Трамп 40 йил олдин Эронга ҳужум қилишини айтганмиди?

АҚШ президенти Дональд Трамп Эронга нисбатан тахминан 40 йилдан бери душманлик муносабатда бўлиб келади. Бу тенденция 1980 йилларга, Эронда гаровга олинганлар инқирози ва Ироқ билан уруш давридан бошланади, деб хабар беради Италиянинг Ansa.it ахборот агентлиги.

"Эпик ғазаб" операцияси бошланишидан 40 йилдан кўпроқ вақт олдин, Эрон Дональд Трамп учун асосий қизиқиш мавзуларидан бири эди. Ўша пайтда Трамп нафақат кўчмас мулк магнати ва муваффақиятли бизнесмен эди, у телекўрсатувларда иштирок этган, «Saturday Night Show» каби дастурларда иштирок этган ва «Секс в большом городе» ва «Один дома» каби фильм ва сериалларда рол ўйнаган.

1988 йилда The Guardian газетасига берган интервьюсида у нафақат Эронга ҳужум қилиш эҳтимоли ҳақида гапирган, балки Харг оролига зарба беришни ҳам алоҳида таъкидлаган. Бу оролни ҳозирги ҳарбий операцияларнинг мумкин бўлган нишонларидан бири деб ҳисоблаш мумкин.

Унинг сўзларига кўра, агар Теҳрон Америка кемаларига ҳужум қилса, у "нефть оролига сабоқ беради". Оқ уйга киришидан олдин ҳам у "Келишув санъати" китобининг тақдимотида "Мен аралашаман ва назоратни ўз қўлимга оламан" деб эълон қилган эди.

Бироқ, Трампнинг Эронга нисбатан позицияси анча олдин, 1980 йилда шакллана бошлаган. Тарихчилар Чарли Ладерман ва Брендан Симмснинг сўзларига кўра, бу унинг ички аудиторияга қаратилган биринчи ташқи сиёсат баёноти эди. NBC телеканалига берган интервьюсида у Эрондаги гаровга олиш инқирозини Американинг халқаро мавқеининг пасайишининг белгиси сифатида таърифлаган.

Эрондаги гаровга олиш инқирози 1979 йилда талабалар Теҳрондаги АҚШ элчихонасини эгаллаб олиб, 52 нафар америкалик дипломатни икки йил давомида гаровда ушлаб турганларида бошланган. Инқироз 1981 йил 20 январгача давом этди.

Ўша интервьюда Трамп Эрон-Ироқ уруши ҳақида ҳам тўхталиб, унинг тўлиқ кўламли можарога айланиб кетиш хавфи борлигини айтди. Унинг фикрича, Қўшма Штатлар минтақадаги сиёсатни шакллантиришда иштирок этмаган.

Бу қараш кейинчалик унинг ташқи сиёсатининг асосий тамойилларидан бирига айланди. Бир неча йил ўтгач, 1987 йилда Нью-Хэмпширдаги нутқида Трамп Қўшма Штатларга "Эронга ҳужум қилиш ва унинг баъзи нефть конларини эгаллаш"ни таклиф қилди. Бу Теҳроннинг Қўшма Штатларга нисбатан босимига жавобан айтилган эди.

Шуни таъкидлаш керакки, шунга ўхшаш баёнотлар деярли қирқ йилдан кейин унинг риторикасида яна акс этди.