Биласизми? Дунёда фақат ҳуштакдан иборат тил ҳам бор
Дунё ўзининг ранг-баранглиги билан инсониятни ҳамон лол қолдириб келмоқда. Дунё аҳолисининг турмуш-тарзи ҳам ҳар доим одамларни қизиқтириб келган. Айниқса, у одатий ҳаётимиздан фарқ қилса, икки кара қизиқиш уёғотади. Ана шу ноодатийлик, яъни антиқа мулоқот тилига эга оролча ҳақида филолог Элдар Асанов қизиқ маълумотлар билан бўлишди.
Тилнинг жуда турфа кўринишлари мавжуд. Масалан, Канар архипелагига қарашли Ла Гомера оролида испан тилининг ноодатий шеваларига дуч келиш мумкин. Мисол учун,ҳудудда антиқа бир шева бор. Бу шеванинг ўзига хослиги шундаки, у фақат ҳуштакдан иборат. Аниқроғи, испан тили шеваларидан бирининг ҳуштак кўринишидаги варианти дейилади.
Орол тоғлардан иборат, шу боис чўпонлар ўзаро мулоқот қилиш учун шу ҳуштак тилини ўйлаб топган. Ҳуштак оддий товушларга нисбатан баландроқ парда (частота)га эга, шу боис тоғлар ошиб адресантга осонроқ етиб боради.
Бу тилни маҳаллий аҳоли сильбо гомеро (гомеро ҳуштаги) деб атайди. Замона ўзгариши билан бу чўпонлар тилига эҳтиёж ҳам камайиб боряпти, шу боис тил унутилиб бормоқда.
Бу тилни бутунлай йўқотмаслик учун у маҳаллий мактабларда болаларга ўргатилмоқда.
Матнда хатолик топсангиз, ўша хатони белгилаб, бизга жўнатинг (Ctrl + Enter).
Фикр билдириш учун қайдномадан ўтишингиз сўралади ва телефон ракамни тасдиклаш керак булади!
Нурмат Отабеков хантавирус бўйича ахборот билан чиқди
Шу кунларда ижтимоий тармоқларда дунёнинг айрим мамлакатларида хантавирус инфекцияси тарқалаётгани ҳақида турли хабарлар эълон қилинмоқда. Хўш, у қандай касаллик? Инфекциянинг Ўзбекистонда тарқалиш эҳтимоли борми?
«Реал» ичидаги «сотқин» топилди
«Реал» президенти Флорентино Перес клуб ичидаги сирларни ташқарига чиқарган — Федерико Вальверде ва Орельен Тчуамени ўртасидаги низо ҳақидаги маълумотни матбуотга сиздирган шахс топилганини маълум қилди.
Германия аҳолиси Эрондаги уруш сабабли шахсий автомобиллардан воз кечмоқда
Verivox портали буюртмасига асосан ўтказилган сўровномада иштирок этганларнинг 48 фоизи шундай фикр билдирган.
Деновда кураш мусобақасида полвон пичоқлаб ўлдирилди
Шифокорлар кўрсатган ёрдамга қарамай, у шифохонада вафот этган.
Яна бир давлат Эронга махфий равишда ҳужум уюштирган
Бу ҳақда Reuters агентлиги Ғарб давлатлари ва Эрондаги манбаларига таяниб хабар берди.
Эрон расмийлари Ҳўрмуз бўғозини назорат қилиш учун юзлаб катерлардан иборат "чивинлар флоти"дан фойдаланмоқда
Нашрнинг ёзишича, бу "чивинлар флоти" Теҳроннинг энг фаол устки денгиз кучи ҳисобланади.
Роналду шокда! “Ан-Наср” дарвозабони ўзига гол уриб, чемпионликни ортга сурди
Саудия Арабистони Профессионал лигасининг 32-туридан ўрин олган учрашувда биринчи ўринда бораётган “Ан-Наср” энг яқин таъқибчиси “Ал-Ҳилол”ни қабул қилди.
«Реал» Винисиус, Мбаппе ва Беллингем борасида бир қарорга келди
Матбуотда Мадриднинг "Реал" клуби таркибни шакллантириш бўйича турли маълумотлар пайдо бўлмоқда.
Ҳарбий қўмондонлик Путинни Россия армияси кузгача бутун Донбассни эгаллашига ишонтирди
Бу ҳақда Financial Times Россия президентининг атрофидаги манбалар, вазиятдан хабардор суҳбатдошлар ва Украина разведкасининг баҳосига таяниб ёзмоқда.
Чимкентда коллежлар асосчиси қамоқда ўтириб 2,8 миллион доллар ўғирлади
Бу ҳақда Қозоғистон оммавий ахборот воситалари хабар бермоқда.
Ҳимолайда 2021 йилда йўқолган россиялик талаба йилдан кейин Непалдаги баланд тоғли буддавий монастирда топилди
Алина тоғ касаллиги сабаб ҳушидан кетган ҳолда монахлар томонидан топилган ва даволанган. Шу вақт ичида у тибет тиббиёти, медитация ва доривор ўсимликларни ўрганишга киришган.
Абдуқодир Ҳусанов ота-онасига 330 минг долларлик вилла совға қилди
Бу ҳақда компания асосчиси Марат Хайруллаевич ўзининг шахсий Instagram саҳифасида очиқлади.
Абдуқодир Ҳусанов учун катта маблағ сарфлашга тайёр гранд жамоа пайдо бўлди
«Манчестер Сити» ҳимоячиси Абдуқодир Ҳусанов клуб рўйхатини ўзгартириши мумкин.
Ўзбекистонликлар май ойида 14 кун дам олади
Меҳнат кодексининг 208-моддасига асосан дам олиш куни ишланмайдиган байрам кунига тўғри келган тақдирда, дам олиш куни байрамдан кейинги иш кунига кўчирилади.
МДҲ давлатларида қанча Иккинчи жаҳон уруши қатнашчилари қолган?
2026 йилнинг май ойи ҳолатига кўра, орамизда яшаб келаётган фахрийларнинг сони мамлакатлар кесимида турлича.
Путин «Молдовани дарғазаб қилувчи» ҳужжатни имзолади
Россия президенти Владимир Путин Днестрбўйи аҳолисининг Россия фуқаролигини олишини осонлаштирувчи фармонга имзо чекди.
Россия Украина раҳбариятини йўқ қилишни режалаштирмоқда
Унинг сўзларига кўра, Украина махсус хизматлари пойтахт ва мамлакатнинг бошқа шаҳарларидаги бўлажак ҳужумлар нишонлари батафсил кўрсатилган Россия ҳужжатларига эга.
“Уйма-уй овқат қидиряпмиз”: босиб олинган Олешкида гуманитар инқироз кучаймоқда
Херсон вилоятининг Россия назоратидаги Олешки шаҳри аҳолиси озиқ-овқат, дори-дармон ва коммунал хизматлар танқислиги сабаб оғир шароитда яшамоқда.
Дуров Дубайдаги Эрон ҳужумларини “мушакбозлик” деб атади
Павел Дуров Дубайга қилинган Эрон ҳужумлари вақтида БАА ҳаво мудофаа тизими “аъло даражада ишлаганини” айтди.
Инсоният йирик иқлим фалокати хавфи остида
The Washington Post'нинг эслатишича, бундан қарийб 150 йил муқаддам иқлим ўзгаришлари ҳосилни йўқ қилган.
Бангкокда поезд автобус билан тўқнашиши оқибатида 8 киши ҳалок бўлди
Ҳалокатга учраган поезд оғир контейнерларни ташиётган бўлган ва тўқнашувгача ўз вақтида тормоз беришга улгурмаган.
Италиянинг Модена шаҳрида автомобил пиёдаларни уриб кетди
ANSA маълумотларига кўра, ҳодисага сабабчи бўлган шахс келиб чиқиши шимолий африкалик бўлган 30 ёшли Италия фуқаросидир.
Ўзбекистон делегацияси “Women in Tech Global Summit 2026”да иштирок этди
Ҳар йили ўтказиладиган “Women in Tech 2026” саммити Африканинг энг йирик технологик хабларидан бири ҳисобланган Кейптаун шаҳрида (Жанубий Африка Республикаси) бўлиб ўтди. Бу галги тадбир дунёнинг 60 мамлакатидан 700 дан ортиқ иштирокчини, хусусан, халқаро ташкилотлар, технологик компаниялар, давлат сектори, стартап-экотизимлар ва “Women in Tech” глобал ҳамжамияти вакилларини бирлаштирди.
Ўзбекистон илк бор жаҳон молия бозорида: миллий IPO орқали 600 миллион доллардан ортиқ маблағ жалб қилинди
Ўзбекистон тарихида илк бор йирик халқаро акциядорлик битими амалга оширилди — “Ўзбекистон Республикаси Миллий инвестиция жамғармаси” АЖ (UzNIF) ўз акцияларини Лондон ва Тошкент фонд биржаларида оммавий савдога чиқарди.
1 июндан электр энергияси ва табиий газнинг янги тарифлари жорий этилади
Ҳукуматнинг тегишли қарори (243-сон, 15.05.2026 й.) билан 2026 йил 1 июндан электр энергияси ва табиий газнинг янги тарифлари тасдиқланди.
Зеленскийнинг «ўнг қўли» — Андрей Ермак қамоққа олинди
Украина Олий аксилкоррупция суди Президент офисининг собиқ раҳбари Андрей Ермакни қамоққа олиш ҳақида қарор чиқарди. Суд жараёнида унинг фолбин билан маслаҳатлашгани ҳақида ҳам сўз борди.
Гаитида қуролли тўдалар тўқнашуви: 5 мингдан ортиқ одам уй-жойсиз қолди
Гаитида қуролли тўдалар ўртасидаги шиддатли тўқнашувлар оқибатида сўнгги уч кун ичида қарийб 5300 киши ўз уйини тарк этишга мажбур бўлди.
«Накба»нинг 78 йиллиги: ҳалок бўлганлар сони 50 фоизга ошди, вайронагарчилик эса бир неча баробар кучайди
78 йил аввал содир бўлган «Буюк фожеа» — «Накба»дан кейин фаластинликлар яна ўша азобларни бошдан кечирмоқда, аммо бу сафар анча кенг кўламда.
Хоразмда МИБ ходимига нисбатан жиноят иши очилди
Эвазига 1500 АҚШ доллари олган вақтида Давлат хавфсизлик хизмати ходимлари томонидан ашёвий далиллар билан ушланди.
Миграция агентлигининг собиқ мулозими халқаро қидирувга берилди
35 ёшли Азизбек Тоштемировнинг исми «қизил билдиришномалар» рўйхатида ва у фирибгарликда гумонланмоқда.
“Volvo” ғилдираклари орасидан қарийб 20 кг наркотик олинди
Шунингдек, ушбу ноқонуний ишга буюртмачи шахснинг 1980 й.т. отаси ҳам алоқадор эканлиги аниқланиб, у ҳам процессуал тартибда ушланди.
Зеленскийни ағдариш режаси фош бўлди
Британиялик ҳарбий таҳлилчи Александр Меркуриснинг YouTube каналидаги баёнотига кўра, Украина президенти Владимир Зеленскийга қарши сиёсий босим ортиб бораётгани уни лавозимдан четлатиш режасининг бир қисми бўлиши мумкин.
Нега қўшни давлатдаги зиёлилар Ўзбекистонга ҳавас қилмоқда? Халқ шоирининг «Риёсиз сўзлар»и
Ҳақиқий ёзувчи-шоирлар ҳақиқатни ёзишни хуш кўрадилар. Улар – Ватанпарвар. Ҳар ҳолда Ўзбекистонда худди шундай. Ватаннинг гуллаб-яшнаши, ижобий ўзгаришлар ҳар бир фуқаронинг ҳаётини юксалтиришг сари қўйилган қадам эканлигини теран ҳис қиладилар, кайфиятилари кўтарилади. Худога минг шукурким, бу ўзгаришлар ҳар соатда, ҳар кун рўй бериб турибди.
Навоийда 40 млн сўм эвазига куёвини ўлдиришга қотиллар ёллаган аёл ушланди
Аёл видеони қабул қилиб олгач, келишилган маблағдан 2,3 миллион сўмни ёлланган шахсларнинг карталарига ўтказган.
Чирчиқ дарёсида қолиб кетган фуқаро қутқарилди
Кучли ёғингарчилик сабаб сув сатҳи кескин кўтарилиб, унинг қирғоққа хавфсиз қайтиши имконсиз бўлиб қолган.
Францияда украиналик асирларни қийноққа солишда гумонланган шахс қўлга олинди
Гумонланувчи 2021 йилда Украинадаги терговдан қочиб, Францияда қочқин мақомини олишга уринган.
Қатар яқинида юк кемаси номаълум снаряд билан урилди
Ҳозирда ҳукумат снаряд манбасини ўрганмоқда. Ҳудуддаги кемаларга эҳтиёткорлик билан ҳаракатланиш тавсия этилди.
Покистонда автомобил портлади: Қурбонлар полициячилар
Шунингдек, омон қолган уч нафар ҳарбий хизматчи топилиб, шифохонага етказилган.
Ҳантавирус аниқланган круиз кемаси йўловчилари Испаниянинг Тенерифе оролига келгач, изоляция қилинган ҳолда эвакуация қилинади— The Guardian
Хабарларга кўра, круиз лайнери якшанба, 10 май куни Канар оролларига етиб келади.
ЮНЕСКО билан Марказий Осиё музликларини ҳимоя қилиш борасида ҳамкорлик ўрнатилди
Остонада бўлиб ўтган Минтақавий экологик саммитда ЮНЕСКО ва Гидрометеорология илмий-тадқиқот институти ҳамкорлигида Марказий Осиё мамлакатларининг иқлим ўзгаришларига барқарорлигини мустаҳкамлашга қаратилган йирик минтақавий лойиҳа расман ишга туширилди.
