Samarqandda qizaloq 10-qavatidan tushib ketgan uyning quruvchilari javobgarlikka tortiladi

Samarqand shahridagi Qorasuv massivida ko‘p qavatli uy-joylarning loyihachisi Univer Pro Stile va pudratchisi Agromir Buildings kompaniyalari mansabdor shaxslari javobgarlikka tortiladi. Bu haqda O‘zbekiston Qurilish vazirligi xabar berdi, deb yozadi gazeta.uz.

9 iyun kuni 15 qavatli uyning 81-xonadonda yashovchi bir yarim yoshli qizaloq 10-qavatdagi balkondan pastga tushib ketib, olgan tan jarohatlari oqibatida vafot etgandi. 2019 yildan beri uylar qurilayotgan bu massivda 12, 14, 15, 16 va 25 qavatli uylar mavjud.

Qorasuv massividagi ko‘p qavatli uylar Foto: Abdullo Yodgorov / «Gazeta.uz».

Prezident Shavkat Mirziyoyev 2019 va 2021 yillarda ushbu massivga tashrif buyurgandi. O‘tgan yili aprel oyida prezident matbuot xizmati Agromir Buildings ikki yil ichida 3588 xonadonga mo‘ljallangan balandligi 12, 14 va 15 qavatli 47 ta uy-joy qurganini, yana yettita 16 qavatli va ikkita 25 qavatli uy-joy qurish rejalashtirilgani haqida xabar bergandi. O‘shanda uylar «Turkiyaning zamonaviy texnologiyasi asosida» qurilayotgani qayd etilgandi.

Qurilish vaziri Botir Zokirov so‘nggi yillarda O‘zbekistonda ilgari imkoni bo‘lmagan ko‘p qavatli uylar qurish muvaffaqiyatli o‘zlashtirilganini ta’kidlagandi.

Qurilishdagi qoidabuzarliklar

Qurilish vazirligi habarida qayd etilishicha, 13 iyun kuni sodir bo‘lgan fojiali voqeadan so‘ng qurilish sohasi nazorati bo‘yicha hududiy inspeksiya vakillari voqea joyiga borgan. Ular uyning balkonlarini o‘rganib chiqib, panjaraning bir qismi loyiha hujjatlarida ko‘rsatilgan 150 mm o‘rniga 165 dan 170 mm gacha ko‘tarib qurilgani aniqlangan. Kun.uz`ning yozishicha, aynan shu oraliqdan qizaloq tushib ketgan.

Vazirlik ma’lum qilishicha, qurilish ishlari sifati mas’ul inspeksiya tomonidan muntazam o‘rganilib, loyiha-smeta hujjatlariga muvofiq qurilish-montaj ishlari olib borilgan. Qurilish uchun 2019 yil 23 aprel, 21 noyabr, hamda 20 dekabrda, shuningdek, 2020 yil 21 yanvar va 7 dekabr sanalarida yozma ko‘rsatmalar berilgan.

Agromir Buildings 2019 yil 30 martda hududiy qurilish inspeksiyasidan ro‘yxatdan o‘tgan. Loyiha-smeta hujjatlari Samarqand shahar Bosh qurilish boshqarmasi arxitektura-shaharsozlik kengashining 2019 yil 14 fevraldagi xulosasi olingach Univer Pro Stile tomonidan ishlab chiqilgan.

O‘sha yilning 28 mart kuni «Shaharsozlik hujjatlari ekspertizasi» davlat unitar korxonasi Samarqand viloyati filialining ishchi loyihasi bo‘yicha yig‘ma ekspert xulosasi olindi, deyiladi xabarda.

May oyida Qurilish vazirligi massivdagi 25 qavatli ikkita uy qurilishi deyarli qurib bitkazilganiga qaramay, Agromir Buildings ularni qurilish sohasini nazorat qilish hududiy inspeksiyasida ro‘yxatdan o‘tkazmagani va bu borada ijobiy ekspert xulosasi olinmagani haqida xabar bergandi. Mas’ul shaxslar ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksning 99-moddasi 7-qismi (ob’ektlarni davlat ekspertizasining loyiha-smeta hujjatlariga, shu jumladan ish hujjatlariga doir ijobiy xulosasisiz, shuningdek qurilish sohasida nazorat qilish va yo‘l-qurilish ishlari sifatini nazorat qilish inspeksiyalarining ruxsatnomasisiz qurish — jismoniy shaxslarga BHMning 25 baravaridan 30 baravarigacha, mansabdor shaxslarga esa — BHMning 50 baravaridan 70 baravarigacha miqdorda jarima solishga sabab bo‘ladi) bilan javobgarlikka tortildi.

Qurilish vazirligi ushbu kompaniya yana 22 ta shunday uy qurishni rejalashtirayotganini, o‘sha paytda ham ruxsat olmaganini ta’kidlagandi

Baland uylarning nimasi yomon?

«Gazeta.uz» ko‘p qavatli turar-joy binolar odamlar farovonligi va ruhiy salomatligiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi bo‘yicha o‘tkazilgan tadqiqotlar haqida yozgandi. Bunday binolar qo‘rquv, norozilik tuyg‘ularining o‘sishiga olib keladi, stressga chidamligiga salbiy ta’sir qiladi. Shuningdek, bunday uy-joylar xulq-atvordagi muammolarga, yomon ijtimoiy munosabatlarga, o‘z joniga qasd qilishga va bolalarning rivojlanishga — salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.

Ko‘p qavatli binolar mavjud infratuzilmaga og‘irlik olib keladi, transport muammolarini kuchaytiradi va shaharning me’moriy qiyofasini buzishi mumkin.

Past qavatli binolarda yoki hovli uylarda yashovchi odamlar ko‘p qavatli binolarda yashovchi odamlarga qaraganda qo‘shnilariga ikki baravar ko‘proq yordam berishadi. Qo‘shnilar va jamiyatga tegishlilik va aloqadorlik hissi inson salomatligi va baxtining muhim elementlari hisoblanadi. Ishonch darajasi yuqori bo‘lgan shaharlarda baxt va YAIMning o‘sishi ham ancha yuqori.

Foto: Kun.uz.

Kun.uz reportajida voqea sodir bo‘lgan joy aholisi uzoq vaqtdan beri xavfsiz bo‘lmagan balkonlar haqida xavotirlarini bildirib kelgan. Ba’zi oilalar o‘z panjaralarini qayta o‘rnatmoqchi bo‘lishganda, boshqaruv kompaniyasi binolarning umumiy ko‘rinishini buzmaslik uchun ularga ruxsat bermagan. Aytilishicha, aholiga balkonlarida kiyimlarini quritish ham taqiqlangan.

Nashrlarning aholiga tayanib yozishicha, taxminan bir yil avval bir ayol baland qavatdan qulab tushib, vafot etgan. 80-uyda yashovchi bola uchinchi qavatdan qulab tushib, tirik qolgan. Kvartirani ijaraga olgan bu oila ko‘chib ketgan.