноат зонаси ташкил қилиниб, электротехника ва чарм саноати бўйича корхоналар ишга туширилади.

Сўнгги йилларда Жиззахда автомобилсозлик вужудга келди. Келгуси уч йилда 1 миллиард доллар инвестиция ҳисобидан унинг қувватини яна 100 мингтага ошириб, 10 мингта иш ўрни очиш, маҳаллийлаштириш даражасини 50 фоизга етказиш вазифаси қўйилди. Пахта-тўқимачилик тармоғида 220 миллион долларлик 29 та лойиҳа амалга оширилиши айтилди.

Электр жиҳозлари ишлаб чиқарувчи “Моно электрик” корхонаси касаначилик асосида кўзи ожиз инсонларни иш билан таъминлаш ташаббуси билан чиққан. Давлатимиз раҳбари ушбу ташаббусни қўллаб-қувватлаб, бу борада Жиззах тажрибасини йўлга қўйиш, шундай касаначилик лойиҳаларини кўпайтириш зарурлигини таъкидлади.

Айдар-Арнасой кўллари тизимида сайёҳлар учун шароит яратиш, 10 та маданий мерос масканида “туризм ҳалқаси” ташкил этиб, уларга элтувчи йўлларни таъмирлаш бўйича топшириқлар берилди.

Йиғилишда уй-жой ва маҳалла инфратузилмасини яхшилаш масалаларига ҳам эътибор қаратилди. Бу йил вилоятда 4 минг 500 хонадонли 118 та уй-жой қуриш режа қилинган.

Талаб юқори туманларда қўшимча уйлар қуриш, Жиззах шаҳридаги перенатал марказ ва кўприкларни таъмирлаш бўйича кўрсатмалар берилди.

Умуман, Жиззахда маҳалла инфратузилмасини яхшилаш, бизнесни қўллаб-қувватлаш, грантлар ажратиш учун қўшимча 300 миллиард сўм ажратилиши белгиланди.

Йиғилишда муҳокама қилинган масалалар юзасидан вилоят ва туман ҳокимлари, вазирлар ахборот берди. Видеоалоқа орқали хориждаги элчилар ва туманлар жамоатчилиги билан мулоқот бўлди.