Европа Парламенти Huawei можароси туфайли италиялик парламент аъзосининг дахлсизлигини бекор қилди
Европа Парламенти италиялик Европа Парламенти аъзоси Фульвио Мартушеллонинг дахлсизлигини бекор қилиш учун овоз берди ва бу бельгиялик терговчиларга Хитойнинг Huawei телекоммуникация компанияси билан боғлиқ коррупция схемасини текширишга йўл очди.
Қарор 16 июнь куни бўлиб ўтган ялпи мажлисда яширин овоз бериш йўли билан қабул қилинди.
Ушбу қарор 2022 йилдаги Qatargate можаросидан бери Европа Иттифоқи институтларига таъсир кўрсатган энг шов-шувли коррупция терговларидан бирининг сўнгги қадамидир.
Бельгия прокуратураси 2025 йил март ойидан бери Европа Парламенти аъзолари ва уларнинг шерикларига Huawei номидан пора бериш ҳақидаги даъволарни текшириб келмоқда, компания эса барча айбловларни рад этмоқда.
Бир кун олдин Мартушелло парламент аъзоларига терговнинг далилларини "бепарво" ва "юзаки" деб атаган ҳужжатни тарқатди. Унинг сўзларига кўра, Бельгия прокурорлари Huawei билан боғлаган пул ўтказмалари аслида танишига шахсий кредитни қайтариш эди. Парламент аъзоси ҳар қандай қонунбузарликни рад этади.
Ушбу масала бўйича тергов 2025 йил баҳорида Бельгия ва Португалияда бир қатор тинтувлардан сўнг бошланган. Бельгия Федерал прокуратураси Европа Парламенти ичидаги "фаол коррупция, ҳужжатларни қалбакилаштириш, пул ювиш ва жиноий ташкилотда иштирок этиш" ҳолатларини текшираётганини маълум қилди.
Терговчиларнинг фикрига кўра, коррупция фаолияти 2021 йилда одатий лоббичилик ниқоби остида бошланган ва Huaweiнинг Европадаги манфаатларини сиёсий қўллаб-қувватлаш эвазига нақд пул тўловлари, саёҳат харажатлари, қимматбаҳо совғалар ва спорт тадбирларига таклифномаларни ўз ичига олиши мумкин эди. Хусусан, 5G тармоқларини жойлаштириш ва Хитой телекоммуникация ускуналари етказиб берувчиларини тартибга солиш билан боғлиқ.
2025 йил март ойида Бельгия полицияси йигирмадан ортиқ тинтув ўтказди ва кейинчалик прокурорлар саккиз кишини коррупция, пул ювиш ва жиноий ташкилотда иштирок этишда айбладилар, деб хабар берди Reuters аввалроқ.
Huawei узоқ вақтдан бери Хитой ва Ғарб мамлакатлари ўртасидаги геосиёсий низоларнинг марказида бўлиб келган. Қўшма Штатлар ва бир қатор Европа мамлакатлари миллий хавфсизлик хавфларини айтиб, компания ускуналаридан муҳим телекоммуникация инфратузилмасида фойдаланишни чеклаб қўйишган. Huawei Хитой разведка идоралари билан алоқалари ҳақидаги даъволарни доимий равишда рад этиб келади.
Шу муносабат билан компания Брюсселда фаол равишда лоббичилик билан шуғулланиб, Европа сиёсатчиларини Европа Иттифоқи бозорига киришни сақлаб қолишга кўндиришга ҳаракат қилди. Айнан шу фаолият ҳозирги тергов мавзуси ҳисобланади.
Бироқ, парламент Бельгия ҳукумати томонидан сўралган яна уч нафар парламент аъзосига нисбатан шунга ўхшаш чораларни рад этди: Малта социалисти Даниэль Аттард, италиялик депутат Салваторе Де Мео ва болгариялик депутат Никола Минчев. Суд қўмитаси тергов томонидан тақдим этилган материалларни етарли эмас деб топди.
Брюсселда кўпчилик Huawei терговини 2022 йил охиридаги коррупция можароси Қатаргате билан таққосламоқда, унда Бельгия терговчилари Қатар ва Марокаш вакилларини сиёсатчилар ва уларнинг ёрдамчиларига пора бериш орқали Европа Парламентидаги қарорларга таъсир ўтказишга уринишда гумон қилишган.
Qatargate тергови ҳали ҳам давом этаётган бўлса-да, ҳозирги иш Европа институтлари ташқи таъсир ва лоббичилик кампанияларига нисбатан заифлигича қолишини кўрсатади. Европа Иттифоқи раҳбарияти учун Huawei тергови Европа сиёсатига хорижий аралашув ҳақидаги хавотирлар ортиб бораётган бир пайтда яна бир синовга айланди.
